I PK 172/05

Sąd Najwyższy2006-04-11
SAOSPracyprawo pracyWysokanajwyższy
nagroda jubileuszowaprawo pracyukład zbiorowy pracyosoby zarządzającewynagrodzenieSąd Najwyższykasacjaodprawa emerytalna

Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy, uznając, że w okresie nabywania uprawnień do nagrody pełnił funkcję zarządczą, co wyłączało stosowanie przepisów zakładowego układu zbiorowego pracy.

Powód, Zbigniew J., domagał się od Kopalni Węgla Kamiennego „K.-J.” Sp. z o.o. zasądzenia odprawy emerytalnej, nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy oraz dodatku ratowniczego. Sąd pierwszej instancji zasądził odprawę emerytalną, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił lub przekazał do innego sądu. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda. Kasacja powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego została oddalona przez Sąd Najwyższy. Kluczową kwestią było ustalenie, czy powód, pełniąc funkcję Wiceprezesa Zarządu, mógł nabyć prawo do nagrody jubileuszowej na podstawie zakładowego układu zbiorowego pracy, czy też podlegał przepisom ograniczającym wynagrodzenia osób kierowniczych.

Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika, Zbigniewa J., przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego „K.-J.” Sp. z o.o. o zapłatę odprawy emerytalnej, nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy oraz dodatku ratowniczego. Sąd pierwszej instancji zasądził odprawę emerytalną, ale oddalił pozostałe roszczenia lub przekazał je do innego sądu. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, oddalając apelację powoda. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego. Głównym zarzutem powoda było naruszenie przepisów dotyczących wynagradzania osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi oraz przepisów zakładowego układu zbiorowego pracy (ZUZP). Powód argumentował, że po zaprzestaniu pełnienia funkcji członka zarządu powinien mieć zastosowanie ZUZP, który przewidywał nagrodę jubileuszową za 45 lat pracy. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając, że powód w okresie, w którym upłynął mu 45-letni staż pracy (15 lutego 2001 r.), pełnił funkcję Wiceprezesa Zarządu do spraw Technicznych – Naczelnego Inżyniera. Zgodnie z art. 24126 § 2 k.p., układy zakładowe nie mogły określać zasad wynagradzania takich osób. Sąd podkreślił, że pojęcie „zasad wynagradzania” obejmuje także nagrody jubileuszowe. Ponadto, przepisy ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi oraz rozporządzenie wykonawcze z 21 stycznia 2003 r. nie stwarzały podstaw do przyznania nagrody jubileuszowej w tym przypadku, zwłaszcza że miały zastosowanie do świadczeń przyznawanych po 1 stycznia 2003 r., a powód nie był już pracownikiem w tym terminie. Sąd Najwyższy uznał, że przepisy § 7 ust. 1 zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1989 r. nie pozwalają na nabycie prawa do nagrody w innym terminie niż dzień upływu okresu uprawniającego, co oznacza, że jeśli prawo nie powstało w tym dniu z powodu wyłączenia, to nie może powstać później.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pracownik pełniący funkcję zarządczą w spółce, do którego mają zastosowanie przepisy o wynagradzaniu osób kierujących podmiotami prawnymi, nie może nabyć prawa do nagrody jubileuszowej na podstawie zakładowego układu zbiorowego pracy, ponieważ art. 24126 § 2 k.p. wyłącza stosowanie takich układów do zasad wynagradzania tej kategorii pracowników.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 24126 § 2 k.p. wyłącza stosowanie zakładowego układu zbiorowego pracy do zasad wynagradzania osób zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy. Pojęcie zasad wynagradzania obejmuje nagrody jubileuszowe. Ustawa o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi oraz jej przepisy wykonawcze nie uchylają tej reguły i nie stwarzają podstaw do przyznania nagrody jubileuszowej w tym przypadku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Kopalnia Węgla Kamiennego „K.-J.” Spółka z o.o.

Strony

NazwaTypRola
Zbigniew J.osoba_fizycznapowód
Kopalnia Węgla Kamiennego „K.-J.” Spółka z o.o. w S.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

Zarządzenie MPiPS z 23.12.1989 r. art. § 7 ust. 1

Zarządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1989 r. w sprawie ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej obliczania i wypłacania

Prawo do nagrody jubileuszowej nabywa się w dniu upływu okresu uprawniającego do nagrody lub w dniu wejścia w życie przepisów wprowadzających nagrody. Nie można nabyć prawa do nagrody w innym terminie niż wskazany.

k.p. art. 24126 § 2

Kodeks pracy

Układ zakładowy nie może określać zasad wynagradzania osób zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy.

Pomocnicze

u.o.w.o.k.p.p. art. 11 ust. 1

Ustawa z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi

Świadczenia dodatkowe dla osób kierujących podmiotami prawnymi są inne bądź wyższe niż ustalone w regulaminach wynagradzania, układach zbiorowych pracy i odrębnych przepisach.

u.o.w.o.k.p.p. art. 11 ust. 3

Ustawa z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi

Prezes Rady Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowy wykaz świadczeń dodatkowych oraz tryb ich przyznawania.

rozp. PRM z 21.01.2003 r. art. § 4

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowego wykazu świadczeń dodatkowych, które mogą być przyznane osobom kierującym niektórymi podmiotami prawnymi oraz trybu ich przyznawania

Przepisy rozporządzenia mają zastosowanie do świadczeń dodatkowych, które mogą być przyznawane od dnia 1 stycznia 2003 r.

k.p. art. 53 § 3

Kodeks pracy

k.p. art. 128 § 2

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracownik pełniący funkcję zarządczą podlega przepisom ustawy o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, co wyłącza stosowanie zakładowego układu zbiorowego pracy do zasad jego wynagradzania, w tym nagród jubileuszowych. Przepisy rozporządzenia wykonawczego z 2003 r. nie mogą przyznawać świadczeń z mocą wsteczną ani dla osób, które nie były już pracownikami. Prawo do nagrody jubileuszowej nabywa się w dniu upływu okresu uprawniającego; jeśli w tym dniu nie można było go nabyć z powodu wyłączenia, nie powstaje ono w ogóle.

Odrzucone argumenty

Nagroda jubileuszowa jest świadczeniem dodatkowym objętym zakresem przedmiotowym ustawy o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi, a przepisy ZUZP powinny mieć zastosowanie po zaprzestaniu pełnienia funkcji zarządczych. Regulacja § 4 rozporządzenia z 21 stycznia 2003 r. przekracza zakres delegacji ustawowej i powinna być stosowana wstecz. Po zaprzestaniu pełnienia funkcji zarządczych (od 10 lipca 2002 r.) do powoda powinny mieć zastosowanie przepisy ZUZP, które regulowały prawo do nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy.

Godne uwagi sformułowania

nie można nabyć prawa do nagrody jubileuszowej w innym terminie niż w nim wskazany prawo do niej nie powstaje w terminie późniejszym, jeżeli w dniu upływu przewidzianego w przepisach okresu pracy pracownik nie mógł go nabyć z uwagi na wyłączenie nie budzi żadnych wątpliwości, że powód pełniąc tę funkcję należał do grona osób zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy przepisy te nie stwarzały podstawy uprawnienia powoda do nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy nie uchylają reguły wyrażonej w art. 24126 § 2 k.p., jako unormowania szczególnego

Skład orzekający

Walerian Sanetra

przewodniczący-sprawozdawca

Teresa Flemming-Kulesza

sędzia

Katarzyna Gonera

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagradzania osób zarządzających w spółkach, wyłączenia stosowania układów zbiorowych pracy, nabywania prawa do nagrody jubileuszowej w kontekście zmian statusu pracownika i przepisów szczególnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika pełniącego funkcje zarządcze, a następnie tracącego ten status, w kontekście przepisów obowiązujących w latach 2000-2003.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia pracowniczego (nagroda jubileuszowa) w kontekście specyficznej sytuacji prawnej osób zarządzających w spółkach, co może być interesujące dla prawników pracy i menedżerów.

Czy szef spółki może dostać nagrodę jubileuszową? Sąd Najwyższy wyjaśnia ograniczenia dla kadry zarządzającej.

Dane finansowe

odprawa emerytalna: 33 297,96 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 11 kwietnia 2006 r. I PK 172/05 Na podstawie § 7 ust. 1 zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1989 r. w sprawie ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej obliczania i wypłaca- nia (M.P. Nr 44, poz. 358) nie można nabyć prawa do nagrody jubileuszowej w innym terminie niż w nim wskazany, to jest w innym dniu niż dzień, w którym upływa okres uprawniający do nagrody bądź dzień wejścia w życie przepisów wprowadzających te nagrody, co oznacza, że prawo do niej nie powstaje w ter- minie późniejszym, jeżeli w dniu upływu przewidzianego w przepisach okresu pracy pracownik nie mógł go nabyć z uwagi na wyłączenie przewidziane w art. 24126 § 1 k.p. Przewodniczący Prezes SN Walerian Sanetra (sprawozdawca), Sędziowie SN: Teresa Flemming-Kulesza, Katarzyna Gonera. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy z powództwa Zbigniewa J. przeciwko Kopalni Węgla Kamiennego „K.-J.” Spółce z o.o. w S. o zapłatę wynagrodzenia i inne roszczenia, na skutek kasacji po- woda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 stycznia 2005 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Powód Zbigniew J. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowi- cach z dnia 27 stycznia 2005 r. [...], którym oddalona została jego apelacja od wy- roku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 12 maja 2004 r. [...]. Powód - po ostatecznym sprecyzowaniu swoich roszczeń - domagał się zasą- dzenia od pozwanej Kopalni Węgla Kamiennego „K.-J.” Sp. z o.o. odprawy emerytal- nej w wysokości 33.297,36 zł, nagrody jubileuszowej w wysokości 31.297,36 zł oraz 2 dodatku ratowniczego za okres od 1 września 2000 r. do 27 grudnia 2002 r. w kwocie po 170 zł miesięcznie. Sąd pierwszej instancji po rozpoznaniu sprawy zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 33.297,96 zł z ustawowymi odsetkami i uznał się za niewłaściwy rzeczowo do rozpoznania roszczeń powoda w części doty- czącej dodatku ratowniczego (w tym zakresie przekazał sprawę do rozpoznania Wy- działowi Cywilnemu Sądu Rejonowego w Sosnowcu), a w pozostałym zakresie po- wództwo zostało oddalone. Powód (zatrudniony u strony pozwanej od 1 września 1975 r.) został powołany na stanowisko Wiceprezesa Zarządu do spraw Technicznych - Naczelnego Inżyniera KWK „K.-J.”; zawarto z nim umowę o pracę powierzając stanowisko wynikające z powołania. Powód pełnił funkcję członka zarządu do 10 lipca 2002 r., był zatrudniony jako naczelny inżynier, a umowa o pracę rozwiązała się 27 grudnia 2002 r. w związku z wyczerpaniem się okresu zasiłkowego. Od 28 grudnia 2002 r. powód za- czął korzystać z emerytury. Na podstawie przepisów zakładowego układu zbioro- wego pracy (ZUZP) powód nabyłby prawo do kolejnej nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy w dniu 15 października 2001 r. W myśl załącznika nr 18 ZUZP obowiązują- cego u strony pozwanej pracownikowi przysługuje jednorazowa odprawa pieniężna w razie rozwiązania stosunku pracy w związku z nabyciem prawa do emerytury. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd pierwszej instancji uznał, iż nie może być uwzględnione roszczenie powoda o zasądzenie na jego rzecz nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy. Zgodnie z przepisami ZUZP prawo do tej nagrody po- wód nabyłby w okresie, w którym był wiceprezesem zarządu strony pozwanej. Wy- nagrodzenie powoda było ustalone z uwzględnieniem ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. Nr 26, poz. 306 ze zm.). Nagroda jubileuszowa jako świadczenie dodatkowe w rozumieniu art. 5 ust. 2 tej ustawy zostało wprawdzie przewidziane w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowego wykazu świad- czeń dodatkowych, które mogą być przyznane osobom kierującym niektórymi pod- miotami prawnymi oraz trybu ich przyznawania (Dz.U. Nr 14, poz. 139), ale nie doty- czyło ono powoda, gdyż miało zastosowanie do świadczeń przyznawanych po 1 stycznia 2003 r. Natomiast roszczenie powoda o odprawę emerytalną znajduje uza- sadnienie w przepisach załącznika nr 18 do ZUZP obowiązującego u strony pozwa- nej. Przepisy te miały zastosowanie do powoda, gdyż od 11 lipca 2002 r. nie był on już członkiem zarządu spółki. Rozwiązanie jego umowy o pracę nastąpiło w trybie 3 art. 53 k.p. dnia 27 grudnia 2002 r., a emerytura została mu przyznana od 28 grudnia 2002 r. Oddalając apelację powoda Sąd drugiej instancji podkreślił w szczególności, że z dniem powołania powoda na stanowisko Wiceprezesa Zarządu do spraw Tech- nicznych - Naczelnego Inżyniera nie miały do niego zastosowania zasady wynagro- dzenia określone w układzie zbiorowym pracy, co wynika z art. 24126 § 2 k.p. W oce- nie tego Sądu nie budzi żadnych wątpliwości, że powód pełniąc tę funkcję należał do grona osób zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy. Z tych też przy- czyn w umowie zawartej między powodem, a przewodniczącym rady nadzorczej strony pozwanej (z 4 listopada 1996 r.) zostały ustalone wszystkie składniki wyna- grodzenia przysługujące mu jako wiceprezesowi spółki, w tym nagroda jubileuszowa. Umowa ta została zmieniona aneksem z 3 października 2000 r. w związku z wej- ściem w życie ustawy z 3 marca 2000 r. o wynagrodzeniu osób kierujących niektó- rymi podmiotami gospodarczymi. W aneksie tym zostało nadane nowe brzmienie § 2 umowy z 4 listopada 1996 r.; określało ono wysokość i składniki należnego powo- dowi wynagrodzenia. Wynagrodzenie to składało się z miesięcznego wynagrodzenia, premii kwartalnej, nagrody rocznej oraz odprawy przysługującej w razie odwołania ze stanowiska. Jednocześnie z § 3 umowy wynika, iż strony zgodnie oświadczyły, że „ani obecnie ani w przyszłości nie będą występować z jakimikolwiek roszczeniami prawnymi związanymi ze zmianą warunków płacy i pracy spowodowanymi niniejszym aneksem”. Z treści aneksu wynika, iż powód od 1 września 2000 r. utracił uprawnie- nia do przysługujących mu dotychczas świadczeń, w tym do nagrody jubileuszowej. Od 1 września 2000 r. wysokość wynagrodzenia powoda została ustalona w oparciu o przepisy ustawy z 3 marca 2000 r. Celem tej ustawy było bowiem ograniczenie wy- sokości wynagrodzeń osób określonych (między innymi) „w pkt 2 zajmujących sta- nowiska kierownicze w jednostkach organizacyjnych określonych w art. 1 ustawy”. Według Sądu Apelacyjnego, wbrew zarzutom powoda zawartym w apelacji, art. 11 tej ustawy „nie stwarzał uprawnień dla powoda do nagrody jubileuszowej”. Przepis ten przewidywał wprawdzie świadczenia dodatkowe dla osób objętych ustawą, ale ich nie sprecyzował, odsyłając do przepisów rozporządzenia. Dopiero w rozporzą- dzeniu Prezesa Rady Ministrów z 21 stycznia 2003 r. (wydanym na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z 3 marca 2000 r.) zostały wyszczególnione świadczenia dodatkowe, jak również ustalono w nim okres, od którego mogły być one przyznane. W myśl § 4 tego rozporządzenia, jego przepisy mają zastosowanie do świadczeń dodatkowych, 4 które mogą być przyznawane od dnia 1 stycznia 2003 r. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż przepisy te nie stwarzały podstawy uprawnienia powoda do nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy; w dniu 1 stycznia 2003 r. nie był już bowiem ani członkiem zarządu strony pozwanej ani jej pracownikiem. Powód osiągnął staż 45 lat pracy 15 lutego 2001 r., natomiast Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że nastąpiło to 15 października 2001 r. Błąd ten nie ma jednak znaczenia dla oceny uprawnień powoda do nagrody jubileuszowej. Zarówno bowiem 15 lutego 2001 r., jak i 15 października 2001 r. powód pełnił funkcję wiceprezesa strony pozwanej. W kasacji zaskarżonemu nią wyrokowi postawiono następujące zarzuty: 1. naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy z 30 marca 2000 r. o wynagrodzeniu osób kierują- cych niektórymi podmiotami prawnymi, poprzez interpretację pojęcia „świadczenie dodatkowe” „jako katalogu enumeratywnego, podczas gdy zdaniem pełnomocnika powoda literalna wykładnia tego przepisu daje podstawę do stwierdzenia, iż nagroda jubileuszowa jest objęta zakresem przedmiotowym pojęcia „świadczenia dodatkowe”; w związku z czym wyliczone tym przepisem świadczenia stanowią jedynie katalog przykładowy”, 2. naruszenia art. 11 ust. 3 ustawy z 3 marca 2000 r. w związku z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, „ przez przyjęcie iż powodowi na mocy § 4 powyższego Rozporządzenia, nie przysługiwała nagroda jubileuszowa, gdyż nabył on do niej prawo przed dniem 1.01.2003 r.; zdaniem pełnomocnika powoda powyższa regulacja przekracza zakres delegacji ustawowej, zawartej w przepisie art. 11 § 3 ustawy o wynagrodzeniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi”, 3. naruszenia art. 24126 § 2 k.p., „ponieważ w ustalonym bezspornie stanie faktycznym powód nie pełnił funkcji członka zarządu przez cały okres zatrudnienia, a jedynie do dnia 10.07.2002 r.; natomiast po tej dacie do dnia rozwiązania stosunku pracy, tj. do dnia 27.12.2002 r., winny mieć odniesienie do powoda przepisy Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy obowiązujące w KWK „K.-J.” Sp. z o.o. w S., które w myśl Załącz- nika 17 regulowały prawo powoda do nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy”, 4. na- ruszenia § 2 ust. 1 pkt 1 i § 7 zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1989 r. w sprawie ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej obliczania i wypłacania (M.P. Nr 44, poz. 358 ze zm.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 5 Kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego nie została uwzględ- niona. W związku z zatrudnieniem powoda na stanowisku Wiceprezesa Zarządu do spraw Technicznych - Naczelnego Inżyniera (od 4 listopada 1996 r. do 10 lipca 2002 r.) zastosowanie do jego stosunku pracy miał przepis art. 24126 § 2 k.p., czego po- wód nie kwestionuje. Przepis ten stanowił, że układ zakładowy nie może określać zasad wynagradzania osób zarządzających, w imieniu pracodawcy, zakładem pracy (po zmianie wprowadzonej przez nowelę z 14 listopada 2003 r. przepis ten stanowi, że układ zakładowy nie może określać warunków wynagradzania pracowników za- rządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy, w rozumieniu art. 128 § 2 pkt 2 k.p., oraz osób zarządzających zakładem pracy na innej podstawie niż stosunek pracy). Pojęcie „zasad wynagradzania pracowników”(odpowiednio także pojęcie „wa- runków wynagradzania pracowników”) obejmuje także zasady przyznawania nagród jubileuszowych. Mimo początkowo istniejących wątpliwości stanowisko takie jest obecnie przyjmowane jednolicie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. wyrok z dnia 9 września 2004 r., I PK 423/03, OSNP 2005 nr 6, poz.83 i powołane w nim orzecznictwo). W kasacji stanowiska tego się nie podważa, natomiast twierdzi się, że przepisy ZUZP regulujące nagrody jubileuszowe powinny zostać zastosowane do powoda po zaprzestaniu przez niego pełnienia funkcji mieszczącej się w pojęciu „pracownika zarządzającego, w imieniu pracodawcy, zakładem pracy”. Nie wywodzi się także roszczenia powoda bezpośrednio z łączącej strony umowy o pracę, co zresztą jest zrozumiałe, jeżeli na uwadze mieć to w jaki sposób, w wyniku wprowa- dzonych do niej zmian przez aneks z 3 października 2000 r., określono w niej skład- niki przysługującego powodowi wynagrodzenia (oraz odprawy w razie odwołania ze stanowiska), wśród których pominięta została nagroda jubileuszowa. Ze stanowiska przyjętego w zaskarżonym wyroku wynika, iż nie ma podstaw do uznania, iż prawo powoda do nagrody jubileuszowej ma uzasadnienie w przepisach ZUZP, bo był on w okresie istotnym z punktu widzenia ukształtowania przesłanek tego prawa pracowni- kiem, do którego miał zastosowanie art. 24126 § 2 k.p., który wykluczał możliwość wprowadzenia takiego uprawnienia w odniesieniu do tej kategorii pracowników, do jakiej należał powód. Nie ma także uzasadnienia, by jego roszczenie do nagrody ju- bileuszowej wywodzić z łączącej go ze stroną pozwaną umowy o pracę, bo nagrody takiej umowa ta nie przewidywała (od 3 października 2000 r.), jak również z unormo- wań rozporządzenia z 21 stycznia 2003 r., gdyż jego przepisy mają zastosowanie do 6 świadczeń dodatkowych, które mogą być przyznawane począwszy od dnia 1 stycz- nia 2003 r., a w tym dniu powód nie był już pracownikiem, nagroda zaś jako świad- czenie należne w ramach stosunku pracy przysługuje pracownikom, a nie byłym pra- cownikom. W tym stanie rzeczy nie bardzo wiadomo na czym miałoby polegać naru- szenie przez Sąd Apelacyjny art. 11 ust. 1 ustawy z 3 marca 2000 r., Sąd ten bo- wiem nie dokonywał wykładni występującego w tym przepisie wyrażenia „świadcze- nia dodatkowe”. Przepis ten nie daje podstawy, by bezpośrednio z niego wywodzić prawo do nagrody jubileuszowej i tak też pojmuje go powód, gdyż nie twierdzi, że odprawa należy się mu właśnie z mocy tego przepisu; tym samym zarzut jego naru- szenia jest bezpodstawny, a uzasadnienie tego naruszenia niezrozumiałe. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z 3 października 2000 r. osobom, o których mowa w jej art. 2 pkt 1-4, mogą być przyznawane świadczenia dodatkowe. Oznacza to, że przepis ten nie przewiduje bezwzględnej konieczności przyznawania tych świadczeń, co należy mieć na uwadze dokonując interpretacji art. 11 ustawy z 3 paź- dziernika 2000 r. W myśl art. 11 ust. 1 tej ustawy świadczeniami dodatkowymi, o któ- rych mowa w jej art. 5 ust. 2, są świadczenia z tytułu zatrudnienia, w tym: bytowe, socjalne, komunikacyjne, oraz ubezpieczenia majątkowe i osobowe - inne bądź wyż- sze niż ustalone w regulaminach wynagradzania, zakładowych i ponadzakładowych układach zbiorowych pracy oraz w odrębnych przepisach, zaś zgodnie z art. 11 ust. 3 tej ustawy Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy wykaz świadczeń dodatkowych, o których mowa w jej art. 11 ust. 1, oraz tryb ich przyznawania. Przepisy te - niezależnie od tego, iż budzą różnego rodzaju wątpliwo- ści interpretacyjne - nie uchylają reguły wyrażonej w art. 24126 k.p., jako unormowa- nia szczególnego. Inną kwestią jest, czy uchylenie tej reguły jest dopuszczalne w drodze wydania rozporządzenia na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z 3 października 2000 r. Należy uznać, że jest to również niemożliwe. Jeżeli sprawa nagrody jubile- uszowej jest uregulowana w zakładowym układzie zbiorowym pracy danego praco- dawcy, to jest to przypadek „określenia przez ten układ uprawnień do narody jubile- uszowej” w rozumieniu § 2 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 21 stycznia 2003 r., w takim zaś wypadku zastosowanie ma art. 24126 § 2 k.p., co tym samym oznacza, że wyłączone jest przyznanie tej nagrody na podstawie § 2 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia. Inne podejście do tej kwestii prowadziłoby do tego, że w aspekcie unormowania art. 24126 § 2 p.k. osoby zarządzające w imieniu pracodawcy zakładem pracy, do których ma zastosowanie ustawa z 3 marca 2003 r., znalazłyby 7 się w lepszej sytuacji niż zarządzający zakładem pracy nieobjęci jej przepisami, to zaś pozostawałoby w wyraźniej kolizji z celem, jaki ustawa ta ma realizować, którym jest ograniczenie nadmiernych, nieusprawiedliwionych dochodów części kadry kie- rowniczej i w tym sensie przeciwdziałanie tzw. kominom płacowym. Innymi słowy, przepisy ustawy z 3 marca 2000 r. oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia z 21 stycznia 2003 r. nie wyłączają zastosowania do nagród jubileuszowych art. 24126 § 2 k.p. Z art. 11 ust. 3 ustawy z 3 marca 2003 r. można wywieść powinność Prezesa Rady Ministrów wydania stosownego rozporządzenia, jednakże nie oznaczało to jeszcze konieczności uwzględnienia w ustalonym przez niego wykazie świadczeń dodatkowych („innych bądź wyższych” niż ustalone w regulaminach wynagradzania, zakładowych i ponadzakładowych układach zbiorowych pracy oraz w odrębnych przepisach) nagród jubileuszowych, a tym samym także konieczności wprowadzenia ich z mocą wsteczną, idzie bowiem w tym wypadku właśnie o świadczenia „inne bądź wyższe”. O tyle też bezzasadny jest kasacyjny zarzut naruszenia art. 11 ust. 3 ustawy z 3 marca 2000 r. w związku z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto nawet gdyby uznać, że zarzut ten jest słuszny (naruszenia także art. 92 ust. 1 Konstytucji), to oznaczałoby to zakwestionowanie legalności wydanego przez Prezesa Rady Mini- strów rozporządzenia wykonawczego i uznanie go za niezgodne w Konstytucją RP (art. 92 ust. 1), a to z kolei prowadziłoby do wniosku, że przewidziana w nim regula- cja dotycząca nagród jubileuszowych (tak jak i całe rozporządzenie) nie mogłaby być w ogóle stosowana. Powód w kasacji wymienia § 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 21 stycznia 2003 r. ale nie twierdzi, iż przepis ten został naruszony w zaskarżonym przez niego wyroku. Z przepisu tego dość jednoznacznie wynika, że wskazane rozporządzenie ma zastosowanie do nagród jubileuszowych, które mogą być przyznawane począwszy od dnia 1 stycznia 2003 r. Powód nie twierdzi przy tym, że przepis ten nie ma mocy obowiązującej bo jest niezgodny z regulacjami wyższego rzędu, a ponadto odwoływanie się do niego w jego przypadku jest o tyle bezprzed- miotowe, że przewidziana w samym rozporządzeniu z 21 stycznia 2003 r. nagroda jubileuszowa (jeżeli zakładowy lub ponadzakładowy układ zbiorowy pracy lub regu- lamin wynagradzania nie określa dla osób wymienionych w art. 2 pkt 1-4 ustawy z 3 marca 2000 r. uprawnienia do nagrody jubileuszowej) przysługuje po 20,25,30,35 i 40 latach pracy, a więc z wyłączeniem przypadku 45 letniego stażu pracy, powód zaś dochodził odprawy z tytułu 45 lat pracy. Tym samym i tak nie mógłby dochodzić na- grody jubileuszowej na podstawie rozporządzenia z 21 stycznia 2003 r. i w związku z 8 tym nie twierdzi zresztą, że podstawę jego żądania stanowi to rozporządzenie, a wy- wodzi je z ZUZP. Biorąc to wszystko pod uwagę należy stwierdzić, że kasacyjny za- rzut naruszenia art. 11 ust. 3 ustawy z 3 marca 2003 r. w związku z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP jest nieusprawiedliwiony. Nieusprawiedliwiony jest także kasacyjny zarzut naruszenia art. 24126 § 2 k.p., bo wbrew temu co twierdzi powód przepis ten miał do niego zastosowanie w dacie, w której osiągnął 45 letni staż pracy, w konsekwencji czego nie mogły odnosić się do niego przewidujące nagrodę jubileuszową postanowienia ZUZP. Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia § 2 ust. 1 i § 7 ust. 1 zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 23 grudnia 1989 r. W istocie w kasacji brak jest uzasadnienia tego za- rzutu, poza twierdzeniem, że skoro powód od 10 lipca 2002 r. nie należał do kręgu osób zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy, ale nadal do 27 grudnia 2002 r. był pracownikiem, to na podstawie ZUZP powinien otrzymać nagrodę jubile- uszową z tytułu 45 - letniego okresu pracy. W myśl § 2 ust. 1 pkt 1 zarządzenia z 23 grudnia 1989 r. do okresu uprawniającego do nagrody jubileuszowej wlicza się, bez względu na przerwy w zatrudnieniu, okresy zatrudnienia w uspołecznionych zakła- dach pracy. O naruszeniu tego przepisu nie może być mowy, zważywszy, że w wy- danym przez Sąd Apelacyjny wyroku nie zostało zakwestionowane twierdzenie po- woda, iż ma on 45-letni okres zatrudnienia (zgodnie z ustaleniami tego Sądu - czego kasacja nie kwestionuje - okres ten upłynął 15 lutego 2001 r.). Zgodnie z § 7 ust. 1 zarządzenia z 23 grudnia 1989 r. pracownik nabywa prawo do nagrody w zakładzie pracy zatrudniającym go w dniu upływu okresu uprawniającego do nagrody bądź w dniu wejścia w życie przepisów wprowadzających nagrody jubileuszowe. Również ten przepis nie został naruszony przez Sąd Apelacyjny. Gdyby nie unormowanie art. 24126 § 2 k.p. powód nabyłby prawo do nagrody za 45-letni okres pracy z dniem 15 lutego 2001 r. Na podstawie § 7 ust. 1 zarządzenia z 23 grudnia 1989 r. nie można nabyć prawa do nagrody w innym terminie niż w nim wskazany, tj. w innym dniu niż dzień, w którym upływa okres uprawniający do nagrody bądź dzień wejścia w życie przepisów wprowadzających nagrody jubileuszowe. Ponieważ okres 45 lat pracy w przypadku powoda upłynął 15 lutego 2001 r., to z mocy § 7 ust. 1 zarządzenia z 23 grudnia 1989 r. - gdyby nie wyłączenie przewidziane w art. 24126 § 2 k.p. - powód na- byłby prawo do nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy właśnie w tym dniu i tylko w tym dniu; przepis ten w szczególności nie przewiduje możliwości powstania prawa do nagrody jubileuszowej (pomijając przypadek wejścia w życie przepisów wprowadza- 9 jących nagrody jubileuszowe - na co kasacja z uwagi na stan faktyczny sprawy się nie powołuje) w innej dacie niż dzień upływu okresu uprawniającego do nagrody, je- żeli zaś prawo to nie może powstać w określonej dacie, w której upływa wskazany w przepisach prawnych okres pracy, to oznacza to, iż za ten okres nie może ono po- wstać wcale, a więc także później. Tym samym w świetle analizowanego przepisu bez znaczenia jest to, że powód w późniejszym okresie (po 15 lutego 2001 r.), a kon- kretnie od 10 lipca 2002 r., przestał pełnić funkcje, o których mowa w art. 24126 § 2 k.p. i nadal był pracownikiem, gdyż § 7 ust. 1 zarządzenia z 23 grudnia 1989 r. nie przewiduje możliwości późniejszego powstania prawa do nagrody jubileuszowej niż w dniu, w którym upływa dany okres uprawniający do nagrody (w przypadku powoda - 45-letni okres pracy). Innymi słowy, 10 lipca 2002 r. (a także dni następne - do dnia rozwiązania stosunku pracy powoda) nie jest dniem (nie są dniami), w którym (w któ- rych) upłynął 45 letni okres pracy powoda, a wobec tego nie mógł nabyć on w tym dniu (dniach) prawa do nagrody jubileuszowej, co oznacza, że nagroda ta mu nie przysługuje. Przepis § 7 ust. 1 zarządzenia z 23 grudnia 1989 r. rozstrzyga więc nie tylko o tym w jakiej dacie powstaje prawo do nagrody jubileuszowej ale także po- średnio przesądza o tym, czy prawo to w określonych przypadkach w ogóle po- wstaje. Kierując się powyżej przedstawioną argumentacją, stosownie do art. 39312 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI