I PK 240/18

Sąd Najwyższy2019-10-01
SNPracydyskryminacja w zatrudnieniuŚrednianajwyższy
dyskryminacjaniepełnosprawnośćpierwszeństwo w zatrudnieniupracownicy samorządowiskarga kasacyjnaSąd Najwyższyodszkodowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda w sprawie o odszkodowanie za dyskryminację w zatrudnieniu, uznając ją za niekwalifikującą się do rozpoznania.

Powód domagał się odszkodowania za dyskryminację w zatrudnieniu, twierdząc, że Urząd Marszałkowski naruszył przepis o pierwszeństwie w zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując, że przepis o pierwszeństwie w zatrudnieniu osób niepełnosprawnych wymaga, aby znalazły się one w gronie najlepszych kandydatów, a w tym przypadku powód nie został oceniony wyżej ze względu na wiedzę merytoryczną, a nie niepełnosprawność. Ponadto, Sąd Najwyższy był związany podstawami skargi i nie mógł rozstrzygać o innych roszczeniach.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej powoda M.T. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w K. oddalającego powództwo o odszkodowanie za dyskryminację w zatrudnieniu. Powód zarzucał Urzędowi Marszałkowskiemu naruszenie art. 13a ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych, który przyznaje pierwszeństwo w zatrudnieniu osobom niepełnosprawnym, jeśli znajdą się w gronie najlepszych kandydatów. Powód twierdził, że nie został zatrudniony mimo niepełnosprawności, a jego wiedza merytoryczna została oceniona niżej. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że przepis art. 13a ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych jest jasny i wymaga, aby osoba niepełnosprawna znalazła się w gronie najlepszych kandydatów. W tym przypadku, przyczyną niezatrudnienia powoda była niższa ocena jego wiedzy merytorycznej, a nie niepełnosprawność, co wykluczało dyskryminację. Sąd Najwyższy podkreślił również, że był związany podstawami skargi i nie mógł rozstrzygać o innych roszczeniach, które nie były podstawą skargi kasacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie znalazła się w gronie najlepszych kandydatów.

Uzasadnienie

Przepis art. 13a ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych wymaga, aby osoba niepełnosprawna znalazła się w gronie najlepszych kandydatów, aby skorzystać z pierwszeństwa w zatrudnieniu. W tym przypadku powód nie został zatrudniony z powodu niższej oceny wiedzy merytorycznej, a nie z powodu niepełnosprawności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M.T.osoba_fizycznapowód
Urząd Marszałkowski Województwa [...]instytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

u.p.s. art. 13a § ust. 2

Ustawa o pracownikach samorządowych

Osobie niepełnosprawnej przysługuje pierwszeństwo w zatrudnieniu na stanowisku urzędniczym, jeżeli znajdzie się w gronie najlepszych kandydatów wyłonionych przez komisję, którzy spełniają wymagania niezbędne i w największym stopniu wymagania dodatkowe, i przedstawionych kierownikowi jednostki celem dokonania ostatecznego wyboru spośród tej grupy osoby, która zostanie zatrudniona.

Pomocnicze

u.p.s. art. 13a § ust. 1

Ustawa o pracownikach samorządowych

k.p. art. 183d

Kodeks pracy

u.p.s. art. 43 § ust. 1

Ustawa o pracownikach samorządowych

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu

Podstawa do przyznania wynagrodzenia radcy prawnemu z urzędu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna w zakresie dotyczącym art. 13a ustawy o pracownikach samorządowych. Zastosowanie przez Sąd Okręgowy wykładni art. 13a ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych sprzecznej z literalnym brzmieniem przepisu. Istnienie istotnych zagadnień prawnych dotyczących roszczeń osoby niepełnosprawnej w przypadku naruszenia art. 13a ustawy o pracownikach samorządowych.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Do naruszenia art. 13a ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych może więc dojść w przypadku zatrudnienia pełnosprawnej osoby, mimo iż na liście wyłonionych kandydatów będzie znajdowała się osoba niepełnosprawna. Sąd Najwyższy z racji związania podstawami skargi nie miałby zatem żadnych podstaw i możliwości dla rozstrzygania problemu prawnego, dotyczącego roszczeń, jakie ewentualnie przysługują w przypadku naruszenia art. 13a ustawy o pracownikach samorządowych.

Skład orzekający

Dawid Miąsik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 13a ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych w kontekście pierwszeństwa w zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz ograniczeń Sądu Najwyższego w rozpatrywaniu skarg kasacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika samorządowego i wymaga spełnienia warunku znalezienia się w gronie najlepszych kandydatów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dyskryminacji i praw osób niepełnosprawnych na rynku pracy, ale rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego jest proceduralne (odmowa przyjęcia skargi), co ogranicza jej praktyczne znaczenie dla szerszego grona odbiorców.

Czy niepełnosprawność zawsze daje pierwszeństwo w pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I PK 240/18
POSTANOWIENIE
Dnia 1 października 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dawid Miąsik
w sprawie z powództwa M.T.
‎
przeciwko Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa
[…]
‎
o odszkodowanie z tytułu dyskryminacji w zatrudnieniu,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 1 października 2019 r.,
‎
skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K.
‎
z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt IX Pa
[…]
,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanego w postępowaniu kasacyjnym,
3. przyznaje radcy prawnemu B.N.  kwotę 1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych powiększoną o stawkę podatku od towarów usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 24 kwietnia 2018 r., IX Pa
[…]
Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację, wniesioną przez M.T. (powód) od wyroku Sąd Rejonowego w K.  z 21 listopada 2017 r., VII P
[…]
, oddalającego powództwo o zasądzenie odszkodowania za dyskryminację w zatrudnieniu, wniesione przeciwko Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa
[…]
(pozwany).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Okręgowego wniósł powód. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance jej oczywistej zasadności, której powód upatruje w zastosowaniu przez Sąd Okręgowy wykładni art. 13a ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 902 ze zm., dalej jako ustawa o pracownikach samorządowych) sprzecznej z literalnym brzmieniem przepisu. Ponadto powód podniósł, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne: 1) czy osobie niepełnosprawnej, której przysługiwało pierwszeństwo w zatrudnieniu na stanowisku urzędniczym w myśl art. 13a ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych, a która wbrew brzmieniu przepisu nie została zatrudniona, przysługuje jakiekolwiek roszczenie przeciwko niedoszłemu pracodawcy?; 2) czy osobie niepełnosprawnej, w przypadku bezzasadnego zatrudnienia kandydata sprawnego, o którym mowa w art. 13a ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych, przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 18
3d
k.p. w związku z art. 43 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych, czy też inne roszczenie i na jakiej podstawie prawnej?
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powoda pozwany wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarga kasacyjna nie jest oczywiście zasadna w zakresie dotyczącym powołanego w jej podstawie art. 13a ustawy o pracownikach samorządowych. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że osobie niepełnosprawnej przysługuje pierwszeństwo w zatrudnieniu na stanowisku urzędniczym, jeżeli znajdzie się w gronie najlepszych kandydatów wyłonionych przez komisję, którzy spełniają wymagania niezbędne i w największym stopniu wymagania dodatkowe, i przedstawionych kierownikowi jednostki celem dokonania ostatecznego wyboru spośród tej grupy osoby, która zostanie zatrudniona. Do naruszenia art. 13a ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych może więc dojść w przypadku zatrudnienia pełnosprawnej osoby, mimo iż na liście wyłonionych kandydatów będzie znajdowała się osoba niepełnosprawna. Takie rozumienie art. 13a ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych znajduje potwierdzenie w stanowisku piśmiennictwa (A. Rycak, M. Rycak, J. Stelina, J. Stępień,
Ustawa o pracownikach samorządowych. Komentarz,
LEX 2016). Do naruszenia art. 13a ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych może także dojść w przypadku wadliwego przeprowadzenia naboru przez komisję (wyłonienia tylko jednego kandydata, choć spełniających wymagania niezbędne oraz spełniających wymagania dodatkowe będzie więcej), jednakże tego rodzaju naruszenia kontrolowane są w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a nie przed sądem pracy.
Ponadto należy mieć na względzie, że niepełnosprawność powoda nie stanowiła przyczyny niezatrudnienia go ani nawet przyczyny nieprzedstawienia go przez komisję kierownikowi jednostki. Przyczyną tą była wiedza merytoryczna powoda, która została niżej oceniona w tym postępowaniu konkursowym. Nie można zatem mówić o dyskryminacji powoda ze względu na jego niepełnosprawność.
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się także do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania ze względu na potrzebę rozstrzygnięcia wskazanych w niej zagadnień prawnych, ponieważ jedynym przepisem prawa materialnego powołanym w jej podstawie jest art. 13a ustawy o pracownikach samorządowych. Sąd Najwyższy z racji związania podstawami skargi nie miałby zatem żadnych podstaw i możliwości dla rozstrzygania problemu prawnego, dotyczącego roszczeń, jakie ewentualnie przysługują w przypadku naruszenia art. 13a ustawy o pracownikach samorządowych. Niezależnie od powyższego oczywistym jest, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia tego przepisu przez pozwanego, zatem i tak rozstrzygnięcie problemu prawnego objętego zagadnieniami prawnymi przedstawionymi we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania byłoby zbędne.
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, rozstrzygając kosztach postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. oraz § 16 ust. 4 w związku z § 15 ust. 1 pkt 2 i § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 3 października 2016 r.
w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 68)
.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI