I PK 161/16

Sąd Najwyższy2016-09-14
SNPracystosunki pracyWysokanajwyższy
karta nauczycielaprzywrócenie do pracyskarga kasacyjnaurlop dla poratowania zdrowianieobecność w pracyochrona zatrudnieniasąd najwyższy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej nauczyciela mianowanego dotyczącej przywrócenia do pracy, potwierdzając wcześniejsze rozstrzygnięcie o konieczności udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego pracodawcy od wyroku przywracającego nauczyciela do pracy. Pracodawca zarzucał błędną wykładnię Karty Nauczyciela, twierdząc, że przedłużająca się nieobecność z powodu choroby połączona z wnioskiem o urlop dla poratowania zdrowia powinna skutkować rozwiązaniem stosunku pracy. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, powołując się na wcześniejsze prawomocne orzeczenie w tej sprawie oraz własną interpretację przepisów.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanego pracodawcy (O. w K.) od wyroku Sądu Okręgowego w B., który przywrócił powoda (D. M.) do pracy na dotychczasowych warunkach. Skarżący zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie Karty Nauczyciela, argumentując, że stosunek pracy z nauczycielem mianowanym powinien ulec rozwiązaniu w przypadku, gdy czasowa niezdolność do pracy spowodowana chorobą przekracza 182 dni, a nauczyciel złożył wniosek o urlop dla poratowania zdrowia. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Jako podstawę odmowy wskazał, że wcześniejsze postępowanie kasacyjne dotyczące zobowiązania do udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt I PK 182/15), który oddalił skargę kasacyjną pozwanego. Tym samym potwierdzono konieczność udzielenia powodowi urlopu. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie tamtego wyroku rozstrzygnęło wątpliwości prawne podniesione w obecnej skardze, interpretując art. 23 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela jako przepis, który sam w sobie (udzielenie urlopu lub przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego) stanowi „szczególnie uzasadniony wypadek” przedłużenia okresu ochronnego, umożliwiając nauczycielowi powrót do zdrowia i stabilność zatrudnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia w okolicznościach opisanych w art. 23 ust. 1 pkt 2 in fine Karty Nauczyciela nie wymaga zaistnienia dodatkowych okoliczności poza samym udzieleniem urlopu lub pozyskaniem świadczenia rehabilitacyjnego, które mógłby weryfikować pracodawca i które mogłyby uzasadniać rozwiązanie stosunku pracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie, zinterpretował art. 23 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela jako przepis, który sam w sobie (udzielenie urlopu lub przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego) stanowi „szczególnie uzasadniony wypadek” przedłużenia okresu ochronnego, umożliwiając nauczycielowi powrót do zdrowia i stabilność zatrudnienia. Nie są wymagane dodatkowe okoliczności uzasadniające rozwiązanie stosunku pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

D. M.

Strony

NazwaTypRola
D. M.osoba_fizycznapowód
O. w K.innepozwany

Przepisy (4)

Główne

k.n. art. 23 § 1

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela

Przepis ten w obowiązującym brzmieniu ogranicza „szczególne wypadki” przedłużenia usprawiedliwionej nieobecności nauczyciela do udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia lub uzyskania świadczenia rehabilitacyjnego. Samo udzielenie takiego urlopu (przyznanie świadczenia) jest „szczególnie uzasadnionym wypadkiem” przedłużenia okresu ochronnego (usprawiedliwionej nieobecności w pracy) o kolejne 12 miesięcy. Nie chodzi o jakąś szczególną, nadzwyczajną przyczynę udzielenia nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia (przyznanie mu świadczenia rehabilitacyjnego). Chodzi o umożliwienie nauczycielowi mianowanemu odzyskania pełnej zdolności do wykonywania obowiązków nauczyciela w razie przedłużającej się choroby. Jest to jeden z elementów wzmocnienia stabilności zatrudnienia na podstawie mianowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Okoliczność uzasadniająca przyjęcie skargi do rozpoznania ze względu na istotne zagadnienie prawne.

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie sądu drugiej instancji cechuje się prawomocnością.

u.ś.p.u.s. art. 18

Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Przepis dotyczący świadczenia rehabilitacyjnego jako jedna z podstaw przedłużenia okresu usprawiedliwionej nieobecności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wcześniejsze prawomocne orzeczenie Sądu Najwyższego w sprawie o zobowiązanie do udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia, które potwierdziło konieczność jego udzielenia. Uzasadnienie wcześniejszego wyroku Sądu Najwyższego rozstrzygnęło wątpliwości prawne podniesione w skardze kasacyjnej. Interpretacja art. 23 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela jako przepisu, który sam w sobie stanowi podstawę do przedłużenia okresu ochronnego zatrudnienia nauczyciela.

Odrzucone argumenty

Argumentacja pozwanego, że przedłużenie okresu nieobecności z powodu choroby połączone z wnioskiem o urlop dla poratowania zdrowia powinno skutkować rozwiązaniem stosunku pracy, mimo użycia przez ustawodawcę słowa „może”.

Godne uwagi sformułowania

„szczególne wypadki” przedłużenia usprawiedliwionej nieobecności nauczyciela do udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia lub uzyskania świadczenia rehabilitacyjnego Samo udzielenie takiego urlopu (przyznanie świadczenia) jest „szczególnie uzasadnionym wypadkiem” przedłużenia okresu ochronnego (usprawiedliwionej nieobecności w pracy) o kolejne 12 miesięcy. Jest to jeden z elementów wzmocnienia stabilności zatrudnienia na podstawie mianowania.

Skład orzekający

Krzysztof Rączka

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Karty Nauczyciela dotyczących ochrony stosunku pracy nauczycieli mianowanych w przypadku przedłużającej się nieobecności chorobowej i urlopu dla poratowania zdrowia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nauczyciela mianowanego i interpretacji konkretnych przepisów Karty Nauczyciela.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony zatrudnienia nauczycieli, a orzeczenie Sądu Najwyższego precyzuje interpretację przepisów, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i samych nauczycieli.

Sąd Najwyższy: Urlop dla poratowania zdrowia chroni nauczyciela przed zwolnieniem – kluczowa interpretacja Karty Nauczyciela.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I PK 161/16
POSTANOWIENIE
Dnia 14 września 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Rączka
w sprawie z powództwa D. M.
‎
przeciwko O.  w K.
‎
o przywrócenie do pracy,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 września 2016 r.,
‎
skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B.
‎
z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt VI Pa (...),
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od O. w K.  na rzecz D. M.  kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 7 maja 2015 r., VI Pa (…) Sąd Okręgowy w B. , VI Wydział Pracy zmienił wyrok Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w C.  z dnia 30 lipca 2014 r., IV P (…)  w sprawie z powództwa D. M.  przeciwko O.  w K., przywracając powoda do pracy u pozwanego na dotychczasowych warunkach pracy.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł pełnomocnik pozwanego, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że stosunek pracy z nauczycielem mianowanym nie ulega rozwiązaniu w razie czasowej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, jeśli okres tej niezdolności przekracza 182 dni w przypadku złożenia przez nauczyciela mianowanego wniosku o udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia.
Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania odwołuje się do dwóch okoliczności. Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. „polegające na ustaleniu, czy przedłużenie okresu nieobecności w pracy spowodowanej chorobą o kolejne 12 miesięcy w razie wystąpienia szczególnych okoliczności i udzielenia nauczycielowi mianowanemu urlopu dla poratowania zdrowia, po upływie którego zmaterializuje się obowiązek rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem mianowanym, stanowi bezwzględny obowiązek pracodawcy pomimo zastosowania przez ustawodawcę w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela kwantyfikatora „może”.
Jednocześnie skarżący podnosi, że skarga jest oczywiście uzasadniona, albowiem między stronami toczyło się postępowanie w sprawie o zobowiązanie pozwanego do złożenia oświadczenia o udzieleniu powodowi urlopu dla poratowania zdrowia. W sprawie tej, od wyroku Sądu Okręgowego w B.  z dnia 1 marca 2015 r., VI Pa (…), pozwany także wniósł skargę kasacyjną. Ze względu na to, że rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego co do sprawy o zobowiązanie do złożenia oświadczenia (udzielenia urlopu) ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii przywrócenia do pracy, wniesienie skargi w niniejszej sprawie jest w pełni uzasadnione.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie podlega przyjęciu do rozpoznania.
Jako okoliczność uzasadniającą oczywistą zasadność skargi strona pozwana wskazała zawisłość postępowania kasacyjnego ze skargi od wyroku Sądu Okręgowego w B.  z dnia 5 marca 2015 r., VI Pa (…) (pozwany błędnie oznacza datę na 1 marca 2015 r.). Należy mieć na względzie, że – stosownie do art. 365 § 1 k.p.c. – orzeczenie sądu drugiej instancji cechuje się prawomocnością. Nie można tej okoliczności pomijać twierdząc, że wyrok taki został zaskarżony skargą kasacyjną.
Przede wszystkim jednak Sąd Najwyższy wskazuje, że postępowanie kasacyjne o którym mowa, zakończyło się wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2016 r., I PK 182/15, oddalającym skargę kasacyjną pozwanego do wzmiankowanego wyroku Sądu Okręgowego. Niezależnie zatem od jakichkolwiek innych okoliczności Sąd Najwyższy potwierdził konieczność udzielenia powodowi urlopu dla poratowania zdrowia.
Co równie istotne, w uzasadnieniu tego wyroku zawarto argumentację, rozstrzygającą wątpliwości prawne, przedstawione w skardze kasacyjnej w niniejszej sprawie jako okoliczność uzasadniającą jej przyjęcie do rozpoznania na podstawie art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy, dokonując interpretacji art. 23 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela stwierdził, że przepis ten w obowiązującym brzmieniu (mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie) ogranicza „szczególne wypadki” przedłużenia usprawiedliwionej nieobecności nauczyciela do udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia lub uzyskania świadczenia rehabilitacyjnego. Przedłużenie okresu usprawiedliwionej nieobecności (wykluczającej rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem mianowanym) nie jest możliwe w innych przypadkach niż w razie zastosowania art. 73 Karty Nauczyciela lub art. 18 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, bowiem analizowany przepis (ani żaden inny) Karty Nauczyciela nie przewiduje sytuacji odnoszących się do nauczycieli, w których można by udzielić im urlopu dla poratowania zdrowia lub przyznać świadczenie rehabilitacyjne. Warunkiem przedłużenia okresu usprawiedliwionej nieobecności ponad 182 dni i kontynuowania zatrudnienia jest zatem udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia lub alternatywnie przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego. Te dwie sytuacje należy traktować jako „szczególnie uzasadnione wypadki”. Nie chodzi zatem o jakąś szczególną, nadzwyczajną przyczynę udzielenia nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia (przyznanie mu świadczenia rehabilitacyjnego). Samo udzielenie takiego urlopu (przyznanie świadczenia) jest „szczególnie uzasadnionym wypadkiem” przedłużenia okresu ochronnego (usprawiedliwionej nieobecności w pracy) o kolejne 12 miesięcy. Chodzi o umożliwienie nauczycielowi mianowanemu odzyskania pełnej zdolności do wykonywania obowiązków nauczyciela w razie przedłużającej się choroby. Jest to jeden z elementów wzmocnienia stabilności zatrudnienia na podstawie mianowania.
Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela to stanowisko. Oznacza to, że udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia w okolicznościach opisanych w art. 23 ust. 1 pkt 2
in fine
Karty Nauczyciela nie wymaga zaistnienia dodatkowych – poza udzieleniem tego urlopu lub pozyskaniem świadczenia rehabilitacyjnego – okoliczności, które mógłby weryfikować pracodawca i które mogłyby uzasadniać rozwiązanie przez niego stosunku pracy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O
kosztach w wysokości 120 zł orzeczono na podstawie § 13 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI