I PK 238/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania w sprawie o odszkodowanie za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci B. R., uznając, że nie zachodzi istotne zagadnienie prawne ani rozbieżności w orzecznictwie.
Powodowie domagali się odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci B. R., wskazując na naruszenie art. 446 § 3 k.c. oraz przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Uzasadniono to brakiem istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, a także tym, że podniesione zarzuty stanowiły polemikę z oceną materiału dowodowego.
Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił powództwo o odszkodowanie za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej rodziny po śmierci B. R. Pełnomocnik powodów zarzucał naruszenie prawa materialnego (art. 446 § 3 k.c.) poprzez niezastosowanie go, mimo stwierdzenia pogorszenia sytuacji życiowej, a także naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 233 k.p.c. i art. 385 k.p.c.). Wskazywano na potrzebę zdefiniowania pojęcia „znacznego pogorszenia sytuacji życiowej” oraz rozstrzygnięcia, czy uwzględniać czynniki materialne i niematerialne. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 393 k.p.c., odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania. Stwierdzono, że przepisy, na które powoływano się w kasacji, są dostatecznie wyjaśnione w orzecznictwie i doktrynie, nie wywołują rozbieżności ani wątpliwości interpretacyjnych. Zarzuty kasacji uznano za ogólnikową polemikę z oceną materiału dowodowego, która, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, może być podważana jedynie wyjątkowo. Ponieważ nie zachodziły przesłanki do przyjęcia kasacji, a istniały pozytywne przesłanki do jej odrzucenia, Sąd Najwyższy orzekł zgodnie z wnioskiem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania, uznając, że przepisy dotyczące pogorszenia sytuacji życiowej są dostatecznie wyjaśnione i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy dotyczące znacznego pogorszenia sytuacji życiowej po śmierci osoby bliskiej są ugruntowane w orzecznictwie i doktrynie, nie wywołują rozbieżności, a zarzuty kasacji stanowiły jedynie polemikę z oceną materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. R. | osoba_fizyczna | powód |
| A. R. | osoba_fizyczna | powód |
| małoletni M. R. | osoba_fizyczna | powód |
| J. Spółka Węglowa Spółka Akcyjna Kopalni Węgla Kamiennego "J." | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
Przepis ten dotyczy obowiązku naprawienia szkody w razie śmierci osoby najbliższej, w tym zasądzenia odpowiedniej renty lub jednorazowego odszkodowania, gdy wskutek śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie sytuacji życiowej osób uprawnionych.
k.p.c. art. 393
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki, na podstawie których Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania.
k.p.c. art. 393 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa pozytywne przesłanki odmowy przyjęcia kasacji.
k.p.c. art. 393 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa negatywne przesłanki odmowy przyjęcia kasacji.
k.p.c. art. 3937 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje orzekanie Sądu Najwyższego w przedmiocie przyjęcia kasacji do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 446 § 3 k.c. poprzez niezastosowanie go, mimo znacznego pogorszenia sytuacji życiowej. Naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego. Naruszenie art. 385 k.p.c. poprzez nieuzasadnione zastosowanie. Błędy w ustaleniach faktycznych i niewłaściwa interpretacja materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
konieczność zdefiniowania pojęcia ‘znacznego pogorszenia sytuacji życiowej’ na gruncie zebranego w sprawie materiału dowodowego czy przy ustalaniu, czy pogorszenie takie nastąpiło zasadnicze znaczenie mają tylko czynniki materialne [...], czy też pogorszenie to związane jest również z czynnikami niematerialnymi bogate, utrwalone i jednolite orzecznictwo Sądu Najwyższego ogólnikowej polemiki z sędziowską oceną materiału dowodowego
Skład orzekający
Barbara Wagner
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia kasacji w sprawach, gdzie nie ma istotnych zagadnień prawnych ani rozbieżności w orzecznictwie, a zarzuty stanowią polemikę z ustaleniami faktycznymi."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie procedury kasacyjnej i kryteriów jej dopuszczalności, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy procedury kasacyjnej i odmowy jej przyjęcia, co jest rutynowe dla prawników. Nie zawiera przełomowych interpretacji ani nietypowych faktów.
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I PK 238/04 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Wagner w sprawie z powództwa E. R., A. R., małoletniego M. R. przeciwko J. Spółce Węglowej Spółce Akcyjnej Kopalni Węgla Kamiennego "J." w J. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 marca 2005 r., kasacji powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 28 maja 2004 r., sygn. akt III APa …/04, odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. U Z A S A D N I E N I E Pełnomocnik E. R., A. R. i M. R. zaskarżył kasacją wyrok Sądu Apelacyjnego w K. Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. Ośrodka Zamiejscowego w R. z dnia 28 października 2003 r., IX P …/03, oddalającego powództwo o odszkodowanie. Wskazując jako podstawy kasacji naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 446 § 3 k.c. – poprzez jego niezastosowanie „wynikające z błędnego przekonania, że istniejący w sprawie stan faktyczny nie uzasadnia stwierdzenia, że w rodzinie powodów doszło do znacznego pogorszenia sytuacji życiowej”, a także naruszenie prawa procesowego, a to art. 2 233 k.p.c. – poprzez porównanie sytuacji życiowej powodów przed śmiercią B. R. z sytuacją życiową rodziny po jego śmierci oraz art. 385 k.p.c. – poprzez „nieuzasadnione zastosowanie”, jak również błędy w ustaleniach faktycznych i niewłaściwą interpretację zebranego w sprawie materiału dowodowego „przez ustalenie, że po stronie powodów na skutek śmierci B.Ró. nie doszło do znacznego pogorszenia sytuacji życiowej, mimo że pogorszenie tej sytuacji ma charakter ewidentny”, wniósł o „uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy jednoczesnym zasądzeniu od pozwanej kosztów postępowania w sprawie za wszystkie instancje.” Jego zdaniem, rozpoznanie kasacji uzasadnia „konieczność zdefiniowania pojęcia ‘znacznego pogorszenia sytuacji życiowej’ na gruncie zebranego w sprawie materiału dowodowego” oraz rozstrzygnięcia „czy przy ustalaniu, czy pogorszenie takie nastąpiło zasadnicze znaczenie mają tylko czynniki materialne [...], czy też pogorszenie to związane jest również z czynnikami niematerialnymi, takimi jak pogorszenie stanu psychicznego, utrata wsparcia bliskiej osoby, konieczność wykonywania obowiązków, które wcześniej wykonywał małżonek, i czy zmiana taka jest przesłanką uznania iż doszło do znacznego pogorszenia sytuacji życiowej”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 393 k.p.c., Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a także gdy kasacja jest oczywiście bezzasadna, chyba że zaskarżone orzeczenie narusza oczywiście prawo albo zachodzi nieważność postępowania. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy była ocena czy wskutek śmierci B. R. nastąpiło znaczne pogorszenie sytuacji życiowej E. R., A. R. i M. R. Powołane przez pełnomocnika skarżących w petitum skargi kasacyjnej przepisy – art. 446 § 3 k.c., art. 233 k.p.c. i art. 385 k.p.c. – zostały dostatecznie wyjaśnione zarówno w doktrynie, jak i - przede wszystkim – w bogatym, utrwalonym i jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Nie wywołują one rozbieżności w orzecznictwie sądów i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. Podniesione w kasacji zarzuty i 3 ich uzasadnienie w dalszej części skargi kasacyjnej sprowadzają się w rzeczywistości do ogólnikowej polemiki z sędziowską oceną materiału dowodowego. Należy podkreślić, co wielokrotnie już stwierdzał Sąd Najwyższy, że ze względu na pełną autonomię sądów orzekających w zakresie oceny dowodów, można ją podważyć wyjątkowo, tylko wówczas, gdy pozostaje w rażącej sprzeczności z wynikami postępowania dowodowego lub zasadami logiki albo życiowego doświadczenia. Ponieważ w sprawie zachodzą pozytywne przesłanki odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania (art. 393 § 1 k.p.c.), a zarazem nie zachodzą negatywne przesłanki dokonania tej czynności (art. 393 § 2 k.p.c.), Sąd Najwyższy, stosownie do art. 3937 § 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji.