I PK 199/04

Wyrok z dnia 16 marca 2005 r. I PK 199/04 Do pracowników podlegającym przepisom ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. Nr 26, poz. 306 ze zm.) nie ma zastosowania ustawa z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budże- towej (Dz.U. Nr 160, poz. 1080 ze zm.). Przewodniczący SSN Herbert Szurgacz, Sędziowie: SN Roman Kuczyński (sprawozdawca), SA Małgorzata Wrębiakowska-Marzec. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2005 r. sprawy z powództwa Jadwigi J. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w K. o dodatkowe wynagrodzenie roczne, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Okrę- gowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie z dnia 1 czerwca 2004 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powódka Jadwiga J. - główny księgowy Gospodarstwa Pomocniczego Za- kładu Produkcyjnego przy Zakładzie Karnym w K. - wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w K. kwoty 14.409,22 zł z tytułu niewypłacenia dodatko- wego wynagrodzenia rocznego przysługującego pracownikom jednostek sfery bu- dżetowej za lata 2000,2001,2002,2003, na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników sfery bu- dżetowej (Dz.U. Nr 160, poz. 1080 ze zm.). Wyrokiem z dnia 26 marca 2004 r. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Bartoszycach zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 10.554,13 zł brutto z ustawowymi odsetkami. W ocenie Sądu Rejonowego ustawa z dnia 3 marca 2000 r. o wynagro- dzeniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. Nr 26, poz. 306 ze 2 zm.) nie pozbawiła prawa do dodatkowego wynagrodzenia osób kierujących gospo- darstwami pomocniczymi, prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego zostało przyznane pracownikom gospodarstw pomocniczych jednostek sfery budżetowej prowadzących gospodarkę finansową na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 listopada 1998 r. (Dz.U. Nr 155, poz. 1014) na podstawie zmiany wprowadzonej do ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym, obowiązu- jącej od dnia 1 stycznia 1999 r. (art. 185 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finan- sach publicznych, Dz.U. Nr 98, poz. 1014). Sąd Okręgowy w wyniku apelacji pozwanego nie podzielił takiej oceny przepi- sów prawa materialnego dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, uznając, że ustawa o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, jako obejmująca swoją regulacją węższy krąg podmiotów zatrudnionych w jednostkach sfery budżetowej, ma charakter szczególny w stosunku do ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników sfery budżetowej i wyłącza stosowanie tych przepisów wobec pracowników kierujących gospodarstwami pomocniczymi. Kasacja powódki zarzuciła wyrokowi Sądu drugiej instancji naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 7 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagrodzeniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi oraz art. 6 ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pra- cowników sfery budżetowej, co doprowadziło do przyjęcia, że pracownikom określo- nym w art. 2 ust 4 wyżej wymienionej ustawy z dnia 3 marca 2000 r. nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie roczne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie sporną kwestią jest wykładnia przepisów prawa od- nośnie do stosowania przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej w stosunku do kategorii pracowników określonych w art. 2 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wyna- gradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi. Rozstrzygając istnieją- cy spór co do stosowania wyżej wymienionych aktów normatywnych, wskazać należy w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. oso- bom zajmującym określone w niej stanowiska kierownicze w sferze publicznej przy- sługuje wyłącznie wynagrodzenie miesięczne. Wyjątki od tej zasady ustala sama 3 ustawa wskazując w art. 5 ust. 2 i 3, że niektórym kategoriom osób mogą być także przyznane świadczenia dodatkowe lub nagroda roczna, a innym tylko nagroda roczna. Zatem przepis ten ma charakter ściśle bezwzględnie obowiązujący i poza przewidzianymi w nim wyjątkami, dopuszcza przyznanie pracownikowi jedynie wyna- grodzenia miesięcznego (por. wyrok SN z dnia 2 września 2003 r., I PK 290/02, OSNP 2004 nr 7, poz. 299). Osoby wymienione w art. 2 pkt 1-4 wyżej wymienionej ustawy, w tym główny księgowy jednostek sfery budżetowej, nabywają prawo do świadczenia dodatkowego i nagrody rocznej z mocy przepisu art. 5 ust. 2 i 3 ustawy. Z brzmienia tego przepisu także wynika jednoznacznie, że świadczenia dodatkowe mają charakter świadczenia fakultatywnego. W dodatku art. 11 ustawy enumeratyw- nie wymienia katalog świadczeń dodatkowych i z jego treści nie wynika, by zaliczyć do tych świadczeń można było nagrodę roczną. Nagroda roczna w tej ustawie zo- stała uregulowana odrębnie w art. 5 ust. 3 i jej otrzymanie przez pracowników wy- mienionych w art. 2 pkt 1-4 i 10 ustawy uzależnione zostało od spełnienia dodatko- wych przesłanek w postaci osiągniętych wyników finansowych lub stopnia realizacji innych zadań (art. 10 ustawy). Biorąc powyższe pod uwagę nie można podzielić sta- nowiska Sądu pierwszej instancji, że nagroda roczna należy do katalogu świadczeń dodatkowych wymienionych art. 11 wyżej wymienionej ustawy. Postawiona teza, że ustawa powyższa w art. 11 określa świadczenia z tytułu zatrudnienia, między innymi nagrodę roczną ustanowioną odrębnymi przepisami (ustawą z dnia 12 grudnia 1997 r.) jest nieuzasadniona, bowiem ustawa z dnia 3 marca 2000 r. w sposób komplek- sowy i zupełny ustanawia warunki wynagradzania osób zajmujących określone w niej stanowiska kierownicze w sferze publicznej. Ustawa ta w art. 7 stanowi, że osobom wymienionym w jej art. 2 nie przysługuje prowizja od zysku, nagroda z zakładowego funduszu nagród oraz roszczenie z tytułu udziału w zysku lub nadwyżce bilansowej. Konfrontując treść wyżej wymienionego przepisu z art. 6 ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej, stanowiącym, że ilekroć w przepisach prawa jest mowa o „nagrodzie z zakładowego funduszu nagród" dla pracowników wymienionych w art. 1 ust. 2, ozna- cza to „dodatkowe wynagrodzenie roczne dla pracowników jednostek sfery budżeto- wej", uznać należy osoby objęte działaniem ustawy z dnia 3 marca 2000 r. za wyłą- czone z prawa do dodatkowego wynagrodzenia w postaci nagrody rocznej wypłaca- nej z zakładowego funduszu nagród, o której jest mowa w art. 5 i 6 ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek 4 sfery budżetowej. Przepis art. 5 wyżej wymienionej ustawy stanowi bowiem, że wy- nagrodzenie roczne jest wypłacane z wyodrębnionych na ten cel środków na wyna- grodzenie, które w świetle art. 6 ustawy pochodzą z zakładowego funduszu nagród. Przy powyższych uwarunkowaniach przepis art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi pozostaje normą szczególną w stosunku do przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery bu- dżetowej, a zatem jako lex specialis, dotyczący szczególnego ustawowego upraw- nienia do nagrody rocznej przysługującej głównemu księgowemu przedsiębiorstwa państwowego, wyklucza stosowanie przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r., które w odniesieniu do tej kategorii zatrudnionych mają ogólną naturę prawną (lex generalis). Wszystko to wskazuje na działanie także innej reguły kolizyjnej - lex po- sterior derogat legi priori. Z powyższego wynika, iż ustawa o wynagradzaniu osób kierujących niektórym i podmiotami prawnymi, jako obejmująca swoją regulacją węższy krąg podmiotów zatrudnionych w jednostkach sfery budżetowej, wyłącza możliwość przyznania po- wódce dodatkowego wynagrodzenia rocznego na podstawie ustawy z dnia 12 grud- nia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej. W powyższym kontekście chybione jest także stanowisko Sądu pierw- szej instancji powołujące się na to, że „uprawnienie powódki do dodatkowego wyna- grodzenia rocznego jest elementem treści stosunku pracy, a treść tego stosunku pracy, co podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z 15 czerwca 1993 r., I PRN 63/93 (OSP 1994 nr 5, poz. 95) to nie tylko umowa o pracę ale również między innymi po- wszechnie obowiązujące przepisy ustawodawstwa pracy czyli Kodeksu pracy i in- nych ustaw, w tym ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej”, przy czym wyrok ten dotyczył całkowicie odmiennego stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie zgodzić się trzeba ze stanowiskiem Sądu drugiej instancji, że dla oceny prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego nie ma żadnego znacze- nia treść opinii Departamentu Legislacyjno-Prawnego Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2003 r., ani okoliczność, że nagrody takie zostały wypłacone pra- cownikom zatrudnionym na identycznych stanowiskach pracy w innych gospodar- stwach pomocniczych. 5 Reasumując, stwierdzić należy, iż powódce nie przysługuje dodatkowe wyna- grodzenie roczne na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wy- nagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej, stąd Sąd Naj- wyższy, stosownie do art. 39312 k.p.c., orzekł jak w sentencji. ========================================