I PK 235/04

Sygn. akt I PK 235/04 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 marca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Andrzej Kijowski 
 
 
w sprawie z powództwa B. S. 
przeciwko "A." Spółce Akcyjnej w A. 
o uchylenie się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 marca 2005 r., 
kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń 
Społecznych w K. 
z dnia 22 kwietnia 2004 r., sygn. akt VI Pa .../03, 
 
1) odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania; 
2) odstępuje od obciążenia powoda kosztami postępowania 
kasacyjnego. 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
 
Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych  w K., po 
rozpoznaniu sprawy z powództwa B. S. przeciwko Spółce Akcyjnej  „A.” 
Przędzalnia w A., wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2004 r. (VI Pa …/03) oddalił apelację 
powoda od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 11 kwietnia 2003 r. (IV P …/03), 
oddalającego jego powództwo, w którym domagał się uznania bezskuteczności  
rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron  i przywrócenia do pracy 
na dotychczas zajmowanym stanowisku oraz wypłaty odszkodowania za czas 
pozostawania bez pracy. W toku postępowania powód wskazał, że chce uchylić się 

 
 
2 
od skutków prawnych złożonego przez siebie oświadczenia o rozwiązaniu umowy o 
pracę na mocy porozumienia stron, albowiem złożył je pod wpływem błędu, w który 
wprowadził go pozwany.  
 
W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy przejął jako własne 
ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu w pierwszej instancji oraz podzielił 
ich prawną kwalifikację. Powód był pracownikiem pozwanej spółki od 1984 r. 
Począwszy od dnia 1 września 1988 r. pracował na stanowisku konserwatora 
maszyn – smarownika. W dniu 16 grudnia 2002 r. powód miał pracować na 
popołudniowej zmianie od godziny 14 do 22. Około godziny 13,30 stawił się przy 
wejściu do zakładu na tzw. bramie wartowniczej i sygnalizował zamiar wejścia 
trzymając w ręku stosowną przepustkę. Ponieważ jego chwiejny krok wzbudził 
podejrzenia Z. T. -   kierownika ochrony, powód został zatrzymany i poproszony o 
poddanie 
się 
badaniu 
na 
zawartość 
alkoholu. 
Badanie 
takie 
zostało 
przeprowadzone i wykazało 1,2 promila alkoholu w wydychanym powietrzu. Po 
badaniu powód został poinformowany, iż zostanie ono powtórzone i że ma on 
prawo do sprawdzenia jego wyniku za pomocą policyjnego alkomatu oraz że może 
przeprowadzić badanie krwi. Powód nie skorzystał z tych możliwości i przyznał się 
do spożycia alkoholu. Nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń podpisał protokół z 
przeprowadzonego badania, w którym oświadczył, że spożył pół litra piwa. Na 
prośbę powoda o całym zajściu została poinformowana przewodnicząca NSZZ 
„Solidarność”, która jednakże odmówiła interwencji. W dniu 17 grudnia 2002 r. w 
godzinach przedpołudniowych odbyła się w dziale kadr rozmowa z udziałem Z. . 
kierownika działu kadr P. H., kierownika przędzalni i przewodniczącej NSZZ 
„Solidarność”. Padła wówczas propozycja, aby nie zwalniać powoda bez 
wypowiedzenia z jego winy, tylko za porozumieniem stron. Propozycja ta została 
przedstawiona dyrektorowi zarządzającemu, który wyraził swą zgodę. W tym dniu 
została ona też przedstawiona powodowi. Jednocześnie kierownik działu kadr 
wyjaśnił mu różnicę pomiędzy tymi trybami rozwiązania stosunku pracy. Następnie 
powód złożył pisemne oświadczenie, w którym wyraził prośbę o rozwiązanie z 
dniem 17 grudnia 2002 r. umowy o pracę na mocy porozumienia stron.  
 
Zdaniem Sądu Okręgowego oświadczenie woli powoda o rozwiązaniu 
umowy o pracę za porozumieniem stron nie jest dotknięte żadną wadą 

 
 
3 
oświadczenia woli przewidzianą w obowiązujących przepisach, której wystąpienie 
umożliwiałoby uchylenie się od skutków złożonego oświadczenia. Przepisy kodeksu 
pracy pozwalają pracodawcy na rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę bez 
zachowania okresu wypowiedzenia z jego winy z powodu ciężkiego naruszenia 
podstawowych obowiązków pracowniczych. Ocena czy dane zachowanie stanowi 
takie naruszenie należy do pracodawcy. Pracownikowi, który nie zgadza się zaś z 
postawionymi zarzutami przysługują roszczenia wskazane w art. 56 § 1 k. p. 
Pracodawca, który formułuje konkretne zarzuty, informując pracownika, że 
stanowią one (w jego ocenie) podstawę do zwolnienia dyscyplinarnego, nie 
wprowadza pracownika w błąd. Ponadto z bezspornych ustaleń faktycznych 
wynika, że zdarzenie stanowiące podstawę do podjęcia decyzji o zwolnieniu 
powoda miało miejsce w dniu 16 grudnia 2002 r. a uzgodnienia stron co do 
sposobu rozwiązania umowy o pracę nastąpiły w dniu 17 grudnia 2002 r. Powód 
miał zatem czas, aby przemyśleć swoją decyzję. Nie działał bowiem w błędzie. 
Zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie uważa się, że błędem jest 
wyobrażenie o czynności niezgodne z rzeczywistością, przy czym niezgodność 
może dotyczyć zarówno faktów, jak i prawa. Tymczasem powód, pouczony o 
różnicy pomiędzy rozwiązaniem dyscyplinarnym a rozwiązaniem na podstawie 
porozumienia stron, złożył stosowne oświadczenie mając zgodne z rzeczywistością 
wyobrażenie o czynności, której dokonuje.  
 
Kasację od powyższego wyroku wniósł powód. Zaskarżając ten wyrok w 
całości (nie sformułował jednak wniosków kasacyjnych), zarzucił naruszenie prawa 
materialnego, wyrażające się „w błędnej wykładni art. 84 § 1 i § 2 k.c. i ustaleniu, że 
pozwany nie wprowadził powoda w błąd co do oceny i skutków prawnych 
zdarzenia, jakie miało miejsce w dniu 16 grudnia 2002 r. na bramie wartowniczej 
zakładu pracy oraz że ocena ta w aspekcie groźby zwolnienia w trybie art. 52 
kodeksu pracy nie miała wpływu na złożenie przez powoda oświadczenia woli w 
przedmiocie rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron.” Dodatkowo 
zarzucił on naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 227 k.p.c., ponieważ 
Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich faktów mających istotne znaczenie 
dla rozstrzygnięcia sprawy, „stanowiących dodatkowe okoliczności incydentu, jaki 
miał miejsce w dniu 16 grudnia 2002 r., a w szczególności: procedur badania 

 
 
4 
trzeźwości, legalizacji aparatury, protokołu badania powoda i kryteriów trzeźwości.” 
Ponadto skarżący podniósł naruszenie art. 233 k.p.c. polegające na dokonaniu 
swobodnej oceny dowodów w zakresie znaczącej dla sprawy okoliczności, czy 
zamiarem powoda było podjęcie pracy w dniu 16 grudnia 2002 r. czy też złożenie 
wniosku o udzielenie urlopu, albowiem jego zdaniem owego dnia celem powoda nie 
było wykonywanie pracy. W ocenie skarżącego w sprawie występuje również 
istotne zagadnienie prawne, sprowadzające się do konieczności rozważenia, czy 
działania pracodawcy w zakresie kontroli dyscypliny pracy podejmowane 
niezgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym i stanowiące wykroczenie mogą 
prowadzić do rozwiązania stosunku pracy w sposób legalny i akceptowany przed 
sądem pracy. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Kasacja nie zasługuje na przyjęcie do rozpoznania. Zgodnie z art. 393 k.p.c., 
jeżeli zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty nie narusza prawa ani nie 
zachodzi nieważność postępowania (§ 2), Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia 
kasacji do rozpoznania, gdy w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, 
nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości 
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a ponadto gdy kasacja jest 
oczywiście bezzasadna (§ 1). W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności 
wymienione w art. 393 § 2 k.p.c., a rozpatrzenie sprawy pod kątem okoliczności z § 
1 tego przepisu uzasadnia odmowę przyjęcia kasacji do rozpoznania.   
Wprawdzie wnoszący kasację sugeruje, że w rozpoznawanej sprawie 
występuje istotne zagadnienie prawne, lecz w istocie formułuje je w całkowitym 
oderwaniu od istoty toczącego się sporu, który sprowadza się do ustalenia 
możliwości i skuteczności  uchylenia się przez powoda od prawnych skutków 
złożonego przez niego oświadczenia woli w przedmiocie rozwiązania umowy o 
pracę na mocy porozumienia stron. W tym świetle normatywnej doniosłości nie ma również 
wywód  skarżącego  dotyczący  rzekomej  woli   skorzystania  z urlopu wypoczynkowego  
w   dniu,  w  którym  w  stanie  nietrzeźwości  stawił  się  do  pracy,  tym bardziej,  że         
tę  kwestię  podnosi  on  dopiero  na  etapie  kasacji. Warto  również  nadmienić,  że      
badanie    przeprowadzone   u   pracownika   na   zawartości   alkoholu      w  
jego organizmie, która -  jak sugeruje skarżący -  naruszało porządek prawny w 
zakresie kontroli dyscypliny pracy, ma też i ten aspekt, że stanowi wyraz dbałości o 

 
 
5 
zdrowie pracownika, którego dopuszczenie do pracy w stanie nietrzeźwości 
zwiększałoby nie tylko ryzyko wystąpienia wypadku przy pracy, ale również 
mogłoby 
być 
uznane 
za 
zaniechanie 
pracodawcy 
uzasadniające 
jego 
odpowiedzialność wykroczeniową.  
W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy nie dopatruje się również nieważności 
postępowania, albowiem powód nie był pozbawiony możliwości obrony swoich 
praw, jak również nie stwierdza oczywistości naruszenia prawa przez Sąd 
Okręgowy, gdyż przesłankę tę można potwierdzić wyłącznie wówczas, gdy 
naruszenie prawa jest „stwierdzalne” bez potrzeby wnikliwego badania sprawy (por. 
uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 
stycznia 2001 r., III CZP 49/00).  
Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3937 § 1 w 
związku z art. 393 k. p. c. orzekł jak w sentencji.