I PK 181/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia Tadeusza J. o odszkodowanie w wysokości 34.999,91 zł od PGE Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów S.A. z tytułu utraconych dochodów z emerytury. Powód pracował w kopalni w okresach od 1977 do 1980 r. oraz od 1992 do 2003 r. Pracodawca nie zakwalifikował jego pracy jako górniczej, co skutkowało niższym wymiarem emerytury. Po weryfikacji przez komisję pracodawcy, która ustaliła, że praca powoda była pracą górniczą, ZUS przyznał mu emeryturę górniczą z wyrównaniem. Powód dochodził odszkodowania za różnicę w świadczeniach. Sądy niższych instancji uznały odpowiedzialność pracodawcy na podstawie art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p. za wadliwie wystawione świadectwo pracy, stosując 10-letni termin przedawnienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanego, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy zgodził się ze skarżącym co do przyczynienia się powoda do szkody (art. 362 k.c.), wskazując na obowiązek pracownika weryfikacji świadectwa pracy. Jednocześnie uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 291 § 1 k.p. w zw. z art. 471 k.c. i art. 300 k.p., stwierdzając, że roszczenie odszkodowawcze z tytułu wadliwego świadectwa pracy przedawnia się w terminie 3 lat zgodnie z Kodeksem pracy, a nie w 10-letnim terminie prawa cywilnego, ponieważ wynika ono ze stosunku pracy. Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę I PZP 5/10, zgodnie z którą sprawy przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy są uregulowane w prawie pracy i nie ma podstaw do stosowania przepisów Kodeksu cywilnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie terminu przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy związanych z wadliwym świadectwem pracy oraz kwestii przyczynienia się pracownika do szkody.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego świadectwa pracy w kontekście emerytury górniczej, ale zasady przedawnienia i przyczynienia są szersze.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie z tytułu wadliwego świadectwa pracy, gdy wadliwość dotyczy kwalifikacji pracy jako górniczej, a roszczenie wynika z niższej emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o odszkodowanie z tytułu wadliwego świadectwa pracy, które nie jest objęte art. 99 k.p., przedawnia się w terminie 3 lat zgodnie z art. 291 § 1 k.p., ponieważ wynika ono ze stosunku pracy i sprawa ta jest uregulowana przepisami prawa pracy, co wyklucza stosowanie art. 300 k.p. i przepisów Kodeksu cywilnego o przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie o odszkodowanie za wadliwe świadectwo pracy, nawet jeśli dotyczy szkody innej niż opisana w art. 99 k.p., wynika ze stosunku pracy. Zgodnie z art. 300 k.p., w sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, ale tylko jeśli nie jest to sprzeczne z zasadami prawa pracy. Ponieważ prawo pracy zawiera kompleksową regulację przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy (art. 291 i nast. k.p.), nie ma podstaw do stosowania 10-letniego terminu przedawnienia z Kodeksu cywilnego.
Czy pracownik przyczynił się do powstania szkody wynikającej z wadliwego świadectwa pracy, poprzez zaniechanie jego weryfikacji i kwestionowania decyzji emerytalnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik przyczynił się do powstania szkody w rozumieniu art. 362 k.c., ponieważ miał obowiązek sprawdzić otrzymane świadectwo pracy i kwestionować jego wadliwości, a także wykazać się przezornością w staraniu o własne sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zachowanie powoda wypełnia znamiona przyczynienia się do szkody. Powód zaniechał weryfikacji wydanego mu świadectwa pracy oraz kwestionowania pierwotnej decyzji emerytalnej, mimo istnienia stosownego trybu sprostowania świadectwa pracy. Pracownik ma obowiązek sprawdzić otrzymane dokumenty i kwestionować zawarte w nich wadliwości, a także wykazać się przeciętną przezornością.
Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność za wadliwie wystawione świadectwo pracy, które skutkowało niższym wymiarem emerytury pracownika?
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca ponosi odpowiedzialność za wadliwie wystawione świadectwo pracy, jeśli zawiera ono błędne informacje dotyczące charakteru pracy, co skutkuje szkodą dla pracownika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca nienależycie wykonał swoje obowiązki ze stosunku pracy w zakresie dokumentowania charakteru i przebiegu pracy powoda, co potwierdził fakt późniejszej weryfikacji przez samego pracodawcę. Istniał związek przyczynowy między tym działaniem a szkodą w postaci wypłacenia niższej emerytury.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Tadeusz J. | osoba_fizyczna | powód |
| PGE Kopalnia Węgla Brunatnego BEŁCHATÓW SA | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
k.p. art. 300
Kodeks pracy
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.p. art. 97
Kodeks pracy
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 125
Ustawa o emeryturach i rentach z FUS
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 68 § ust. 1 pkt 1 lit. b)
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa o emeryturach i rentach z FUS art. 133 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o emeryturach i rentach z FUS
k.c. art. 117
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odszkodowanie z tytułu wadliwego świadectwa pracy przedawnia się w terminie 3 lat zgodnie z Kodeksem pracy. • Pracownik przyczynił się do powstania szkody poprzez zaniechanie weryfikacji świadectwa pracy.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o odszkodowanie z tytułu wadliwego świadectwa pracy przedawnia się w terminie 10 lat zgodnie z Kodeksem cywilnym. • Pracodawca nie ponosi odpowiedzialności za wadliwe świadectwo pracy, a ZUS ponosi odpowiedzialność za błędną decyzję.
Godne uwagi sformułowania
nie zwalnia to pracodawcy z obowiązku odpowiedniego – zgodnego z prawem – ukształtowania treści świadectwa • Pracownik powinien być świadom swych uprawnień (w tym także uprawnień emerytalnych) i wykazać się co najmniej przeciętną przezornością w staraniu o własne sprawy. • ciężar konsekwencji wadliwości świadectwa winny po połowie wziąć na siebie obie strony stosunku pracy • nie jest prawnie ani możliwe, ani dopuszczalne poszukiwania terminu przedawnienia dla roszczenia z tego tytułu w przepisach prawa cywilnego. Wyklucza to art. 300 k.p.
Skład orzekający
Małgorzata Gersdorf
przewodniczący, sprawozdawca
Bogusław Cudowski
członek
Zbigniew Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie terminu przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy związanych z wadliwym świadectwem pracy oraz kwestii przyczynienia się pracownika do szkody."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego świadectwa pracy w kontekście emerytury górniczej, ale zasady przedawnienia i przyczynienia są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wadliwych świadectw pracy i ich wpływu na uprawnienia pracownicze, a także kluczowej kwestii przedawnienia roszczeń. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego jest ważne dla praktyki.
“Ważne orzeczenie SN: Jak długo możesz dochodzić odszkodowania za błąd pracodawcy w świadectwie pracy?”
Dane finansowe
WPS: 34 999,91 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.