I OZ 977/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA o odrzuceniu wniosku o nałożenie grzywny na SKO, uznając naruszenie prawa strony do informacji o możliwości ubiegania się o prawo pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu za nieprzekazanie akt sprawy w terminie, z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Strona wniosła zażalenie, domagając się jednocześnie prawa pomocy, które zostało przyznane. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, wskazując na naruszenie obowiązku informacyjnego sądu (art. 6 P.p.s.a.) oraz na fakt, że strona została zwolniona z kosztów, co czyniło odrzucenie wniosku z powodu nieopłacenia niezasadnym.
Sprawa dotyczyła zażalenia J.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, które odrzuciło jego wniosek o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy. Sąd I instancji odrzucił wniosek, ponieważ skarżący nie uiścił wpisu sądowego w wyznaczonym terminie, mimo wezwania. Strona wniosła zażalenie i jednocześnie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, co zostało uwzględnione przez WSA postanowieniem z dnia 31 lipca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Sąd podkreślił obowiązek sądu (art. 6 P.p.s.a.) do udzielania stronom występującym bez profesjonalnego pełnomocnika wskazówek co do czynności procesowych i pouczania o skutkach ich zaniedbań. W tym przypadku WSA nie pouczył skarżącego o możliwości ubiegania się o prawo pomocy, co stanowiło naruszenie tej zasady. NSA zwrócił uwagę, że skoro skarżący został następnie zwolniony z kosztów sądowych, to nie można było zasadnie odrzucić jego wniosku z powodu nieopłacenia, zwłaszcza że mógłby zostać zwolniony z wpisu, gdyby został prawidłowo pouczony. Utrzymanie w mocy postanowienia o odrzuceniu wniosku podważałoby zasadność przyznania prawa pomocy i ograniczałoby konstytucyjne prawo do sądu. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd I instancji nieprawidłowo odrzucił wniosek.
Uzasadnienie
Sąd I instancji naruszył art. 6 P.p.s.a. nie pouczając strony o możliwości ubiegania się o prawo pomocy. Ponieważ strona została następnie zwolniona z kosztów, odrzucenie wniosku z powodu nieopłacenia było niezasadne i naruszało prawo do sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
P.p.s.a. art. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd ma obowiązek udzielać stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.
P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek podlega odrzuceniu w przypadku nieuiszczenia wpisu sądowego.
P.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.
P.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 220 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy skutków nieuiszczenia wpisu sądowego.
P.p.s.a. art. 64 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy skutków nieuiszczenia wpisu sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd I instancji art. 6 P.p.s.a. poprzez brak pouczenia o możliwości ubiegania się o prawo pomocy. Przyznanie skarżącemu prawa pomocy w pełnym zakresie, co czyniło odrzucenie wniosku z powodu nieuiszczenia wpisu niezasadnym. Odrzucenie wniosku z powodu nieopłacenia, mimo późniejszego zwolnienia z kosztów, narusza prawo do sądu.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny obligowany jest do udzielania stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać je o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań nie można uznać, aby zasadnym było odrzucenie środka prawnego z uwagi na jego nieopłacenie w sytuacji gdy strona zwolniona jest w całości od kosztów sądowych stawiałoby to pod znakiem zapytania zasadność samego przyznania skarżącemu prawa pomocy akceptowanie zaskarżonego postanowienia – mimo zwolnienia od kosztów sądowych – pozbawiłoby stronę zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu
Skład orzekający
Janina Antosiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenie przez sąd obowiązku informacyjnego wobec strony, skutki nieuiszczenia wpisu sądowego w kontekście przyznanego prawa pomocy, ochrona prawa do sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdzie strona nie została prawidłowo pouczona o możliwości skorzystania z prawa pomocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą obowiązku informacyjnego sądu i ochrony prawa do sądu, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Nawet błąd w opłacie nie przekreśli Twojego prawa do sądu – NSA wyjaśnia obowiązki sądów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OZ 977/09 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2009-10-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-10-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Janina Antosiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SO/Bd 3/09 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2009-06-25 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 6, art. 58 par. 1 pkt. 3, art. 203 par. 3, art. 64 par. 3, art. 185 par. 1 w zw. z art. 197 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 czerwca 2009 r. sygn. akt II SO/Bd 3/09 o odrzuceniu wniosku J.A. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Bydgoszczy za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił wniosek J.A. o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarżący, zarządzeniem z dnia 23 lutego 2009 r., wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia wniosku. Wezwanie to doręczone zostało skarżącemu w dniu 13 marca 2009 r., jednakże w zakreślonym terminie skarżący nie uiścił żądanego wpisu, co powodowało, zdaniem Sądu I instancji, konieczność odrzucenia wniosku na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 3 i art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. Zażalenie na to postanowienie wniósł J.A., składając jednocześnie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2009 r. Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w żądanym zakresie, zwalniając go od kosztów sądowych i ustanawiając adwokata z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie na postanowienie odrzucające wniosek o wymierzenie organowi grzywny, zważył, co następuje: wniesiony środek zaskarżenia zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć trzeba, iż zgodnie z art. 6 P.p.s.a. sąd administracyjny obligowany jest do udzielania stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać je o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Oznacza to, iż Sąd, wzywając stronę do dokonania czynności w postępowaniu, ma obowiązek do poinformowania jej o tym jakie skutki wywoła ewentualne niewykonanie tej czynności oraz o tym, jakie przysługują jej uprawnienia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wzywając J.A. do uiszczenia wpisu od wniosku o wymierzenie organowi grzywny, pouczył go jedynie o skutkach nieuiszczenia tego wpisu oraz o możliwości zaskarżenia wydanego przez Sąd zarządzenia. Nie pouczono go jednak o przysługującym mu prawie zwrócenia się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, co stanowiło, w ocenie Sądu odwoławczego, naruszenie zawartej w art. 6 P.p.s.a. podstawowej zasady postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył nadto, iż J.A., wraz z zażaleniem na postanowienie odrzucające jego wniosek o wymierzenie organowi grzywny, zwrócił się do Sądu I instancji z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek ten został uwzględniony przez Sąd, który postanowieniem z dnia 31 lipca 2009 r. zwolnił skarżącego od obowiązku uiszczania kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego adwokata z urzędu. Sąd uznał, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ze względu na swoją trudną sytuację majątkową i finansową. Zdaniem Sądu odwoławczego sytuacja ta oznacza, że skarżący właściwie pouczony przez Sąd I instancji o możliwości zwrócenia się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, zwolniony zostałby z obowiązku ponoszenia kosztów niniejszego postępowania także na etapie wezwania do uiszczenia wpisu. Tym samym nie można uznać, aby zasadnym było odrzucenie środka prawnego z uwagi na jego nieopłacenie w sytuacji gdy strona zwolniona jest w całości od kosztów sądowych. Ponadto stawiałoby to pod znakiem zapytania zasadność samego przyznania skarżącemu prawa pomocy. Akceptowanie zaskarżonego postanowienia – mimo zwolnienia od kosztów sądowych – pozbawiłoby stronę zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, uznając iż Sąd I instancji naruszył art. 6 oraz art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 3 i art. 64 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 powołanej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI