I PK 250/16

Sąd Najwyższy2016-10-20
SNPracyrozwiązanie umowy o pracęŚrednianajwyższy
prawo pracyskarga kasacyjnaSąd Najwyższyrozwiązanie umowyalkohol w pracygroźba bezprawnaocena dowodówlegalizacja alkomatu

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pracownika, który domagał się dopuszczenia do pracy i wynagrodzenia, uznając, że nie doszło do groźby bezprawnej przy rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron.

Pracownik domagał się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia, twierdząc, że umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron pod wpływem groźby bezprawnej. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że pracownik zgodził się na rozwiązanie umowy dobrowolnie, mimo że był pod wpływem alkoholu i nie chciał poddać się badaniu alkomatem. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, stwierdzając, że zarzuty dotyczące oceny dowodów i rzekomej groźby bezprawnej nie są uzasadnione, a kwestia legalności badania alkomatem nie miała wpływu na ocenę groźby bezprawnej.

Sprawa dotyczyła pracownika, który domagał się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, twierdząc, że umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron pod wpływem groźby bezprawnej. Sąd Rejonowy pierwotnie przywrócił pracownika do pracy, jednak Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok i oddalił powództwo. Sąd odwoławczy ustalił, że pracownik świadczył pracę pod wpływem alkoholu (1,66 promila), próbował uciekać przed ochroną, a następnie zgodził się na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, nie będąc pod wpływem groźby. Pracownik argumentował, że badanie alkomatem było nielegalne z powodu braku ważnej legalizacji urządzenia, co miało wpływ na ocenę dowodów i ustalenia faktyczne. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wskazał, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (ocena dowodów) nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że kwestia legalności badania alkomatem nie miała znaczenia dla oceny przesłanki z art. 87 k.c. (bezprawna groźba), ponieważ kluczowe było ustalenie, czy pracownik znajdował się pod wpływem alkoholu i czy jego zgoda na rozwiązanie umowy nie była wymuszona groźbą. Skoro Sąd Okręgowy ustalił, że groźby nie było, powództwo nie mogło być uwzględnione. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 398^3 § 3 k.p.c. skarga kasacyjna nie może być oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy dotyczące oceny dowodów nie mogą być podstawą skargi kasacyjnej, co wyklucza możliwość uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
H. R.osoba_fizycznapowód
S. Spółka z o.o. w R.spółkapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 87

Kodeks cywilny

Ocena wystąpienia tej wady oświadczenia woli jest ważna wyłącznie, czy decyzja pracownika dotknięta była kwalifikowanym defektem. W sytuacji, w której pracownik nie znajdował się pod wpływem alkoholu, a jego zgoda na rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron nie była wymuszona groźbą bezprawną, jego powództwo nie jest uzasadnione.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzuty naruszenia tego przepisu nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie tego przepisu nie wpływa na prawidłowość zastosowania art. 328 § 2 k.p.c., który zakreśla tylko ramy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku.

k.p. art. 52 § § 1

Kodeks pracy

Przepis ten nie był stosowany przez Sąd Okręgowy, gdyż umowa nie została rozwiązana bez wypowiedzenia z winy pracownika.

k.p. art. 2

Kodeks pracy

k.p. art. 22 § § 1

Kodeks pracy

k.p. art. 300

Kodeks pracy

k.p. art. 30 § § 1 pkt 1

Kodeks pracy

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej. Kwestia legalności badania alkomatem nie miała wpływu na ocenę groźby bezprawnej. Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił brak groźby bezprawnej, co uniemożliwia uchylenie się od skutków oświadczenia woli.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów i pominięcie istotnej części materiału dowodowego (legalizacja alkomatu). Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez zaniechanie odniesienia się do ustaleń Sądu Rejonowego co do bezprawnego postępowania pozwanego (nakazanie powrotu do zakładu pracy i poddanie się badaniu alkomatem). Naruszenie art. 52 § 1 k.p. w zw. z art. 2 k.p. w związku z art. 22 § 1 k.p. przez przyjęcie, że zachodziły podstawy do rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy. Naruszenie art. 87 k.c. w zw. z art. 300 k.p. i art. 30 § 1 pkt 1 k.p. przez błędne przyjęcie, że oświadczenie woli powoda dotyczące rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron nie zostało złożone pod wpływem groźby bezprawnej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie dostrzegł, aby w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne albo potrzeba wykładni przepisów budzących rozbieżności lub wątpliwości. Skarga kasacyjna nie może zostać oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów. W sytuacji, w której pracownik nie znajdował się pod wpływem alkoholu, a jego zgoda na rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron nie była wymuszona groźbą bezprawną, jego powództwo nie jest uzasadnione.

Skład orzekający

Piotr Prusinowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczeń w zakresie podstaw skargi kasacyjnej (ocena dowodów) oraz interpretacja przesłanek uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem groźby w kontekście prawa pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika pod wpływem alkoholu i jego argumentacji prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do kwestii oceny dowodów w skardze kasacyjnej oraz jak interpretuje groźbę bezprawną w kontekście rozwiązania umowy o pracę. Jest to interesujące dla prawników procesowych i specjalistów prawa pracy.

Czy wadliwy alkomat może unieważnić zgodę na zwolnienie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I PK 250/16
POSTANOWIENIE
Dnia 20 października 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Prusinowski
w sprawie z powództwa H. R.
‎
przeciwko S.  Spółce z o.o. w R.
‎
o dopuszczenie do pracy i wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 października 2016 r.,
‎
skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P.
‎
z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt V Pa (…),
I odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
II zasądza od powoda na rzecz pozwanego 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w P.  wyrokiem z dnia 12 czerwca 2015  r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w B.  z dnia 30 września 2014 r. (w którym przywrócono powoda H. R. do pracy w warunkach obowiązujących przed zawarciem porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę) i oddalił powództwo skierowane przeciwko S.  Spółka z o.o. w R..
Sąd odwoławczy dokonał następujących ustaleń faktycznych. Powód w dniu 26 maja 2014 r. świadczył pracę na rzecz pozwanego pod wpływem alkoholu. Około godziny 16 wychodził chwiejnym krokiem z jednej z hal. Nie zatrzymał się na wezwanie pracownika ochrony i zaczął uciekać, ukrywając się na hali produkcyjnej. Następnie powód po wyjściu z zakładu pracy udał się do samochodu zaparkowanego ok. 15 metrów od bramy wjazdowej. Został zawrócony i poddany badaniu alkomatem. Miał czerwone przekrwione oczy, chwiał się, czuć było od niego alkohol. Tłumaczył, że spożył znaczną ilość winogron. Badanie wykazało 1,66 promila alkoholu w organizmie. Powód nie kwestionował wyniku. Pracodawca zaproponował mu rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron, na co powód się zgodził. Nie grożono mu w trakcie dokonywania tej czynności.
W przedstawionych okolicznościach faktycznych Sąd drugiej instancji stwierdził, że nie zaszły przesłanki umożliwiające uchylenie się przez powoda od skutków oświadczenia woli (o rozwiązaniu umowy o pracę za porozumieniem stron) z powołaniem się na bezprawną groźbę (art. 87 k.c.).
Skargę kasacyjną wywiódł powód. W jego ocenie doszło do naruszenia:
- art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. poprzez dowolną i arbitralną ocenę oraz pominięcie istotnej części zebranego materiału dowodowego przez Sąd drugiej instancji, a polegającej na zdeprecjonowaniu istotnej okoliczności dotyczącej wykonania badania na zawartość alkoholu w organizmie przy pomocy urządzenia pomiarowego nie posiadającego ważnego świadectwa legalizacji, a tym samym nie dającego podstaw do poczynienia na tej podstawie wiążących ustaleń faktycznych oraz prawnych i pominięcie tej okoliczności w treści uzasadnienia orzeczenia, a następnie przyjęcie jako udowodnione, znajdowanie się przez powoda w czasie pracy i podczas jej wykonywania na terenie zakładu pozwanego w stanie nietrzeźwości co tym samym skutkowało przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów,
- art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. poprzez zaniechanie odniesienia się przez Sąd drugiej instancji do ustaleń Sądu Rejonowego co do bezprawnego postępowania pozwanego a polegającego na bezprawnym nakazaniu powodowi, który zakończył pracę i opuścił teren zakładu pracy przez pracowników ochrony pozwanego powrót do zakładu pracy i poddanie się badaniu na zawartość alkoholu w organizmie przy użyciu aparatu nie posiadającego ważnego świadectwa legalizacji, tym samym wykluczającego możliwość przyjęcia wyniku pomiaru za wiarygodny, prawidłowy i miarodajny, tym samym zdeprecjonowanie istotnej okoliczności w sprawie co do legalności postępowania powoda, a tym samym ważności dokonanych ustaleń,
- art. 52 § 1 k.p. w zw. z art. 2 k.p. w związku z art. 22 § 1 k.p. przez przyjęcie, że zachodziły podstawy do rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy,
- art. 87 k.c. w zw. z art. 300 k.p. i art. 30 § 1 pkt 1 k.p. przez błędne przyjęcie, że oświadczenie woli powoda dotyczące rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron nie zostało złożone pod wpływem groźby bezprawnej.
Stosownie do art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. powód wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na oczywistą jej zasadność, która wynika z podniesionych zarzutów, w szczególności zaś na nie uznaniu za bezprawne nakazanie pracownikowi powrotu do zakładu pracy i wykonanie czynności polegających na dokonaniu pomiaru zawartości alkoholu w organizmie urządzeniem nie posiadającym ważnego świadectwa legalizacji, który zakończył wykonywanie pracy i opuścił przez nikogo nie zatrzymywany teren zakładu pracy i tym samym za nieważne, co stanowiło naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik spraw.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania.
Analiza sprawy prowadzi do wniosku, że podstawy zaskarżenia nie są trafne (a tym bardziej oczywiście uzasadnione). Z art. 398
3
§ 3 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna nie może zostać oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów. Już z tego względu uchybienie art. 233 § 1 k.p.c. nie jest oczywiście uzasadnioną podstawa skargi kasacyjnej. Sąd drugiej instancji nie naruszył też art. 328 § 2 k.p.c. Aby to zrozumieć trzeba wspomnieć o dwóch okolicznościach. Po pierwsze, nieuwzględnienie przez sąd odwoławczy określonej kwestii faktycznej narusza art. 382 k.p.c. (którego powód nie przywołuje), nie wpływa natomiast na prawidłowość zastosowania art. 328 § 2 k.p.c., który zakreśla tylko ramy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, nie wiąże się jednak z oceną materiału dowodowego. Po drugie, powództwo polegało na uchyleniu się od skutków własnej czynności prawnej. W rezultacie, to czy alkomat posiadał atest nie miało wpływu na przesłankę z art. 87 k.c., czyli bezprawną groźbę. Przy ocenie wystąpienia tej wady oświadczenia woli ważne jest wyłącznie, czy decyzja pracownika dotknięta była kwalifikowanym defektem. Oznacza to, że w sytuacji, w której pracownik nie znajdował się pod wpływem alkoholu, a jego zgoda na rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron nie była wymuszona groźbą bezprawną, jego powództwo nie jest uzasadnione. W tym kontekście trzeba przypomnieć, że zdaniem Sądu odwoławczego powodowi nie grożono (tym bardziej bezprawnie). Znaczy to tyle, że uchylenie się przez niego od skutków oświadczenia woli nie jest możliwe.
Nie zmieniając nurtu rozważań, staje się jasne, że podstawa skargi odwołująca się do naruszenia art. 87 k.c. w związku z art. 300 k.p. i art. 30 § 1 pkt 1 k.p. nie jest oczywiście uzasadniona. Wychodzi ona z założenia, że wobec powoda stosowano groźbę bezprawną, co nie znajduje pokrycia w wiążących Sąd Najwyższy ustaleniach faktycznych (art. 398
13
§ 2 k.p.c.). Powołanie w skardze kasacyjnej na art. 52 § 1 k.p. w związku z art. 2 k.p. w związku z art. 22 § 1 k.p. jest o tyle niezrozumiałe, że przepisy te nie były przez Sąd Okręgowy stosowane. Nie jest przecież sporne, że umowa o pracę z powodem nie została rozwiązana bez wypowiedzenia z winy pracownika. W rezultacie pewne jest, że zarzut ten nie decyduje o kierunku rozstrzygnięcia, zatem również nie wypełnia przesłanki z art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy nie dostrzegł, aby w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne albo potrzeba wykładni przepisów budzących rozbieżności lub wątpliwości. Dlatego zgodnie z art. 398
9
§ 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach procesu rozstrzygnięto zgodnie z regułą z art. 98 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI