IV CSK 327/12

Sąd Najwyższy2012-10-04
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnainterwenient ubocznyinteres prawnydopuszczalność środka zaskarżeniapostępowanie upadłościoweSąd NajwyższySąd ApelacyjnySąd Okręgowysyndyk masy upadłości

Sąd Najwyższy przyjął skargę kasacyjną powoda do rozpoznania, a odrzucił skargę kasacyjną interwenienta ubocznego, uznając ją za sprzeczną z czynnościami strony, do której przystąpił.

Sąd Najwyższy rozpatrywał dwie skargi kasacyjne: powoda oraz interwenienta ubocznego po stronie pozwanej. Sąd Apelacyjny wcześniej uchylił wyrok Sądu Okręgowego i umorzył postępowanie. Skarga interwenienta ubocznego została uznana za niedopuszczalną, ponieważ była sprzeczna z czynnościami i oświadczeniami syndyka masy upadłości, który nie zaskarżył postanowienia sądu drugiej instancji i nie miał interesu prawnego w jego zaskarżeniu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy przyjął skargę powoda do rozpoznania, a skargę interwenienta odrzucił.

Sprawa dotyczyła dwóch skarg kasacyjnych wniesionych do Sądu Najwyższego. Pierwsza skarga pochodziła od powoda, a druga od interwenienta ubocznego po stronie pozwanej, Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń na Życie S.A. Wcześniej, postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012 r., Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i umorzył postępowanie. Interwenient uboczny wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wyroku Sądu Okręgowego, ewentualnie o przekazanie sprawy do rozpoznania sędziemu-komisarzowi w postępowaniu upadłościowym lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę interwenienta, uznał, że nie jest to interwencja samoistna, a wyrok w sprawie nie wywołuje bezpośredniego skutku prawnego w relacji między interwenientem a powodem. Zastosowanie znalazł art. 79 zdanie drugie k.p.c., zgodnie z którym czynności interwenienta nie mogą pozostawać w sprzeczności z czynnościami strony, do której przystąpił. Sąd wskazał, że pozwany syndyk masy upadłości wnosił o umorzenie postępowania i nie zaskarżył postanowienia Sądu Apelacyjnego, co oznaczało brak interesu prawnego w jego zaskarżeniu. Skarga kasacyjna interwenienta została uznana za rażąco sprzeczną z czynnościami syndyka i podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. W związku z tym, Sąd Najwyższy przyjął skargę kasacyjną powoda do rozpoznania, a skargę interwenienta ubocznego odrzucił.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna interwenienta ubocznego, który nie jest samoistny i którego czynności są sprzeczne z czynnościami strony, do której przystąpił, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że interwencja uboczna w tej sprawie nie była samoistna, a wyrok nie wywoływał bezpośredniego skutku prawnego dla interwenienta. Zastosowanie art. 79 k.p.c. oznacza, że czynności interwenienta nie mogą być sprzeczne z czynnościami strony, do której przystąpił. Skoro pozwany syndyk nie zaskarżył postanowienia sądu drugiej instancji i nie miał interesu prawnego w jego zaskarżeniu, skarga interwenienta była sprzeczna z jego stanowiskiem i podlegała odrzuceniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przyjmuje skargę kasacyjną powoda do rozpoznania oraz odrzuca skargę kasacyjną interwenienta ubocznego

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
P. INVESTMENTS Spółki Akcyjnejspółkapowód
Syndykowi masy upadłości Telewizji Familijnej Spółki Akcyjnejspółkapozwany
Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń na Życie Spółki Akcyjnejspółkainterwenient uboczny po stronie pozwanej

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 79 § zdanie drugie

Kodeks postępowania cywilnego

Interwenient uboczny jest uprawniony do wszelkich czynności procesowych dopuszczalnych według stanu sprawy, jednak nie mogą one pozostawać w sprzeczności z czynnościami i oświadczeniami strony, do której przystąpił. Za sprzeczną należy uznać każdą czynność procesową i każde oświadczenie interwenienta ubocznego, które zawierają treści przeciwstawne do czynności lub oświadczeń strony, do której interwenient uboczny przystąpił.

Pomocnicze

k.p.c. art. 182-1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398-6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna interwenienta ubocznego jest sprzeczna z czynnościami i oświadczeniami syndyka masy upadłości. Interwenient uboczny nie jest samoistny, a wyrok nie wywołuje bezpośredniego skutku prawnego w jego relacji z powodem. Pozwany syndyk masy upadłości nie zaskarżył postanowienia Sądu Apelacyjnego i nie miał interesu prawnego w jego zaskarżeniu.

Godne uwagi sformułowania

interwencja zgłoszona przez Powszechny Zakład Ubezpieczeń na Życie S.A. nie jest interwencją uboczną samoistną interwenient uboczny jest wprawdzie uprawniony do wszelkich czynności procesowych dopuszczalnych według stanu sprawy, jednak nie mogą one pozostawać w sprzeczności z czynnościami i oświadczeniami strony, do której przystąpił Za sprzeczną z czynnościami i oświadczeniami strony uznać należy każdą czynność procesową i każde oświadczenie interwenienta ubocznego, które zawierają treści przeciwstawne do czynności lub oświadczeń strony, do której interwenient uboczny przystąpił. przesłanką zaskarżenia orzeczenia w postępowaniu cywilnym jest istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu (gravamen), który oznacza pokrzywdzenie polegające na niekorzystnej dla strony różnicy między zgłoszonym przez nią żądaniem i treścią rozstrzygnięcia. Brak gravaminis stanowi podstawę do odrzucenia środka.

Skład orzekający

Tadeusz Ereciński

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej interwenienta ubocznego oraz kwestia interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej interwenienta ubocznego w postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej interwenienta ubocznego, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga kasacyjna interwenienta ubocznego jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 327/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 4 października 2012 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
Prezes SN Tadeusz Ereciński 
 
 
w sprawie z powództwa P. INVESTMENTS Spółki Akcyjnej w G. 
przeciwko Syndykowi masy upadłości Telewizji Familijnej Spółki Akcyjnej  
w W. 
z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej Powszechnego Zakładu 
Ubezpieczeń na Życie Spółki Akcyjnej w W. 
o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 4 października 2012 r., 
na skutek dwóch skarg kasacyjnych: strony powodowej oraz interwenienta 
ubocznego po stronie pozwanej Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń na Życie 
Spółki Akcyjnej w W. 
od postanowienia Sądu Apelacyjnego  
z dnia 27 stycznia 2012 r.,  
 
 
przyjmuje skargę kasacyjną powoda do rozpoznania oraz 
odrzuca skargę kasacyjną interwenienta ubocznego 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
 
2 
 
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok 
Sądu Okręgowego i umorzył postępowanie w sprawie. 
W skardze kasacyjnej interwenient uboczny po stronie pozwanej, 
Powszechny Zakład Ubezpieczeń na Życie S.A. w W., wnosił o uchylenie 
zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie wyroku Sądu Okręgowego 
w całości oraz przekazanie pozwu, jako zgłoszonej wierzytelności i  potrącenia 
sędziemu-komisarzowi w celu rozstrzygnięcia w postępowaniu upadłościowym 
Telewizji Familijnej S.A. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w 
całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę kasacyjną interwencja 
zgłoszona przez Powszechny Zakład Ubezpieczeń na Życie S.A. nie jest 
interwencją uboczną samoistną, bowiem wyrok wydany w tym procesie dotyczy 
stosunku prawnego istniejącego jedynie pomiędzy powodem a pozwaną. Wyrok 
pozbawiający wykonalności tytuł wykonawczy przysługujący pozwanemu nie 
wywołuje bezpośredniego skutku prawnego w relacji występującej pomiędzy 
interwenientem a powodem i jedynie pośrednio rzutuje na sferę prawną 
interwenienta jako wierzyciela. Z tego względu do sytuacji procesowej skarżącego 
jako interwenienta niesamoistnego ma zastosowanie art. 79 zdanie drugie k.p.c., 
zgodnie z którym interwenient uboczny jest wprawdzie uprawniony do wszelkich 
czynności procesowych dopuszczalnych według stanu sprawy, jednak nie mogą 
one pozostawać w sprzeczności z czynnościami i oświadczeniami strony, do 
której przystąpił. Za sprzeczną z czynnościami i oświadczeniami strony uznać 
należy każdą czynność procesową i każde oświadczenie interwenienta 
ubocznego, które zawierają treści przeciwstawne do czynności lub oświadczeń 
strony, do której interwenient uboczny przystąpił. Chodzi tu o czynności lub 
oświadczenia, które w sposób wyraźny, ewidentny wzajemnie się wyłączają ze 
względu na odmienną treść i intencje strony oraz interwenienta ubocznego. 
Wskazać należy, że pozwany syndyk masy upadłości wnosił przed Sądem 
pierwszej instancji o umorzenie postępowania na podstawie art. 182-1 § 1 k.p.c., 
w  apelacji od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 24 maja 2011 r. zarzucił 

 
 
3 
naruszenie art. 182-1 § 1 k.p.c. i we wnioskach apelacji zażądał umorzenia 
postępowania na tej podstawie. Postanowienie Sądu Apelacyjnego z  dnia 27 
stycznia 2012 r. jest więc w pełni zgodne ze stanowiskiem pozwanego. Wskazać 
należy, że pozwany syndyk masy upadłości nie zaskarżył orzeczenia Sądu drugiej 
instancji, i co więcej nie ma interesu prawnego w jego zaskarżeniu. W przypadku, 
gdyby syndyk wniósł skargę kasacyjną od rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji 
skarga 
podlegałaby 
odrzuceniu. 
Zgodnie 
bowiem 
z  ugruntowanym 
orzecznictwem sądowym przesłanką zaskarżenia orzeczenia w  postępowaniu 
cywilnym jest istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu (gravamen), który 
oznacza pokrzywdzenie polegające na niekorzystnej dla strony różnicy między 
zgłoszonym przez nią żądaniem i treścią rozstrzygnięcia. Brak gravaminis stanowi 
podstawę do odrzucenia środka. 
Ze względu na fakt, że skarga kasacyjna interwenienta ubocznego jest 
rażąco sprzeczna z czynnościami i oświadczeniami syndyka masy upadłości (art. 
79 k.p.c.) podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. 
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 398-6 § 3 
k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI