I PK 18/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił powództwo pracownicy o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach lub odszkodowanie po wypowiedzeniu jej warunków pracy i płacy z powodu ograniczenia zatrudnienia.
Powódka M. O. wniosła o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia warunków pracy i płacy lub o przywrócenie do pracy, wskazując na jego nieuzasadnienie. Pozwana Akademia argumentowała, że wypowiedzenie było spowodowane brakiem potrzeby zatrudnienia na pełen etat i zaproponowała pracę w niepełnym wymiarze. Sąd uznał, że wypowiedzenie było uzasadnione faktyczną potrzebą ograniczenia kosztów i zmniejszeniem zakresu obowiązków pracownicy.
Powódka M. O. pozwała Akademię (...) o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia warunków pracy i płacy lub o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach, ewentualnie o odszkodowanie. Jako przyczynę wypowiedzenia wskazano brak pełnego wykorzystania czasu pracy. Powódka kwestionowała zasadność tej przyczyny. Pozwana argumentowała, że w związku z ograniczeniem kosztów działalności i zmniejszeniem zakresu zadań instytutu, w którym pracowała powódka, konieczne stało się ograniczenie jej etatu. Sąd pierwszej instancji (choć nie jest to wprost wskazane w tekście, wynika z kontekstu uzasadnienia) oraz Sąd Najwyższy uznali, że wypowiedzenie warunków pracy i płacy było uzasadnione. Sąd Najwyższy podkreślił, że przyczyna wypowiedzenia musi być prawdziwa i konkretna, a w tym przypadku faktyczne zmniejszenie potrzeb pracodawcy uzasadniało ograniczenie wymiaru czasu pracy pracownicy. Sąd wskazał, że pracodawca nie musi zatrudniać pracowników ponad swoje potrzeby, a pozytywna ocena pracy powódki nie wpływa na decyzję pracodawcy w sytuacji restrukturyzacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wypowiedzenie warunków pracy i płacy jest uzasadnione, jeśli wynika z rzeczywistych potrzeb pracodawcy, takich jak ograniczenie kosztów i zmniejszenie zakresu zadań, co prowadzi do braku konieczności zatrudniania pracownika na pełen etat.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przyczyna wypowiedzenia musi być prawdziwa i konkretna. W tym przypadku faktyczne zmniejszenie zakresu obowiązków pracownicy i potrzeba ograniczenia kosztów działalności pracodawcy uzasadniały wypowiedzenie warunków pracy i płacy w celu dostosowania wymiaru zatrudnienia do realnych potrzeb.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwana
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. O. | osoba_fizyczna | powódka |
| Akademia (...) w W. | instytucja | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.p. art. 45 § 1
Kodeks pracy
W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę jest nieuzasadnione lub narusza przepisy, sąd orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia lub o przywróceniu pracownika do pracy albo o odszkodowaniu.
k.p. art. 42 § 1
Kodeks pracy
Przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzeń wynikających z umów warunków pracy i płacy.
Pomocnicze
k.p. art. 30 § 1
Kodeks pracy
Oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę powinno być złożone na piśmie, wskazywać przyczynę i zawierać pouczenie o prawie odwołania do sądu pracy.
k.p. art. 47 § 1
Kodeks pracy
Odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność ograniczenia kosztów działalności pracodawcy. Zmniejszony zakres zadań instytutu i brak potrzeby zatrudnienia na pełen etat. Możliwość zatrudnienia pracownika na ½ etatu. Prawdziwość przyczyny wypowiedzenia potwierdzona faktycznym brakiem zatrudnienia na pełen etat na podobnym stanowisku i wykonywaniem obowiązków przez pracownika w niepełnym wymiarze.
Odrzucone argumenty
Wypowiedzenie było bezpodstawne i nieuzasadnione. Przyczyna braku pełnego wykorzystania czasu pracy była niezgodna z prawdą.
Godne uwagi sformułowania
przyczyna musi być prawdziwa i konkretna Nie można bowiem wymagać, aby pracodawca zatrudniał pracowników ponad swoje potrzeby czy możliwości finansowe.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wypowiedzenia warunków pracy i płacy w przypadku restrukturyzacji i ograniczenia kosztów pracodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracodawca wykazuje rzeczywiste zmniejszenie potrzeb kadrowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wypowiedzenia warunków pracy i płacy, ale z perspektywy pracodawcy uzasadniającego swoje decyzje potrzebami ekonomicznymi i organizacyjnymi.
“Czy pracodawca może zwolnić pracownika z powodu braku pełnego wykorzystania etatu, gdy sam ogranicza koszty?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUZASADNIENIE do wyroku z dnia 12 maja 2014r. Pozwem z dnia 15 lipca 2013r., skierowanym przeciwko Akademii (...) w W. (dalej (...) ), powódka M. O. , reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, wniosła o uznanie za bezskuteczne złożonego w dniu 9 lipca 2013r. wypowiedzenia warunków pracy i płacy, natomiast w sytuacji upływu okresu wypowiedzenia o przywrócenie powódce dotychczasowych warunków pracy i płacy ustalonych w umowie z dnia 3 kwietnia 2009r. Gdyby zaś przywrócenie dotychczasowych warunków pracy i płacy nie było możliwe powódka wniosła o zasądzenie odszkodowania w wysokości nie niższej od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, na podstawie art. 477 2 § 2 k.p.c. nałożenie na pozwaną obowiązku dalszego zatrudniania powódki na dotychczasowym stanowisku do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy oraz o zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że nie kwestionuje zachowania kryteriów formalnych złożonego wypowiedzenia warunków pracy i płacy, jednakże zdaniem powódki wypowiedzenie było bezpodstawne i nieuzasadnione. Powódka w sposób szczegółowy przedstawiając okoliczności faktyczne podkreśliła, że wskazana w ww. wypowiedzeniu przyczyna braku pełnego wykorzystania czasy pracy była niezasadna i niezgodna z prawdą ( pozew k. 3-9 ). W odpowiedzi na pozew z dnia 27 sierpnia 2013r. pozwana, reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwana wskazała, że rozwiązanie z powódką stosunku pracy wynikało z braku potrzeby zatrudnienia w (...) Instytucie (...) osoby na stanowisku sekretarki w pełnym wymiarze czasu pracy. Ponadto pozwana podkreśliła, że powódce zaproponowano pozostanie na dotychczasowym stanowisku w wymiarze ½ etatu, z obniżonym odpowiednio wynagrodzeniem ( odpowiedź na pozew k. 54-57 ). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka M. O. była zatrudniona u pozwanej (...) od 3 stycznia 2008r. Początkowo powódka była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na okres próbny i następnie na podstawie umowy o pracę na czas określony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku referenta administracyjnego na Wydziale (...) . Od 3 kwietnia 2008r. powódka świadczyła pracę na tym samym stanowisku w dziekanacie Wydziału (...) studiów wieczorowych. Od dnia 3 kwietnia 2009r. powódka była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony ( umowa o pracę k. 4, akta osobowe część b, umowa o pracę k. 7 a/o część b, pismo k. 5 a/o część b, umowa o pracę k. 11 a/o część b ). W związku z uchwałą Senatu (...) z 25 października 2010r. utworzony został (...) Instytut (...) w W. (dalej instytut). Ww. instytut był małą jednostką organizacyjną, w którym pracę świadczyło 5 pracowników, w tym powódka, podlegających bezpośrednio dyrektorowi S. W. . Powódka była zatrudniona w instytucie na stanowisku samodzielnego referenta, a później specjalisty. W początkowym okresie swojej działalności do zadań instytutu należało przede wszystkim powołanie nowego wydziału – Wydziału S. M. , ale również prowadzenie zajęć w trybie niestacjonarnym w celu wykształcenia kadry dla mającego powstać wydziału, przygotowywanie uroczystości przyznawania nagród (...) i spotkań Towarzystwa (...) , które odbywały się kilka razy w roku ( zeznania świadka S. W. k. 66-68 ). W tym czasie do obowiązków powódki należały bieżąca obsługa korespondencji przychodzącej i wychodzącej, prowadzenie całości spraw i dokumentacji związanej z posiedzeniami rady instytutu ewentualnie innych organów kolegialnych, prowadzenie terminarzy, przekazywanie spraw do realizacji oraz dokumentów zgodnie z dekretacją, ewidencjonowanie wykorzystania środków w ramach otrzymanych funduszy, planowanie zakupów materiałów biurowych i środków trwałych oraz ich rozliczanie i ewidencja, obsługa administracyjna studiów, kursów i innych form kształcenia organizowanych przez (...) Instytut (...) . Przy czym w porównaniu do całej (...) do instytutu, w którym była zatrudniona powódka, przychodziło stosunkowo niewiele korespondencji. Przy przygotowaniu takich uroczystości jak wręczanie nagród (...) czy spotkań Towarzystwa (...) powódka zajmowała się technicznym ich przygotowaniem, tj. wysyłaniem zaproszeń i zaopatrzeniem gospodarczym. Organizacją tych spotkań zajmował się inny pracownik, natomiast zaproszenia były wykonywanie w drukarni na zamówienie pozwanego ( zakres czynności k. 15 a/o część b, zeznania świadków A. G. k. 85-86, S. W. k. 66-68 ). Pozwana nie miała zastrzeżeń do pracy powódki, czego wyrazem były przyznawane podwyżki wynagrodzenia ( pisma k. 5, 8, 9, 12,13, 14, 16, 17, 18, 19 a/o część b, ). W okresie zatrudnienia u pozwanej powódka podnosiła swoje kwalifikacje poprzez kontynuację rozpoczętych studiów ( zeznania świadka S. W. k. 66-68 ). W związku z powstaniem Wydziału S. M. instytut od czerwca 2013r. funkcjonował w ograniczonej formie. Nie prowadził zajęć dydaktycznych, kilka razy w roku zajmował się przygotowaniem uroczystości wręczenia nagród (...) i spotkań Towarzystwa (...) . Zakres obowiązków powódki nie uległ zmianie ( zeznania świadka S. W. k. 66-68 ). Wobec pojawienia się konieczności ograniczenia kosztów działalności (...) kierownicy jednostek organizacyjnych pozwanej zostali upoważnieni do wyrażania zgody na świadczenie pracy przez pracowników w zmniejszonym wymiarze czasu pracy w okresie od 15 lipca do 31 sierpnia 2013r. ( komunikat k. 21 ). W dniu 24 czerwca 2013r. S. W. z powodu braku obowiązków służbowych wymaganych do zatrudnienia na pełen etat zwrócił się do Rektora (...) o zmniejszenie wymiaru zatrudnienia powódki do ½ etatu ( pismo k. 20 a/o część b ). W dniu 9 lipca 2013r. pozwana wypowiedziała powódce warunki pracy i płacy wynikające z umowy o pracę z dnia 3 kwietnia 2013r. w części dotyczącej wymiaru zatrudnienia oraz wysokości wynagrodzenia zasadniczego z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynął w dniu 31 października 2013r. Pozwana wskazała, że przyczyną wypowiedzenia dotychczasowych warunków umowy jest brak pełnego wykorzystania czasu pracy, ponieważ czas pracy przeznaczony na wykonywanie czynności wchodzących w zakres obowiązków powódki nie wyczerpywał normy obowiązującej w wymiarze pełnego etatu. Pozwana zaproponowała powódce, aby od 1 listopada 2013r. powódka świadczyła pracę na dotychczasowym stanowisku w wymiarze ½ etatu z miesięcznym wynagrodzeniem zasadniczym 1.1000 zł. Powódka nie przyjęła tej propozycji ( wypowiedzenie k. 21 a/o część b ). Po rozwiązaniu umowy o pracę z powódką w instytucie, poza dyrektorem S. W. , zatrudniony jest jeden pracownik. Obowiązki powódki wykonuje pracownik świadczący pracę trzy dni w tygodniu. Nie zatrudniono nikogo na stanowisku sekretarki ( zeznania świadka S. W. k. 66-68 ). Wynagrodzenie powódki M. O. obliczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosi 2.625,00zł brutto ( zaświadczenie k. 42 ). Powyżej opisany stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy w postaci dokumentów oraz kopii dokumentów, których wiarygodność nie budziła wątpliwości Sądu, nie była nadto kwestionowana przez strony. Sąd dał także wiarę zeznaniom świadków A. G. i S. W. , ponieważ były one wewnętrznie spójne i logiczne oraz korespondują z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Sąd pominął dowód z przesłuchania w charakterze strony powódki wobec jej nieusprawiedliwionej nieobecności oraz pozwanej wobec braku wniosku o jej przesłuchanie. Sąd zważył, co następuje: Powództwo M. O. nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 30 kp wynika, że oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nie określony lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno być dokonanie na piśmie, wskazywać przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy oraz pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy. Niewykonanie tego obowiązku jest naruszeniem przepisów o rozwiązaniu umów o pracę. Zgodnie natomiast z art. 45 § 1 kp w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Przepis art. 47 1 kp stanowi, iż odszkodowanie, o którym mowa w art. 45 , przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowego, w pełni podzielanego przez skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wskazana przyczyna musi być prawdziwa i konkretna ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2003r. sygn. akt I PK 18/03, LEX nr 532131 ). Zgodnie natomiast z treścią art. 42 § 1 kp przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzeń wynikających z umów warunków pracy i płacy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszego postępowania stwierdzić należy, że przedstawione powódce w dniu 9 lipca 2013r. wypowiedzenie warunków pracy i płacy zostało dokonane z zachowaniem wymogów formalnych określonych w przepisach o wypowiadaniu umowy o pracę. Zawierało również propozycję nowych warunków zatrudnienia. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że pozwana stanęła przed koniecznością ograniczenia kosztów działalności. Z związku z tym podjęto decyzję o ograniczeniu zatrudnienia i dopasowaniu go do realnych potrzeb pracodawcy. Z powodu zmniejszonego zakresu zadań instytutu, w którym powódka świadczyła pracę, z ilości faktycznych obowiązków i stanu zatrudnienia nie wynikała konieczność zatrudniania pracownika na stanowisku sekretarki na pełen etat. W związku z powyższym pracodawca podjął decyzję o ograniczeniu czasu pracy powódki. W świetle powyższego w ocenie Sądu wypowiedzenie powódce warunków pracy i płacy było oparte na prawdziwych przesłankach i w pełni je uzasadniało. Nie można bowiem wymagać, aby pracodawca zatrudniał pracowników ponad swoje potrzeby czy możliwości finansowe. Prawdziwość przyczyny podanej przez pracodawcę w wypowiedzeniu warunków pracy i płacy potwierdza dodatkowo okoliczność, iż aktualnie pozwana nie zatrudnia nikogo na takim samym stanowisku, zaś praca wykonywana dotychczas przez powódkę świadczona jest przez osobę zatrudnioną w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zdaniem Sądu pozytywna ocena pracy powódki oraz podnoszenie przez nią kwalifikacji nie miały wpływu na sytuację, w jakiej znalazł się pracodawca i decyzje jakie podjął. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 45 §1 kp w związku z art. 42 §1 kp , powództwo oddalił. Rozstrzygniecie o kosztach postępowania nastąpiło w oparciu o treść art. 98 kpc stosownie do ostatecznego wyniku procesu. W związku z powyższym Sąd obciążył powódkę kwotą 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego ustalono na podstawie § 12 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu . Z: (...) .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI