I PK 199/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o odszkodowanie z tytułu zaniżonej emerytury, które powód M. M. wywodził z wadliwego świadectwa pracy górniczej wydanego przez pozwanego pracodawcę, PGE Kopalnię Węgla Brunatnego. Pierwotnie pracodawca nie zakwalifikował pracy powoda jako górniczej w wymiarze półtorakrotnym, co skutkowało przyznaniem emerytury na zasadach ogólnych. Dopiero po interwencji komisji weryfikacyjnej i zmianie świadectwa pracy, ZUS przyznał powodowi emeryturę górniczą z uwzględnieniem przelicznika 1,8, wyrównując świadczenie od kwietnia 2008 r. Powód dochodził odszkodowania za okres pobierania zaniżonej emerytury (maj 2006 r. - marzec 2008 r.). Sądy niższych instancji uznały odpowiedzialność pracodawcy na podstawie art. 471 k.c., opierając się m.in. na decyzji ZUS przyznającej wyższą emeryturę. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, wskazując, że sądy niższych instancji popełniły błąd, uznając decyzję ZUS za wiążącą dla pracodawcy w kwestii odpowiedzialności odszkodowawczej. Sąd Najwyższy podkreślił, że niezależnie od decyzji organu rentowego, sąd musi samodzielnie ocenić, czy pracodawca rzeczywiście nienależycie wykonał swoje zobowiązanie poprzez wydanie wadliwego świadectwa pracy. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na konieczność rozważenia zarzutów dotyczących przyczynienia się pracownika do szkody (art. 362 k.c.) oraz adekwatnego związku przyczynowego (art. 361 § 1 k.c.), co wymaga ponownego zbadania stanu faktycznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że decyzja ZUS nie jest wiążąca dla pracodawcy w kontekście odpowiedzialności odszkodowawczej oraz konieczność badania przyczynienia się pracownika do szkody.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z emeryturami górniczymi i odpowiedzialnością pracodawcy za świadectwo pracy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja organu rentowego przyznająca wyższą emeryturę jest wiążąca dla pracodawcy w kontekście jego odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu wydania wadliwego świadectwa pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja organu rentowego nie jest wiążąca dla pracodawcy w kontekście jego odpowiedzialności odszkodowawczej.
Uzasadnienie
Podstawa prawna emerytury i podstawa prawna odpowiedzialności odszkodowawczej są odrębne. Sąd musi samodzielnie ocenić, czy pracodawca nienależycie wykonał swoje zobowiązanie, a nie opierać się wyłącznie na decyzji ZUS.
Czy pracownik przyczynił się do powstania szkody poprzez brak należytej staranności w dochodzeniu swoich praw emerytalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy rozważyć przyczynienie się pracownika do szkody.
Uzasadnienie
Pracownik, nawet jeśli otrzymał wadliwe świadectwo pracy, powinien wykazać się starannością w dochodzeniu swoich praw, np. poprzez żądanie sprostowania dokumentów lub odwołanie od decyzji ZUS. Zaniechania pracownika mogą wpływać na ocenę jego przyczynienia się do szkody.
Czy roszczenie o odszkodowanie z tytułu otrzymywania niższej emerytury wskutek wydania przez pracodawcę niewłaściwego świadectwa pracy przedawnia się na podstawie art. 291 § 1 k.p.?
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie przedawnia się na podstawie art. 291 § 1 k.p.
Uzasadnienie
Na tle podobnej sprawy powiększony skład Sądu Najwyższego stwierdził, że roszczenie to przedawnia się na podstawie art. 291 § 1 k.p.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | powód |
| PGE Kopalnia Węgla Brunatnego /…/ | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy za nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.p. art. 97 § § 2
Kodeks pracy
Obowiązek pracodawcy dotyczący wystawienia świadectwa pracy.
u.e.r.f.u.s. art. 125a § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Obowiązek wystawienia dokumentów w celu udowodnienia pracy górniczej.
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Przedawnienie roszczeń ze stosunku pracy.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania - adekwatny związek przyczynowy.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Przyczynienie się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody.
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 39815
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przedmiocie skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja ZUS przyznająca wyższą emeryturę nie jest wiążąca dla pracodawcy w kwestii odpowiedzialności odszkodowawczej. • Sąd musi samodzielnie ocenić, czy pracodawca nienależycie wykonał swoje zobowiązanie. • Należy rozważyć przyczynienie się pracownika do szkody.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 6 k.c. w związku z art. 471 k.c. przez przyjęcie, że powód wykazał nienależyte wykonanie zobowiązania. • Zarzut naruszenia art. 471 k.c. przez przyjęcie, że pozwany wydał świadectwo pracy w sposób nienależyty i zawiniony. • Zarzut naruszenia art. 471 k.c. w związku z art. 361 § 1 k.c. przez przyjęcie istnienia adekwatnego związku przyczynowego. • Zarzut naruszenia art. 362 k.c. w związku z art. 471 k.c. przez nieuwzględnienie przyczynienia się powoda do szkody. • Zarzut naruszenia art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przez przyjęcie, że ZUS nie ponosi odpowiedzialności. • Zarzut naruszenia art. 291 § 1 k.p. w związku z art. 471 k.c. przez przyjęcie, że roszczenie nie podlega przedawnieniu.
Godne uwagi sformułowania
Inna jest prawna podstawa emerytury i inna jest podstawa prawna odpowiedzialności odszkodowawczej. • Sąd nie był jednak związany decyzją organu rentowego przyznającą wyższą emeryturę. • Warunkiem odpowiedzialności kontraktowej jest niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania (art. 471 k.c.). • Pracownik otrzymujący od pracodawcy dokumenty stanowiące podstawę do ustalenia świadczeń z ubezpieczenia społecznego ma prawo uważać, że dokumenty są prawidłowe. • Pracodawca jest obowiązany do aktywnej dbałości o emerytalno-rentowe interesy pracownika.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
przewodniczący-sprawozdawca
Bogusław Cudowski
członek
Małgorzata Gersdorf
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że decyzja ZUS nie jest wiążąca dla pracodawcy w kontekście odpowiedzialności odszkodowawczej oraz konieczność badania przyczynienia się pracownika do szkody."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z emeryturami górniczymi i odpowiedzialnością pracodawcy za świadectwo pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zaniżonych świadczeń emerytalnych z powodu błędów pracodawcy, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wyjaśnia ważne kwestie odpowiedzialności i przyczynienia się pracownika.
“Błąd pracodawcy kosztował pracownika tysiące złotych. Czy ZUS może naprawić wszystko?”
Dane finansowe
WPS: 12 933,12 PLN
odszkodowanie: 12 933,12 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.