I PK 185/11

Sygn. akt I PK 185/11 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 14 marca 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Bogusław Cudowski 
 
w sprawie z powództwa S.Ł. 
przeciwko Politechnice W.   
o przywrócenie do pracy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 marca 2012 r., 
skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych  
z dnia 20 kwietnia 2011 r.,  
 
 
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 
 
 
Uzasadnienie 
 
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego z 20 kwietnia 
2011 r. Zarzucono naruszenie art. 87 § 1 k.p.c. w związku z art. 351 ust. 1 i 2 
ustawy z 6 lipca1982 r. o radcach prawnych, 2) art. 92 k.p.c. w związku z art. 351 
ust. 4 ustawy o radcach prawnych, 3) art. 9 § 1 zd. 2 k.p.c., 4), art. 217 § 2 k.p.c. w 
związku z art. 227 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c., art. 386 § 4 k.p.c. 
W uzasadnieniu podstaw skargi stwierdzono przede wszystkim, że 23 marca 
2011 r. radca prawny M. H. udzielił aplikantowi radcowskiemu R. Ł. upoważnienia 
do zastępowania go w sprawie przed sądami powszechnymi, z wyjątkiem Sądu 
Najwyższego (art. 351 ust. 2 ustawy o radcach prawnych). Z zaświadczenia OIRP w 
W.  z 30 marca 2011 r. wynika, że w tej dacie aplikant radcowski R. Ł. był wpisany 
na czwarty rok aplikacji radcowskiej. Czwarty rok aplikacji rozpoczął się 1 

 
 
2 
października 2010 r. i zakończył się 31 marca 2011 r. Pan R. Ł. utracił więc status 
aplikanta radcowskiego 31 marca 2011 r. Okoliczność tą potwierdza pośrednio 
treść zaświadczenia OIRP, tj. fragment „w dniach 14-17 czerwca 2011 r. 
prognozuje się, że aplikant przystąpi do egzaminu radcowskiego". Pan R. Ł. mógł 
zastępować radcę prawnego M. H. w sprawie jedynie do 31 marca 2011 r. Z akt 
sprawy wynika, że Pan R.Ł. podpisał jako aplikant radcowski „pismo procesowe w 
postępowaniu apelacyjnym" z 18 kwietnia 2011 r. Powyższe pismo zawierało 
sprecyzowanie i uzasadnienie zarzutów i wniosków apelacyjnych. Powyższe pismo 
zostało rozpoznane przez Sąd Okręgowy, na co wskazuje treść uzasadnienia 
zaskarżonego wyroku. Zarzut naruszenia art. 87 § 1 k.p.c. w związku z art. 351 ust. 
1 i 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych jest więc uzasadniony. 
Naruszenie powyższych przepisów miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 
379 pkt 2 k.p.c., nieważność postępowania zachodzi, gdy pełnomocnik strony nie 
był należycie umocowany.  
W dalszej części uzasadnienia stwierdzono również, że Sąd błędnie przyjął, 
że w przypadku, gdy treść upoważnienia dla aplikanta radcowskiego zawiera 
sformułowanie „o zastępowaniu" radcy prawnego w danym postępowaniu, to 
zakres upoważnienia obejmuje również „sporządzanie i podpisywanie pism 
procesowych". Prawidłowa wykładnia wskazuje, że zakres sformułowania 
„zastępowanie" radcy prawnego przed sądami powszechnymi nie obejmuje 
sporządzania i podpisywania jakichkolwiek pism procesowych, gdyż to tej 
czynności konieczne jest wyraźne sformułowanie w treści upoważnienia dla 
aplikanta radcowskiego. Błędnie przyjęto, że pismo procesowe które precyzuje i 
uzasadnia zarzuty i wnioski apelacyjne nie stanowi części „apelacji" w rozumieniu 
art. 351 ust. 4 ustawy o radcach prawnych. 
Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano 
na wystąpienie w sprawie trzech istotnych zagadnień prawnych. Pierwsze 
sprowadza się do ustalenia, czy dopuszczalne jest reprezentowanie strony w 
postępowaniu cywilnym przez osobę, która ukończyła aplikację radcowską, a 
jeszcze nie uzyskała tytułu radcy prawnego, czy też w takim przypadku zachodzi 
sytuacja nienależytego umocowania pełnomocnika, o której mowa w art. 379 pkt 2 
k.p.c. Drugie zagadnienie dotyczy wyjaśnienia, czy upoważnienie aplikanta 

 
 
3 
radcowskiego do „zastępowania" radcy prawnego w postępowaniu cywilnym 
obejmuje umocowanie do sporządzania i podpisywania pism procesowych, czy też 
do dokonywania tych czynności konieczne jest dodatkowe wyraźne wskazanie w 
treści upoważnienia. Trzecie zagadnienie prawne polega na wyjaśnieniu, czy pismo 
procesowe podpisane przez aplikanta radcowskiego, zawierające sprecyzowanie i 
uzupełnienie zarzutów i wniosków apelacyjnych stanowi „apelację" w rozumieniu 
art. 361 ust. 4 ustawy o radcach prawnych.  
Ponadto wskazano na potrzebę wykładni art. 9 § 1 zd. 2 k.p.c. Wyjaśnienia 
wymaga, czy uprawnienie strony do uzyskiwania kopii dokumentów z akt sądowych 
rozciąga się w sprawach z zakresu prawa pracy również na dokumenty znajdujące 
się w aktach osobowych pracownika, złożonych do tych akt sądowych, czy też akta 
osobowe nie mieszczą się w zakresie zastosowania art. 9 § 1 zd. 2 k.p.c. Potrzeba 
wykładni dotyczyć ma także art. 217 § 2 k.p.c. Wyjaśnienia wymaga, czy 
sformułowanie pominięcie środków dowodowych sprowadza się do braku 
jakiegokolwiek odniesienia do nich w uzasadnieniu wyroku, czy też sąd ma 
obowiązek wskazania przyczyny ich pominięcia. 
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w części 
oddalającej apelację i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania innemu 
równorzędnemu sądowi, uchylenie wyroku Sądu Rejonowego z 4 listopada 2011 r. 
w części oddalającej powództwo o przywrócenie do pracy i przekazanie sprawy do 
ponownego rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Skarga kasacyjna, spełniająca wymagania z art. 3984 k.p.c. podlega dalszej 
kontroli w postaci tzw. przedsądu (postanowienie SN z 13 listopada 2008 r., II UK 
228/08, LEX nr 564794). Na tym etapie ustala się przede wszystkim, czy zachodzą 
okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania, co ma umożliwić 
wybór jedynie takich spraw, które powinny zostać rozpoznane przez organ 
najwyższego 
szczebla 
sądownictwa 
ze 
względu 
na 
interes 
publiczny 
(postanowienie SN z 29 stycznia 2011 r. I UK 295/10, niepubl.). Podstawowym 
celem postępowania kasacyjnego jest bowiem ochrona interesu publicznego przez 

 
 
4 
zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i 
jurysprudencji (postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 
7-8, poz. 147). 
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do 
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje 
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub 
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność 
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym 
wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że 
zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, 
a jego uzasadnienie zawiera argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc 
pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi 
przez Sąd Najwyższy. Skarga nie zawierała żadnej z przesłanek określonych w art. 
3989 § 1 k.p.c. 
Rozstrzygnięcie istotnego zagadnienia prawnego nie może się sprowadzać 
do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą 
obowiązujących reguł wykładni bądź w drodze prostego zastosowania przepisów 
(postanowienie SN z 28 grudnia 2004 r., I UK 187/04, niepubl.). Nie stanowi więc 
istotnego zagadnienia prawnego kwestia sprowadzająca się do zwykłej wykładni 
prawa i jego zastosowania w konkretnym stanie faktycznym (postanowienia SN z 8 
września 2008 r. III UK 52/08, III UK 55/08 i z 16 marca 2009 r., III UK 90/08, 
niepubl.), co ma miejsce w niniejszej sprawie.  
W ocenie Sądu Najwyższego do zwykłej wykładni prawa sprawdzić można 
przedstawioną w skardze kwestię statusu prawnego aplikanta radcowskiego. 
Uwzględniając jedynie cześć przepisów z ustawy o radcach prawnych można dojść 
do wniosku, że ustawodawca odszedł od stworzenia konstrukcji ram czasowych 
statusu aplikanta, który byłby związany z okresem szkolenia. Celem takiego 
działania było wzmocnienie grupy osób świadczących pomoc prawną pod kontrolą 
samorządu radcowskiego, czyli osób, które skończyły aplikację radcowską, a nie 
zostały jeszcze radcami prawnymi. Bez znaczenia pozostaje okres, jaki upłynął od 
chwili 
zakończenia 
szkolenia, 
które 
zostaje 
potwierdzone 
otrzymanym 
zaświadczeniem o ukończeniu aplikacji (art. 32 ust. 4 ustawy o radcach). 

 
 
5 
Zaświadczenie takie w żaden sposób nie wpływa na status aplikanta, a jego 
przedłożenie jest jedynie formalnym wymogiem dającym możliwości przystąpienia 
do egzaminu radcowskiego. Podobnie na status aplikanta nie wpływają 
niepomyślne próby zdania egzaminu zawodowego, wobec ustawowej możliwości 
wielokrotnego podejścia do egzaminu radcowskiego (art. 369 ustawy o radcach). 
Zakończenie aplikacji, a nawet utrzymanie negatywnego egzaminu radcowskiego 
nie stanowi podstawy do skreślenia z listy aplikantów radcowskich, chyba że 
nastąpi to w trybie prawem przewidzianym. Podobny pogląd był zresztą 
przedstawiany przez Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców 
Prawnych. 
Jak chodzi o dwa pozostałe istotne zagadnienia prawne, należy podkreślić, 
że mają one znaczenie jedynie teoretyczne. Wynika to z tego, że w sprawie 
rozpoznana przez Sąd apelacja został złożona skutecznie przez samego powoda. 
Sąd Okręgowy po wezwaniu do wniesienia opłaty, prawidłowo nadał jej dalszy bieg. 
Wszystkie przesłanki przedsądu z art. 3989 § 1 k.p.c. stanowią rozwinięcie podstaw 
kasacyjnych zmierzające do wykazania, z jakich powodów naruszenia przepisów 
wskazane w tych podstawach uzasadniają przyjęcie skargi kasacyjnej do 
rozpoznania (postanowienie SN z 5 maja 2010 r., II UK 63/10, niepubl.). Z tego 
względu zagadnienie prawne, chociażby bardzo interesujące, nie staje się 
przyczyną przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie jest istotne 
(niezbędne) dla rozpoznania podstaw skargi – art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. 
(postanowienie SN z 9 lutego 2011 r., III SK 43/10, niepubl.). Sąd Najwyższy nie 
przyjmuje bowiem skargi kasacyjnej do rozpoznania w której jako przyczynę 
przyjęcia przedstawia się zagadnienie prawne, którego wyjaśnienie nie miałoby 
znaczenia dla rozpoznania jej podstaw (postanowienie SN z 3 listopada 2010 r., III 
UK 56/10, niepubl.).  
Odnosząc się z kolei do dalszych zarzutów naruszenia prawa procesowego i 
wskazanej potrzeby wykładni tych przepisów przez SN, należy przypomnieć, że 
naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę kasacji tylko, gdy mogło 
mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Skarżący nawet nie starał się wykazać, 
że następstwa stwierdzonych wadliwości były tego rodzaju lub skali, że 

 
 
6 
współkształtowały (lub mogły kształtować) treść zaskarżonego orzeczenia 
(postanowienie SN z 10 lutego 1997 r., I CKN 57/96, OSNC 1997, nr 6–7, poz. 82).  
Z akt sprawy wynika, że odpowiedź na skargę złożono po terminie. 
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w 
sentencji postanowienia.