I PK 209/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego, który częściowo uwzględnił powództwo pracownicy o zasądzenie ekwiwalentu za urlop, odprawy, odszkodowania i inne roszczenia. Sąd Okręgowy pierwotnie oddalił powództwo, jednak Sąd Apelacyjny zasądził na rzecz powódki 25.128 zł tytułem odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy oraz 6.092,60 zł tytułem odszkodowania w związku z rozwiązaniem umowy o ubezpieczenie w A.L. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej odszkodowania za rozwiązanie umowy ubezpieczenia, wskazując, że szkoda nie wynikała z bezprawnego działania pracodawcy, a z konsekwencji podatkowych związanych z opłacaniem składek, które były akceptowane przez strony. W pozostałym zakresie Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawo pracownicy do odprawy pieniężnej wynikającej z aneksu do umowy o pracę, uznając ją za umowne świadczenie gwarantujące stabilizację zatrudnienia i rekompensatę za utratę funkcji w zarządzie spółki. Sąd podkreślił, że prawo do odprawy wynikało z woli pracodawcy i było dwukrotnie zapisane w aneksach do umowy, a zarzuty dotyczące sprzeczności z zasadami współżycia społecznego lub niegodziwie wysokiej kwoty nie znalazły uzasadnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpraw pieniężnych wynikających z umów o pracę, odpowiedzialności pracodawcy za szkody pracownika związane z ubezpieczeniami i podatkami.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, w tym sytuacji członków zarządu spółek.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawo do odprawy pieniężnej dla pracownika może wynikać z samego faktu rozwiązania stosunku pracy, nawet jeśli nie sprecyzowano bliżej warunków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo do odprawy pieniężnej może wynikać z samego faktu rozwiązania stosunku pracy, zwłaszcza gdy zostało ono dwukrotnie zapisane w aneksach do umowy o pracę i stanowi umowne świadczenie gwarantujące stabilizację zatrudnienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że lakoniczność postanowień umownych dotyczących odprawy nie powinna działać na niekorzyść pracownika, a ciężar wykazania braku skutku zobowiązaniowego spoczywa na pracodawcy. Odprawa może być traktowana jako swoista rekompensata za utratę miejsca pracy, ściśle zależna od funkcji w zarządzie spółki.
Czy pracodawca może być odpowiedzialny za szkodę pracownika wynikającą z rozwiązania umowy o dodatkowe ubezpieczenie, jeśli szkoda ta polega na zwiększeniu obciążenia podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie ponosi odpowiedzialności za szkodę pracownika wynikającą z rozwiązania umowy o dodatkowe ubezpieczenie, jeśli szkoda ta polega na zwiększeniu obciążenia podatkowego, a strony wspólnie akceptowały konsekwencje podatkowe opłacania składek.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że szkoda nie może wynikać z umówionego i zgodnie realizowanego porozumienia. Wzrost przychodu pracownika, będący podstawą opodatkowania, był akceptowany przez strony, a jego konsekwencje podatkowe nie stanowiły podstawy do zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 415 k.c.
Czy postanowienie umowy o pracę przyznające odprawę w wysokości trzykrotnego wynagrodzenia jest nieważne jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub jako niegodziwie wysokie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie umowy o pracę przyznające odprawę w wysokości trzykrotnego wynagrodzenia nie jest nieważne, jeśli kwota ta nie odbiega od standardów rynkowych dla podobnych stanowisk, a pracodawca sam ustalił wysokość wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wysokość odprawy nie była niegodziwie wysoka i nie odbiegała od standardów rynkowych. Podkreślono, że sąd pracy nie powinien oceniać, czy prywatny pracodawca przyznał świadczenie zbyt wysokie, gdyż wynagrodzenie ustala sam podmiot zatrudniający.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bernadeta Ł. | osoba_fizyczna | powódka |
| Przedsiębiorstwo Handlu Spożywczego „B.” Spółka z o.o. w B. | spółka | pozwana |
Przepisy (13)
Główne
k.p. art. 18
Kodeks pracy
Przepis ten dotyczy przyznawania pracownikowi przez pracodawcę lepszych warunków płacy niż określone w ustawie.
Pomocnicze
k.p. art. 29
Kodeks pracy
k.p. art. 921
Kodeks pracy
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Dotyczy przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odpowiedzialności deliktowej (za czyn niedozwolony).
k.c. art. 3531
Kodeks cywilny
Dotyczy zasady swobody umów i jej ograniczeń.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 39813 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy związania Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uchylenia orzeczenia przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
u.p.d.o.f. art. 12
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy przychodów ze stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do odprawy pieniężnej wynika z aneksu do umowy o pracę i stanowi umowne świadczenie. • Odprawa jest swoistą rekompensatą za utratę funkcji w zarządzie spółki. • Lakoniczność postanowień umownych o odprawie nie działa na niekorzyść pracownika. • Szkoda związana z podatkami nie wynika z bezprawnego działania pracodawcy.
Odrzucone argumenty
Odprawa nie przysługuje z powodu naruszenia obowiązków pracowniczych przez powódkę. • Kwota odprawy jest niegodziwie wysoka i sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. • Porozumienie z 5 maja 2003 r. ograniczało podstawę naliczenia odprawy. • Szkoda z tytułu podatków powinna być zasądzona na podstawie art. 415 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do odprawy swą kauzę (przyczynowość) może znajdować w samym fakcie rozwiązania umowy o pracę w zwykłym trybie. • Już tylko w potocznym pojęciu odprawienie pracownika oznacza rozwiązanie z nim stosunku pracy i może obejmować również wyposażenie go w określone świadczenie (zapłatę odprawy). • Lakoniczność wzmianki o odprawie w umowie o pracę nie powinna działać na niekorzyść pracownika. • Szkoda nie może więc wynikać z umówionego (zgodnego) realizowania umowy.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Zbigniew Korzeniowski
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpraw pieniężnych wynikających z umów o pracę, odpowiedzialności pracodawcy za szkody pracownika związane z ubezpieczeniami i podatkami."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, w tym sytuacji członków zarządu spółek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza kwestie odpraw pracowniczych i odpowiedzialności za szkody, które są istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Szczególnie interesujące jest rozróżnienie między odprawą umowną a odszkodowaniem oraz analiza konsekwencji podatkowych.
“Czy odprawa z umowy o pracę zawsze Ci przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
odprawa: 25 128 PLN
odszkodowanie: 6092,6 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.