Orzeczenie · 2009-01-06

I PK 117/08

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2009-01-06
SAOSPracystosunki pracyWysokanajwyższy
umowa przedwstępnaumowa o pracęodszkodowanieujemny interes umownyprawo pracySąd Najwyższyroszczenia pracowniczewynagrodzenie

Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika Marcina J. przeciwko spółce T.-F. Kable Spółce z o.o. S.K.A. o zapłatę odszkodowania w związku z niezawarciem przyrzeczonej umowy o pracę. Powód zawarł z pozwaną umowę przedwstępną, która miała prowadzić do zatrudnienia na stanowisku członka zarządu ds. marketingu za wynagrodzeniem 45 000 zł brutto miesięcznie. Na skutek zmian organizacyjnych w spółce, pozwana uchyliła się od zawarcia umowy. Powód rozwiązał poprzedni stosunek pracy, licząc na nowe zatrudnienie. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał szkody w ramach tzw. ujemnego interesu umownego. Sąd Apelacyjny zasądził na rzecz powoda 80 800 zł, uznając, że odszkodowanie powinno stanowić różnicę między wynagrodzeniem z umowy przyrzeczonej a wynagrodzeniem u nowego pracodawcy, a także uwzględnił kwotę 4 000 zł za czynności przygotowawcze wykonane na rzecz pozwanej. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej zasądzenia 80 800 zł. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że odszkodowanie w przypadku niezawarcia przyrzeczonej umowy o pracę obejmuje szkodę polegającą na utracie wynagrodzenia uzyskiwanego w poprzednim stosunku pracy, który został rozwiązany w związku z nadzieją na zawarcie umowy przyrzeczonej, a nie szkodę polegającą na utracie wynagrodzenia, które miało być otrzymywane według ustaleń umowy przyrzeczonej. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zasądzenie kwoty 4 000 zł za wykonane czynności przygotowawcze, uznając je za wynagrodzenie za wykonanie umowy lub roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu odszkodowania z tytułu niezawarcia przyrzeczonej umowy o pracę oraz roszczeń za czynności wykonane przed zawarciem umowy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji niezawarcia umowy o pracę, gdzie pracownik rozwiązał poprzedni stosunek pracy.

Zagadnienia prawne (2)

Jaki jest zakres odszkodowania przysługującego pracownikowi w przypadku uchylenia się pracodawcy od zawarcia przyrzeczonej umowy o pracę, w szczególności czy obejmuje ono utratę wynagrodzenia z umowy przyrzeczonej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odszkodowanie przysługuje za szkodę polegającą na utracie wynagrodzenia uzyskiwanego w poprzednim stosunku pracy, który został rozwiązany z nadzieją na zawarcie umowy przyrzeczonej, a nie za utratę wynagrodzenia, które miało być otrzymywane według ustaleń umowy przyrzeczonej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wykładni art. 390 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p., wskazując, że odszkodowanie w ramach ujemnego interesu umownego obejmuje straty wynikające z niezawarcia umowy, a nie korzyści, które zostałyby uzyskane z jej wykonania. W przypadku umowy o pracę, szkodą jest utrata dotychczasowego wynagrodzenia, a nie utracone przyszłe zarobki.

Czy pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czynności przygotowawcze wykonane na rzecz przyszłego pracodawcy przed zawarciem umowy o pracę, jeśli umowa ta ostatecznie nie została zawarta?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za wykonane czynności, nawet jeśli umowa przyrzeczona nie doszła do skutku, na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu lub jako wynagrodzenie za wykonanie umowy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wykonanie czynności przygotowawczych przez powoda na zlecenie przyszłego pracodawcy nawiązało pewien stosunek prawny, a pozwana uzyskała korzyść majątkową. Nawet jeśli nie było podstawy prawnej do wykonania tych prac, pracownikowi przysługuje roszczenie o wynagrodzenie lub zwrot wartości wykonanych prac.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie zaskarżonego wyroku i zmiana wyroku Sądu Okręgowego w części dotyczącej zasądzenia odszkodowania, oddalenie skargi kasacyjnej w pozostałej części.
Strona wygrywająca
Pozwana (w części dotyczącej odszkodowania)

Strony

NazwaTypRola
Marcin J.osoba_fizycznapowód
T.-F. Kable Spółka z o.o. Spółka Komandytowo-Akcyjna w K.spółkapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 390 § 1

Kodeks cywilny

Określa zakres odszkodowania należnego wierzycielowi w razie niedojścia do skutku umowy przyrzeczonej (ujemny interes umowny). Obejmuje straty wynikłe z niezawarcia umowy, a nie korzyści z jej wykonania.

Pomocnicze

k.p. art. 300

Kodeks pracy

Umożliwia odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy, jeśli nie jest to sprzeczne z zasadami prawa pracy.

k.c. art. 361 § 2

Kodeks cywilny

Określa, że odszkodowanie obejmuje straty i utracone korzyści.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Reguluje odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odszkodowanie za niezawarcie umowy o pracę obejmuje utratę wynagrodzenia z poprzedniego stosunku pracy, a nie utracone wynagrodzenie z umowy przyrzeczonej. • Pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czynności przygotowawcze wykonane na rzecz przyszłego pracodawcy.

Odrzucone argumenty

Szkoda pracownika polega na utracie wynagrodzenia, które miał otrzymywać według ustaleń umowy przyrzeczonej. • Wykonanie czynności przygotowawczych odbyło się na własne ryzyko pracownika, gdyż nie stanowiło warunku zawarcia umowy przyrzeczonej.

Godne uwagi sformułowania

szkoda polegająca na utracie wynagrodzenia uzyskiwanego w stosunku pracy, który został przez nią rozwiązany dlatego, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej, a nie szkody polegającej na utracie wynagrodzenia, które miała otrzymywać według ustaleń umowy przyrzeczonej • nie chodzi więc w tym zakresie o odszkodowanie, ale o wynagrodzenie za wykonanie umowy (obojętne, jak ją zakwalifikować)

Skład orzekający

Józef Iwulski

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Korzeniowski

sędzia

Jolanta Strusińska-Żukowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu odszkodowania z tytułu niezawarcia przyrzeczonej umowy o pracę oraz roszczeń za czynności wykonane przed zawarciem umowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezawarcia umowy o pracę, gdzie pracownik rozwiązał poprzedni stosunek pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowania w prawie pracy, które ma praktyczne znaczenie dla wielu pracowników i pracodawców, a także porusza kwestię wynagrodzenia za czynności wykonane 'na czarno'.

Czy pracodawca musi zapłacić za niespełnione obietnice? Sąd Najwyższy wyjaśnia, jakie odszkodowanie przysługuje za niezawartą umowę o pracę.

Dane finansowe

WPS: 220 450 PLN

odszkodowanie za wykonane czynności: 4000 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst