I PK 198/09

Sygn. akt I PK 198/09 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 12 stycznia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Józef Iwulski 
 
w sprawie z powództwa S. P. 
przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia Oddziałowi Wojewódzkiemu w K. 
o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, przywrócenie do pracy , 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 stycznia 2010 r., 
skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w K. 
z dnia 4 czerwca 2009 r.,  
 
 
odrzuca skargę kasacyjną. 
 
 
 
UZASADNIENIE 
 
Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2009 r., Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w K. po rozpoznaniu sprawy z powództwa S. P. 
przeciwko Narodowemu Funduszowi Zdrowia Oddziałowi Wojewódzkiemu w K. o 
wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy i przywrócenie do pracy, wskutek 
apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego -Sądu Pracy w K. z dnia 2 
października 2008 r.: 1) zmienił punkt 4 wyroku Sądu Rejonowego w ten sposób, że 
zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów 
zastępstwa procesowego - zamiast orzeczonej przez Sąd Rejonowy kwoty 1.860 zł; 
2) oddalił apelację w pozostałej części (czyli w części skierowanej przeciwko 
orzeczeniu o przywróceniu powoda do pracy u pozwanego na poprzednich 
warunkach pracy i płacy oraz zasądzeniu od pozwanego na rzecz powoda kwoty 

 
 
2 
23.458,56 zł tytułem wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy pod 
warunkiem jej podjęcia w terminie 7 dni od przywrócenia do pracy) oraz 3) zasądził 
od pozwanego na rzecz powoda kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa 
procesowego postępowaniu odwoławczym. 
Pozwany w dniu 25 września 2009 r. wniósł skargę kasacyjną od wyroku 
Sądu Okręgowego, zaskarżając go w części w zakresie punktu 2 (oddalającego 
apelację pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego) i wnosząc o uchylenie wyroku 
w tej części oraz o przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego 
rozpoznania. Od skargi została uiszczona - bez wezwania - opłata podstawowa w 
kwocie 30 zł, zaś skarżący określił wartość przedmiotu „sporu" na kwotę 23.458,56 
zł. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych 
w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), w sprawach z zakresu 
prawa pracy od skargi kasacyjnej pobiera się - co do zasady - opłatę podstawową 
w kwocie 30 zł. Jednakże w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu 
przewyższa kwotę 50.000 zł, skarga podlega opłacie stosunkowej liczonej od 
wartości przedmiotu zaskarżenia. 
Wprawdzie pozwany określił w skardze wartość przedmiotu „sporu" na kwotę 
23.458,56 zł (i dlatego uiścił opłatę podstawową 30 zł), jednak jest to w sposób 
oczywisty nieprawidłowe. Już ze wstępnej analizy akt sprawy wynika, że w skardze 
kasacyjnej nie podano rzeczywistej wartości przedmiotu zaskarżenia (ani też 
wartości przedmiotu sporu). W apelacji, którą pozwany wniósł od całości wyroku 
Sądu Rejonowego wartość przedmiotu zaskarżenia została pierwotnie określona na 
kwotę 93.840 zł. Na wezwanie Sądu pozwany sprecyzował zakres zaskarżenia 
apelacyjnego i określił jego wartość na kwotę 117.298,56 zł. Ta kwota wynikała 
stąd, że powód objął pozwem dwa roszczenia: pierwsze - o przywrócenie do pracy 
(co do którego wartość przedmiotu sporu ustalona według art. 231 k.p.c. wynosiła 
93.840 zł) i drugie - o zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy 
(co do którego wartość przedmiotu sporu wynosiła 23.458,56 zł). Stąd też wartość 
przedmiotu sporu w sprawie (po zsumowaniu wartości poszczególnych roszczeń na 
podstawie art. 21 k.p.c.) bez wątpienia przekraczała kwotę 50.000 zł. W tej sytuacji 

 
 
3 
pozwany był zobowiązany do uiszczenia od skargi kasacyjnej opłaty stosunkowej 
zamiast opłaty podstawowej. 
W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że rodzaj 
opłaty od skargi kasacyjnej (podstawowa, czy stosunkowa) w sprawach z zakresu 
prawa pracy zależy od wartości przedmiotu sporu, a nie od wartości przedmiotu 
zaskarżenia - art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych (postanowienia z dnia 15 listopada 2006 r., II PZ 34/06, OSNP 
2007 nr 19-20, poz. 282; z dnia 23 listopada 2006 r., II PZ 43/06, OSNP 2007 nr 23-
24, poz. 353; z dnia 18 czerwca 2007 r., II PZ 22/07, LEX nr 515409; z dnia 19 lipca 
2007 r., I PZ 11/07, OSNP 2008 nr 19-20, poz. 292; z dnia 8 stycznia 2008 r., I PK 
221/07, LEX nr 442735 oraz z dnia 29 stycznia 2008 r., I PK 239/07, LEX nr 
448211). Zatem w sprawie z zakresu prawa pracy z powództwa pracownika, w 
której wartość przedmiotu sporu przekracza 50.000 zł, od skargi kasacyjnej 
pozwanego pracodawcy, w przypadku gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest 
niższa od tej kwoty, pobiera się opłatę stosunkową obliczoną od wartości 
przedmiotu zaskarżenia (uchwały z dnia 11 września 2007 r., II PZP 5/07, OSNP 
2008 nr 1-2, poz. 2 oraz z dnia 5 grudnia 2007 r., II PZP 6/07, OSNP 2008 nr 7-8, 
poz. 89). Ponieważ wartość przedmiotu sporu w rozpoznawanej sprawie 
przewyższała kwotę 50.000 zł, to skarga kasacyjna pozwanego powinna być 
opłacona opłatą stosunkową od wskazanej wartości przedmiotu zaskarżenia, czyli 
od kwoty 23.458,56 zł (pomijając, że to wskazanie było nieprawidłowe). W każdym 
razie uiszczenie opłaty podstawowej w kwocie 30 zł oznacza nienależyte opłacenie 
skargi kasacyjnej pozwanego (por. postanowienie z dnia 18 marca 2008 r., II PZ 
1/08, OSNP 2009 nr 11-12, poz. 147), a skarga kasacyjna strony reprezentowanej 
przez radcę prawnego (adwokata), złożona w sprawie z zakresu prawa pracy, w 
której wartość przedmiotu sporu przewyższa 50.000 zł, jeżeli uiszczono od niej 
opłatę podstawową, podlega odrzuceniu na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. w 
związku z art. 35 ust. 1 zdanie drugie ustawy o kosztach sądowych, choćby wartość 
przedmiotu zaskarżenia nie przekraczała kwoty 50.000 zł (por. np. postanowienie 
Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2007 r., I PK 283/06, niepublikowane). 
W rozpoznawanej sprawie występują jednak istotne problemy prawne 
związane z tym, że skarga kasacyjna pozwanego została wniesiona w dniu 25 

 
 
4 
września 2009 r., a więc po wejściu w życie (z dniem 1 lipca 2009 r.) ustawy z dnia 
5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz 
niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 1571). Ustawą tą między innymi został 
uchylony (z dniem 1 lipca 2009 r.) art. 1302 § 3 k.p.c. Jednakże według art. 8 ust. 1 
ustawy nowelizującej, jej przepisy „stosuje się do postępowań wszczętych po dniu 
jej wejścia w życie" (z zastrzeżeniem ust. 2-5, które nie dotyczą uchylenia art. 1302 
§ 
3 
k.p.c.). 
Jest 
to 
przepis 
oznaczający 
dalsze 
działanie 
przepisów 
dotychczasowych (uchylonych), co w konkretnym przypadku oznacza, że stan 
prawny powstały wskutek uchylenia art. 1302 § 3 k.p.c. ma zastosowanie w 
"postępowaniach wszczętych" po 1 lipca 2009 r. lub odwrotnie, że uchylony art. 
1302 § 3 k.p.c. ma w dalszym ciągu zastosowanie "do postępowań wszczętych" 
przed tym dniem (por. pkt III.5 uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 
dnia 28 maja 2009 r., P 87/08, Dz.U. Nr 91, poz. 751; OTK-A 2009 nr 5, poz. 72). 
Nie budzi wątpliwości, że do zwykłych środków zaskarżenia (w toku instancji, np. 
do apelacji) wniesionych w postępowaniu wszczętym (pozwem lub innym pismem 
inicjującym postępowanie cywilne) do 1 lipca 2009 r., to jest do dnia wejścia w życie 
ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, 
stosuje się art. 1302 § 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed jego uchyleniem 
na mocy art. 1 ust. 1 pkt 3 tej ustawy (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 
grudnia 2009 r., II PZ 22/09 oraz z dnia 10 grudnia 2009 r., III CZ 59/09, 
niepublikowane). Oceny wymaga natomiast, czy taka zasada odnosi się do skargi 
kasacyjnej jako środka zaskarżenia poza tokiem instancji (od prawomocnego 
orzeczenia sądu drugiej instancji). 
Podobny problem wystąpił ostatnio w związku z uchyleniem art. 14 ust. 2 
ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, z 
którego wynikało, że opłatę podstawową pobiera się także od podlegających 
opłacie pism wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych przez sąd. 
Przepis ten został uchylony ustawą z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o 
kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 21, poz. 123), która 
weszła w życie 10 marca 2007 r., jednakże - zgodnie z jej art. 2 - do spraw 
„wszczętych przed dniem jej wejścia w życie" stosowało się przepisy 
dotychczasowe. W jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało przyjęte, że 

 
 
5 
w sprawie wszczętej przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej (a nawet 
przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych), środek zaskarżenia wniesiony po dniu 10 marca 2007 r. przez 
stronę zwolnioną od kosztów sądowych w całości podlega opłacie podstawowej 
określonej w art. 14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 ustawy o kosztach w brzmieniu 
obowiązującym do tego dnia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 
2008 r., III CZP 48/08, OSNC 2009 nr 7-8, poz. 102, choć „motywy, którymi kierował 
się ustawodawca, wprowadzając tego rodzaju regulację przejściową można uznać 
za wątpliwe z punktu widzenia racjonalności"). Taką też wykładnię stosował 
jednolicie Sąd Najwyższy do skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 2 sierpnia 
2007 r., V CZ 70/07; z dnia 2 sierpnia 2007 r., V CZ 78/07; z dnia 9 listopada 2007 
r., V CZ 98/07, niepublikowane oraz z dnia 24 października 2007 r., IV CZ 75/07, 
LEX nr 512974 i z dnia 8 sierpnia 2008 r., V CZ 52/08, LEX nr 508808, którymi 
oddalono zażalenia na postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, a także 
postanowienie z dnia 20 grudnia 2007 r., V CSK 454/07, którym Sąd Najwyższy 
odrzucił skargę). W postanowieniu z dnia 3 lipca 2007 r., I UZ 18/07 (OSNP 2008 nr 
19-20, poz. 302) Sąd Najwyższy przyjął, że do spraw wszczętych przed dniem 
wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach 
sądowych w sprawach cywilnych stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 2 tej 
ustawy, a przez wszczęcie sprawy nie może być rozumiane wniesienie skargi 
kasacyjnej. Skarga wniesiona po wejściu w życie ustawy w sprawach wszczętych 
przed tą datą podlega opłacie według dotychczasowych zasad. W uzasadnieniu 
tego postanowienia wywiedziono w szczególności, że przez wszczęcie sprawy 
należy rozumieć (w tym przypadku) wniesienie odwołania od decyzji organu 
rentowego, natomiast wniesienie skargi kasacyjnej nie może być uznane za 
„wszczęcie sprawy". Skarga kasacyjna, aczkolwiek przysługuje od prawomocnego 
orzeczenia, należy do środków zaskarżenia i może prowadzić do wzruszenia 
prawomocnego orzeczenia. Postępowanie kasacyjne stanowi zatem kontynuację 
postępowania „w sprawie". 
Wskazane orzeczenia zapadły jednak przed podjęciem (w każdym razie bez 
uwzględnienia w przypadku postanowienia z dnia 8 sierpnia 2008 r., V CZ 52/08) 
uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07 (OSNC 

 
 
6 
2008 nr 11, poz. 122), mającej moc zasady prawnej. Zgodnie z tą uchwałą, 
zwolnienie strony od kosztów sądowych w sprawie, przyznane w postępowaniu 
przed sądem powszechnym, nie obejmuje postępowania kasacyjnego, a 
pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje z samego prawa umocowania do 
wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym. Wykładnia ta 
została między innymi wyprowadzona z przyjęcia, że przez „sprawę" w znaczeniu 
technicznoprocesowym należy rozumieć - jak powszechnie przyjmuje się w nauce 
prawa - zespół czynności procesowych stron i sądu rozpoczętych wniesieniem 
pozwu (wniosku), podejmowanych w celu merytorycznego rozstrzygnięcia o 
zasadności żądania objętego treścią pozwu (wniosku), a więc w zasadzie 
zakończonych wydaniem prawomocnego wyroku (postanowienia co do istoty 
sprawy). Należy więc przyjąć zasadę, że pojęcie sprawy jako zespołu czynności 
procesowych stron i sądu rozciąga się między wniesieniem pozwu (wniosku) a 
uprawomocnieniem się orzeczenia co do istoty lub w inny sposób kończącego 
postępowanie, a nie jest nim objęte postępowanie ze skargi kasacyjnej, będącej 
nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia orzeczenia prawomocnego, wnoszonym 
poza tokiem instancji. 
Z odwołaniem się do tej uchwały, w postanowieniach z dnia 3 lutego 2010 r., 
II CZ 79/09 oraz II CZ 91/09 (niepublikowane) Sąd Najwyższy przyjął, że do skarg 
kasacyjnych wniesionych po dniu 1 lipca 2009 r. nie ma zastosowania uchylony art. 
1302 § 3 k.p.c. W uzasadnieniach tych postanowień wywiedziono w szczególności, 
że postępowanie kasacyjne nie jest kolejnym etapem postępowania wszczętego 
przed sądem pierwszej instancji. Ze względu na odrębny i samodzielny charakter 
tego postępowania wniesienie skargi kasacyjnej wszczyna nową sprawę, a w 
postępowaniu nią wywołanym nie wszystkie reguły procesowe obowiązujące 
dotychczas mają zastosowanie. Postępowanie kasacyjne zatem, wszczęte 
wniesieniem skargi kasacyjnej począwszy od dnia 1 lipca 2009 r., jest w rozumieniu 
ustawy zmieniającej „postępowaniem wszczętym po dniu wejścia w życie ustawy". 
Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę tego poglądu nie 
podziela. Przede wszystkim we wskazanej uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 
5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, pojęcie „sprawy" odniesiono wyłącznie 
(wyraźnie) do treści art. 91 i art. 117 § 4 k.p.c. oraz art. 105 ustawy o kosztach w 

 
 
7 
sprawach cywilnych i do „celu zwolnienia od kosztów sądowych udzielonego stronie 
w fazie rozpoznawczej oraz wyczerpania kompetencji pełnomocnika procesowego 
strony". Przedstawionej definicji pojęcia „sprawa" (cywilna) nie można więc nadać 
uniwersalnego charakteru (w odniesieniu do wszystkich przepisów, czy instytucji 
procedury cywilnej). Przede wszystkim jednak w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 
grudnia 2008 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego nie użyto 
sformułowania, że uchylony art. 1302 § 3 k.p.c. stosuje się w dalszym ciągu w 
„sprawach" wszczętych przed tym uchyleniem. Przepis ten stosuje się dalej w 
„postępowaniach" (cywilnych) wszczętych przed jego uchyleniem. Zgodnie z art. 1 
k.p.c., Kodeks normuje zaś „postępowanie" w sprawach cywilnych, a przepisy 
działu Va Kodeksu (Skarga kasacyjna) są zamieszczone w Części pierwszej 
(Postępowanie rozpoznawcze) Księgi pierwszej (Proces) Tytule VI zatytułowanym 
„Postępowanie". Oznacza to, że po wniesieniu skargi kasacyjnej toczy się 
postępowanie kasacyjne będące częścią postępowania rozpoznawczego w sprawie 
cywilnej. Za wszczęcie postępowania w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 
grudnia 2008 r., w którym zostaje wniesiona skarga kasacyjna, należy więc uznać 
wszczęcie postępowania rozpoznawczego, czyli wniesienie pozwu (innego pisma 
inicjującego postępowanie cywilne). Oznacza to, że jeżeli pozew (inne pismo 
inicjujące postępowanie cywilne) został wniesiony przed dniem 1 lipca 2009 r., to 
uchylony art. 1302 § 3 k.p.c. ma zastosowanie do skargi kasacyjnej złożonej po tym 
dniu (tak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2010 r., II UZ 48/09, 
niepublikowane). 
Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uważa nadto, że 
wola 
(cel, 
zamiar) 
ustawodawcy 
usunięcia 
normy 
prawa 
procesowego 
sprowadzającej się do sankcji odrzucenia a limine nienależycie opłaconej skargi 
kasacyjnej wniesionej przez zawodowego pełnomocnika nie został zrealizowany. 
Taką wolę ustawodawcy należy przyjąć (por. przebieg procesu legislacyjnego 
przedstawiony w uzasadnieniach wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 
maja 2009 r., P 87/08 oraz z dnia 14 września 2009 r., SK 47/07, Dz.U. Nr 156, poz. 
1239; OTK-A 2009 nr 8, poz. 122, a także stenogram z 22 posiedzenia Senatu RP - 
http://www.senat.gov.pl/k7/dok/sten/022/22spr.pdf 
i 
zapis 
stenograficzny 
ze 
wspólnego posiedzenia Komisji Praw Człowieka i Praworządności oraz Komisji 

 
 
8 
Ustawodawczej 
Senatu 
w 
dniu 
20 
listopada 
2008 
r. 
- 
http://www.senat.gov.pl/k7/kom/kpcp/2008/063pcp.htm), ale jej wdrożenie nie mogło 
polegać wyłącznie na uchyleniu art. 1302 § 3 k.p.c., gdyż norma w nim zawarta - co 
do skargi kasacyjnej - wynika również z innych przepisów, które nie zostały 
zmienione. 
Zgodnie z art. 1262§ 1 k.p.c., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek 
pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. Według ogólnej zasady 
określonej w art. 130 § 1 k.p.c. w sytuacji, gdy od pisma procesowego nie 
uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia pisma w 
terminie 7 dni pod rygorem jego zwrotu. Ta reguła ulega modyfikacji w art. 1302 § 1 
k.p.c., zgodnie z którym pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub 
rzecznika patentowego, które nie zostało należycie opłacone, przewodniczący 
zwraca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie w 
wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości 
przedmiotu sporu. Przy wniesieniu pisma procesowego przez zawodowego 
pełnomocnika obowiązuje więc zasada samoobliczania i uiszczania bez wezwania 
należnych opłat sądowych określonych w wysokości stałej lub stosunkowej (por. np. 
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., III CZ 23/07 i z dnia 
21 czerwca 2007 r., IV CZ 26/07, niepublikowane). Przepis art. 1302 § 1 k.p.c. 
obejmuje wszystkie pisma procesowe, a więc także środki odwoławcze i środki 
zaskarżenia, jednakże co do środków zaskarżenia wymienionych w art. 1302 § 3 
k.p.c. nie miał zastosowania, co dotyczy też sankcji ich zwrotu, z możliwością 
uiszczenia opłaty w terminie i na zasadach określonych w art. 1302 § 2 k.p.c. (por. 
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2006 r., III CZ 35/06, LexPolonica 
nr 1916144; z dnia 27 kwietnia 2007 r., I CZ 20/07, LEX nr 319607 oraz z dnia 4 
czerwca 2009 r., III CZ 21/09, niepublikowane). Po uchyleniu art. 1302 § 3 k.p.c. 
skarga kasacyjna (jak każde pismo procesowe) jest niewątpliwie objęta hipotezą 
art. 1302 § 1 k.p.c., obowiązuje więc do niej zasada samoobliczania i uiszczania 
bez wezwania należnej opłaty sądowej (tak trafnie postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 19 lutego 2008 r., II CZ 101/08 oraz z dnia 15 stycznia 2010 r., 
I CZ 100/09, niepublikowane). W razie naruszenia tej reguły nie ma jednak 
zastosowania skutek z art. 1302 § 1 i 2 k.p.c., ale też nie występuje w tym zakresie 

 
 
9 
luka prawna (tak zostało przyjęte w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 3 
lutego 2010 r., II CZ 79/09 oraz II CZ 91/09, niepublikowane). Skutek wniesienia 
nieopłaconej skargi kasacyjnej wynika bowiem z art. 3986 § 2 k.p.c. Zgodnie z tym 
przepisem, sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę 
kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań 
określonych w art. 3984 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w 
terminie 
lub 
z 
innych 
przyczyn 
niedopuszczalną. 
Skutkiem 
wniesienia 
„nieopłaconej" skargi kasacyjnej jest więc jej odrzucenie. Z wykładni językowo-
logicznej tego przepisu wynika przy tym, że odrzucenie nieopłaconej skargi 
kasacyjnej następuje bez wezwania do usunięcia tego braku. Rozróżnia on bowiem 
odrzucenie skargi kasacyjnej, której braków nie usunięto w terminie, od jej 
odrzucenia w pozostałych wymienionych przypadkach - a więc bez wezwania do 
usunięcia braków - w tym w razie wniesienia nieopłaconej skargi. Przy 
uwzględnieniu obowiązującego przymusu adwokacko-radcowskiego (art. 871 k.p.c.) 
do wniesienia skargi kasacyjnej można wręcz bronić tezy, że art. 3986 § 2 k.p.c. 
stanowi samodzielną podstawę odrzucenia nieopłaconej skargi kasacyjnej (przy 
wniesieniu jej przez adwokata lub radcę prawnego, a nie inne osoby wymienione w 
art. 871 k.p.c.; por. jednak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 
2008 r., I PZ 25/08, OSNP 2010 nr 5-6). W każdym razie - po uchyleniu art. 1302 § 
3 k.p.c. - przepisy art. 1302 § 1 i 3986 § 2 k.p.c. łącznie tworzą normę, z której 
wynika, że skarga kasacyjna wniesiona przez adwokata lub radcę prawnego 
powinna być należycie opłacona, jeżeli podlega opłacie w wysokości stałej lub 
stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu, a 
gdy nie zostanie tak opłacona, to podlega odrzuceniu bez wezwania o usunięcie 
tego braku. Taka norma nie jest nadmiernie restryktywna (wskazane wyroki 
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 2009 r., SK 47/07 i z dnia 28 maja 
2009 r., P 87/08 oraz wyroki Trybunału z dnia 17 listopada 2008 r., SK 33/07, Dz.U. 
Nr 207, poz. 1307; OTK-A 2008 nr 9, poz. 154 i z dnia 12 września 2006 r., SK 
21/05, OTK-A 2006 nr 8, poz. 103, a także wyrok z dnia 7 marca 2006 r., SK 11/05, 
Dz.U. Nr 45, poz. 322; OTK-A 2006 nr 3, poz. 27; Casus 2007 nr 1, s. 40 z glosą A. 
Jakimowicz), a usprawiedliwione przyczyny (także dotyczące interpretacji prawa) 
nienależytego opłacenia skargi mogą zostać uwzględnione w ramach stosowania 

 
 
10
odpowiednich 
instytucji 
prawa 
procesowego 
(por. 
postanowienia 
Sądu 
Najwyższego z dnia 9 lipca 2008 r., V CZ 44/08, OSNC-ZD 2009 nr B, poz. 55 oraz 
z dnia 20 sierpnia 2008 r., I UZ 11/08, OSNP 2010 nr 1-2, poz. 25). 
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna wniesiona przez radcę 
prawnego nie została należycie opłacona opłatą stosunkową, a więc podlegała 
odrzuceniu przez Sąd drugiej instancji na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Mając to na 
względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na mocy art. 3986 § 3 k.p.c.