I PK 180/08

Wyrok z dnia 9 marca 2009 r. I PK 180/08 Ochronie przed wypowiedzeniem umowy o pracę przewidzianej w art. 39 k.p. podlega pracownik, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego wskazanego w art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jedno- lity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), jeżeli z osiągnięciem tego wieku nabędzie prawo do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na podstawie tego przepisu. Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski, Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2009 r. sprawy z powództwa Stanisława O. przeciwko Przedszkolu [...] w T.M. o przywrócenie do pracy, na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okrę- gowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 maja 2008 r. [...] 1) u c h y l i ł zaskarżony wyrok i oddalił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 5 grudnia 2007 r. [...]; 2) zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 150 zł (sto pięćdzie- siąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Tomaszowie Mazowieckim wyrokiem z dnia 5 grudnia 2007 r. uznał za bezskuteczne wypowiedzenie umowy o pracę dokonane Stanisławowi O. przez pozwane Przedszkole [...] w T.M. Sąd pierwszej instancji usta- lił, że powód urodził się 11 lutego 1951 r., a zatem w dniu 11 lutego 2011 r. ukończy 60 lat. Pracę zawodową rozpoczął 17 czerwca 1969 r. i pracował do 20 sierpnia 1969 2 r. jako pracownik sezonowy w Spółdzielni Inwalidów „P.” w T.M. Następnie był za- trudniony w Zakładach Włókien Chemicznych „W.” w T.M. w okresach: od 30 kwiet- nia 1970 r. do 13 lipca 1970 r. i od 16 grudnia 1971 r. do 28 października 1997 r. Od 3 listopada 1997 r. do 30 marca 1998 r. przebywał na zasiłku dla bezrobotnych, a 1 kwietnia 1998 r. podjął pracę w pozwanym Przedszkolu. W okresach: od 16 grudnia 1971 r. do 15 marca 1973 r. oraz od 6 stycznia 1974 r. do 28 października 1997 r. (z wyłączeniem miesiąca kwietnia 1995 r.) wykonywał pracę w warunkach szczegól- nych przy produkcji włókien chemicznych jako przędzarz. Powód nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. W dniu 28 września 2007 r. strona pozwana wypowiedziała powodowi umowę o pracę z powodu likwidacji zajmowanego przez niego stanowiska w związku ze zmianami organizacyjnymi. W ocenie Sądu Rejonowego wypowiedzenie zostało dokonane z naruszeniem art. 39 k.p., według którego pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pra- cownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnię- ciem tego wieku. Sąd pierwszej instancji przyjął, że wynikający z tego przepisu zakaz wypowiedzenia odnosi się nie tylko do pracowników spełniających przesłanki nabycia świadczenia emerytalnego w wieku powszechnie przewidzianym dla ubezpieczonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpie- czeń Społecznych, ale również do pracowników zatrudnionych w szczególnych wa- runkach lub w szczególnym charakterze, w stosunku do których wiek emerytalny zo- stał obniżony na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Do takich osób należy zaś powód, albowiem z osią- gnięciem obniżonego wieku emerytalnego (60 lat) spełni warunki uprawniające do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, wynikające z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecz- nych. Zgodnie z tym przepisem, ubezpieczeni urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy w dniu wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1999 r.) osiągnęli okres zatrudnie- nia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepi- sach dotychczasowych oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy (co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn), przysłu- guje emerytura po osiągnięciu obniżonego wieku emerytalnego przewidzianego w 3 art. 32 ustawy, pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalne- go oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pra- cownikiem. Powód w dniu 1 stycznia 1999 r. miał już pełny staż ubezpieczeniowy, tj. 25 lat pracy, w tym wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach - 15 lat. Nie przystąpił także do otwartego funduszu emerytalnego, a zatem po ukończe- niu 60 lat życia nabędzie prawo do emerytury. Skoro zaś wiek emerytalny osiągnie 11 lutego 2011 r., to od 11 lutego 2007 r. pozostawał pod ochroną przed wypowie- dzeniem umowy o pracę przewidzianą w art. 39 k.p. Tym samym wypowiedzenie doręczone mu 28 września 2007 r. naruszało ten przepis, co czyni uzasadnionym jego roszczenie o uznanie czynności pracodawcy za bezskuteczną. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunal- skim, po rozpoznaniu apelacji strony pozwanej, wyrokiem z dnia 20 maja 2008 r. zmienił zaskarżony przez nią wyrok Sądu Rejonowego w całości w ten sposób, że oddalił powództwo. W ocenie Sądu odwoławczego, Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 39 k.p., uznając że za wiek emerytalny, o którym w nim mowa, uznawać należy także obniżony wiek emerytalny, po osiągnięciu którego pracowni- kom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy- sługuje emerytura. Zdaniem Sądu Okręgowego, przywołany przez Sąd Rejonowy dla uzasadnienia tej tezy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2002 r., I PKN 141/01 (OSNP 2004 nr 5, poz. 46), jest orzeczeniem odosobnionym, a bardziej prze- konujący jest pogląd przeciwny, „znajdujący oparcie w wypowiedziach przedstawicieli doktryny i nowszym orzecznictwie sądów”, zgodnie z którym przez wiek emerytalny z art. 39 k.p. należy rozumieć wiek przewidziany „w przepisach o ubezpieczeniu spo- łecznym”, czyli aktualnie 65 lat dla mężczyzn i 60 lat dla kobiet. Sąd drugiej instancji zwrócił nadto uwagę, iż „stosownie do reformy emerytal- nej wprowadzonej od 1 stycznia 1999 r. niższy wiek emerytalny został zachowany jako obowiązujący także w stosunku do urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. górni- ków i kolejarzy. Dlatego też w odniesieniu do takich pracowników pozostaje aktualne wyjaśnienie, że wiek emerytalny. w rozumieniu art. 39 k.p., dla pracownika kolejowe- go w odniesieniu do mężczyzn wynosi 60 lat. Jest to dla nich normalna emerytura, chociaż obiektywnie rzecz ujmując jest ona przyznawana wcześniej niż pozostałym obywatelom. Należy jednak odróżnić emeryturę przyznawaną szczególnym zawo- dom, dla których wiek emerytalny jest niższy od wieku emerytalnego dla ogółu społe- czeństwa (np. dla kolejarzy) od prawa do wcześniejszej emerytury (przyznawanej po 4 spełnieniu odpowiednich warunków powszechnie obywatelom). Do przypadków przejścia na tzw. wcześniejszą emeryturę okres ochronny przewidziany w art. 39 k.p. nie znajduje zastosowania, ponieważ wiek, w którym możliwe jest skorzystanie z tego świadczenia, nie jest powszechnym wiekiem emerytalnym”. Niezależnie od tego uzasadnione wątpliwości, w ocenie Sądu odwoławczego, budzi stanowisko Sądu Rejonowego o spełnieniu przez powoda warunków upraw- niających do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W zebranym ma- teriale nie ma bowiem dowodu, iż powód przepracował w takich warunkach co naj- mniej 15 lat, skoro świadectwo wykonywania takiej pracy nie pochodzi od podmiotu uprawnionego do jego wystawienia, tj. pracodawcy (§ 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników za- trudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze), lecz od syndyka masy upadłości. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego wywiódł powód, opierając ją na podstawie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 39 k.p., poprzez błędną wykład- nię oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, poprzez stwierdzenie, że świadectwo pracy nie odpowiada warunkom formalnym, gdyż nie pochodzi od pracodawcy. Wskazując na takie zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okrę- gowego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przywrócenie powoda do pracy oraz o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpozna- nia i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, między innymi, że niższy od powszech- nego wiek emerytalny pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach jest dla nich normalnym ustawowym wiekiem emerytalnym, a to z kolei sprawia, że tacy pracownicy w okresie 4 lat przed osiągnięciem tego wieku korzystają ze szczególnej ochrony prawnej przewidzianej w art. 39 k.p., a przeciwne stanowisko Sądu Okręgo- wego nie zasługuje na akceptację. Zupełnie chybione są także dywagacje tego Sądu co do wad formalnych świadectwa pracy, albowiem Z.W.Ch. „W.” w dniu rozwiązania z powodem umowy o pracę pozostawał w stanie upadłości, a zatem świadectwo pracy musiało być wystawione przez syndyka masy upadłości działającego w imieniu upadłego pracodawcy. 5 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. W orzecznictwie Sądu Naj- wyższego jednolicie prezentowane jest stanowisko, że przez wiek emerytalny, o któ- rym mowa w art. 39 k.p., należy rozumieć wiek określony w przepisach emerytalnych zezwalający na uzyskanie uprawnień w normalnym trybie, z uwzględnieniem, iż niż- szy od powszechnego wiek emerytalny pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, górników, czy pracowników kolejowych jest dla nich normalnym ustawowym wiekiem emerytalnym, a to z kolei sprawia, że tacy pracownicy w okresie 4 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego właściwego dla tych kategorii zatrudnienia korzystają ze szczególnej ochrony prawnej przewi- dzianej w art. 39 k.p (por. uchwałę pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Spo- łecznych Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1985 r., III PZP 10/85, wytyczne w przedmiocie stosowania art. 45 k.p. - OSNCP 1985 nr 11, poz. 164, czy wyroki Sądu Najwyższego: z dnia: 29 lipca 1997 r., I PKN 227/97, OSNAPiUS 1998 nr 11, poz. 326; 28 marca 2002 r., I PKN 141/01, OSNP 2004 nr 5, poz. 86; 5 lutego 2004 r., I PK 348/03, OSNP 2004 nr 24, poz. 417; uzasadnienie wyroku z dnia 9 lutego 2006 r., II PK 159/05, OSNP 2007 nr 1 - 2, poz. 3, jak również wyrok z dnia 8 lipca 2008 r., I PK 309/07). Zaprezentowana przez Sąd Rejonowy wykładnia art. 39 k.p. nie była zatem oparta na odosobnionym orzeczeniu Sądu Najwyższego, jak przyjął Sąd od- woławczy, a na jednolitych poglądach judykatury, które należy w pełni zaakceptować. Odwołując się w szczególności do uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2002 r., I PKN 141/01, wskazać bowiem należy, że pojęcie wieku emery- talnego jest ustawową kategorią prawa ubezpieczeń społecznych, co oznacza, że ustawodawca określa w tym dziale prawa wiek emerytalny, którego granice - de lege lata - są uwarunkowane nie tylko kategorią płci, ale również rodzajami zatrudnienia, które preferują wykonujących je pracowników do skorzystania z uprawnień emerytal- nych w obniżonym wieku emerytalnym, uznanym przez ustawodawcę za normalny wiek emerytalny dla ściśle określonych kategorii zatrudnienia. W obowiązującym sta- nie prawnym ustawowym wiekiem emerytalnym jest wiek uprawniający do przejścia na emeryturę na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emerytu- rach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm., powoływanej dalej jako: „ustawa o emeryturach i rentach”). 6 Ustawa ta określa jednolity wiek emerytalny w zależności od płci pracownika wyno- szący dla kobiety 60, a dla mężczyzny 65 lat. Równocześnie przejściowo utrzymuje ona możliwość przejścia na emeryturę przez ubezpieczonych urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy spełnią warunki wymagane do nabycia uprawnień emerytalnych przed osiągnięciem tzw. powszechnego wieku emerytalnego. Należą do nich górnicy, pracownicy kolejowi, ale także pracownicy, o których mowa w ustę- pach 2 i 3 art. 32 tej ustawy zatrudnieni w szczególnych warunkach lub w szczegól- nym charakterze. Wiek emerytalny dla tych pracowników, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, które za- wiera rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku eme- rytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Aktualnie obowiązująca regulacja ustawo- wa ostatecznie usuwa zatem kontrowersje niekiedy dostrzeganej kolizji pomiędzy wiekiem emerytalnym określonym w tym akcie wykonawczym w granicach delegacji ustawowej z art. 55 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), przewidującej określenie rodzaju lub stanowisk pracy oraz warunków, na podstawie których przysługuje prawo do emerytury w określonym wieku niższym niż wiek emerytalny - z terminologią ustawową określającą jednolicie normalny (powszechny) wiek emerytalny (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 1995 r., I PRN 33/95, OSNAPiUS 1995 nr 23, poz. 291). Oznacza to, że niższy od powszechnego wiek emerytalny pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest dla nich normalnym ustawowym wiekiem emerytalnym, a to z kolei sprawia, że tacy pra- cownicy w okresie 4 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego właściwego dla tych kategorii zatrudnienia korzystają ze szczególnej ochrony prawnej przewidzianej w art. 39 k.p. Innymi słowy, określony w tym przepisie zakaz wypowiedzenia umowy o pracę obejmuje również pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, którym brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia ustawowo obniżonego wieku emerytalnego dla tych kategorii zatrudnionych, jeżeli dalszy okres zatrudnienia umożliwia im uzyskanie prawa do emerytury z osiągnię- ciem tego niższego ustawowego wieku emerytalnego. Warto podkreślić, że ustawowo obniżonego wieku emerytalnego tych kategorii pracowników nie sposób traktować jako ich przywileju pracowniczego, albowiem ob- 7 niżenie dotyczy instytucji prawa ubezpieczeń społecznych i wynika z legislacyjnego założenia wcześniejszej utraty sprawności psychofizycznej do wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ze względu na szczególne uciążliwości związane w wykonywanym zatrudnieniem, co wymaga swoistej kom- pensacji szczególnych obciążeń pracowniczych w sferze ubezpieczeń społecznych właśnie przez obniżenie dla nich ustawowego wieku emerytalnego. Skoro jednak wcześniejszy wiek emerytalny jest dla takich pracowników „normalnym" ustawowym wiekiem emerytalnym, to korzystają oni z ochrony przewidzianej w art. 39 k.p. tylko jeden raz i tylko wówczas, gdy dalszy okres zatrudnienia w okresie czterech lat do osiągnięcia obniżonego wieku emerytalnego umożliwia im uzyskanie prawa do eme- rytury z osiągnięciem tego wieku. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Okręgowy z niezrozu- miałych przyczyn utożsamił nabycie prawa do emerytury w obniżonym wieku przez pracownika zatrudnionego w szczególnych warunkach z możliwością uzyskania prawa do tzw. wcześniejszej emerytury. Wiekiem emerytalnym określonym w art. 39 k.p. nie jest bowiem istotnie wiek, który w świetle przepisów emerytalnych daje moż- liwość przejścia na wcześniejszą emeryturę, na przykład na podstawie art. 29 ustawy o emeryturach i rentach (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2006 r., II PK 159/05, OSNP 2007 nr 1 - 2, poz. 3). Sąd drugiej instancji nie wziął jednak pod uwagę, że o ile zarówno z art. 32 ust. 1, jak i z art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach wynika, iż osobom spełniającym określone w nich warunki przysługuje eme- rytura po osiągnięciu ustawowo obniżonego wieku emerytalnego, o tyle na tzw. wcześniejszą emeryturę ubezpieczeni mogą przejść po spełnieniu określonych wa- runków (np. art. 29, czy art. 31 ustawy o emeryturach i rentach). Ta różnica w ujęciu nabywania prawa do świadczenia nie wynika przy tym ze względów stylistycznych, czy redakcyjnych, lecz świadczy o charakterze tych uprawnień. Osoby zatrudnione w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze po osiągnięciu obniżonego wieku emerytalnego nabywają bowiem emeryturę z mocy prawa, natomiast spełnia- jące warunki do tzw. wcześniejszej emerytury dopiero wówczas, gdy wyrażą wolę skorzystania z tego świadczenia, co może nastąpić zarówno tuż po ukończeniu 55 lat przez kobietę, czy 60 lat przez mężczyznę, jak i w okresie późniejszym - do czasu osiągnięcia wieku emerytalnego przewidzianego powszechnie dla wszystkich ubez- pieczonych. Nie można zatem uznać, że ustawa o emeryturach i rentach określa inny niż powszechnie obowiązujący wiek emerytalny osób spełniających warunki do tzw. 8 wcześniejszej emerytury w odróżnieniu od ubezpieczonych uzyskujących emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych z mocy prawa z dniem osiągnięcia okre- ślonego ustawowo wieku. Należy zwrócić uwagę, że w zakresie nabywania prawa do emerytury z osiągnięciem ustawowo obniżonego wieku emerytalnego sytuacja pra- cowników zatrudnionych w szczególnych warunkach nie różni się od sytuacji osób spełniających warunki do emerytury górniczej czy kolejowej (emerytura takim ubez- pieczonym przysługuje - art. 40 i art. 50a ustawy o emeryturach i rentach), stąd roz- różnienie przez Sąd Okręgowy tych grup pracowników dla celów określenia ich wieku emerytalnego w rozumieniu art. 39 k.p. nie znajduje żadnego uzasadnienia. Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach ubezpieczonym uro- dzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: (1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz (2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn). Emerytura przysługuje ponadto pod warunkiem nieprzystąpie- nia do otwartego funduszu emerytalnego oraz rozwiązania stosunku pracy - w przy- padku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust. 2). Ponieważ przepisy te rów- nież dotyczą pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szcze- gólnym charakterze i odwołują się do przepisów określających wiek emerytalny tej kategorii ubezpieczonych, pracownik, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osią- gnięcia wieku emerytalnego wskazanego w tym przepisie i któremu okres zatrudnie- nia umożliwia uzyskanie emerytury na podstawie tego przepisu, podlega ochronie przewidzianej w art. 39 k.p. Przeciwne stanowisko Sądu Okręgowego nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 39 k.p. wynika, że ochroną objęty jest pracownik, który z chwilą osią- gnięcia wieku emerytalnego nabędzie prawo do emerytury, co zależy od spełnienia pozostałych - obok wieku emerytalnego - przesłanek warunkujących prawo do tego świadczenia. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że powód warunki te spełnił. Nie przystąpił bowiem do otwartego funduszu emerytalnego, a przed dniem 1 stycz- nia 1999 r. osiągnął wymagany okres składkowy i nieskładkowy (co najmniej 25 lat), jak również określony na co najmniej 15 lat okres pracy w warunkach szczególnych. Za całkowicie nieuprawnione należy bowiem uznać stanowisko Sadu drugiej instan- 9 cji, że spełnienie tej ostatniej przesłanki może budzić wątpliwości z uwagi na rzeko- me braki formalne świadectwa wykonywania takiej pracy. Okoliczność, że świadec- two to sporządził syndyk masy upadłości nie oznacza bowiem, że nie pochodzi ono od pracodawcy powoda. Jeżeli bowiem pracodawca jest w stanie upadłości, to syn- dyk masy upadłości z mocy samego prawa uzyskuje status podmiotu dokonującego za takiego pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 31 k.p. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2002 r., I PKN 171/01, OSNP 2004 nr 7, poz. 121), a zatem sporządzone przez niego świadectwo wykony- wania pracy w warunkach szczególnych jest dokumentem pochodzącym od praco- dawcy pracownika. Z powyższego wynika, że po ukończeniu 60 lat powód nabędzie prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, a zatem jest chroniony przed wypowiedzeniem umowy o pracę przez 4 lata poprzedzające osiągnięcie tego wieku, co nastąpi 11 lutego 2011 r. Strona pozwana wypowiedziała mu tymczasem umowę o pracę 28 września 2007 r., a zatem w okresie objętym zakazem z art. 39 k.p. Wypowiedzenie uchybiało więc przepisom o wypowiadaniu umów o pracę w rozumieniu art. 45 § 1 k.p., a przeciwne stanowisko Sądu Okręgowego narusza prawo materialne, jak trafnie zarzucił skarżący. Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39816 k.p.c. i art. 39821 w związku z art. 108 § 1 i art. 98 k.p.c. orzekł jak w sentencji. ========================================