I OZ 974/14

Naczelny Sąd Administracyjny2014-10-30
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyustanowienie adwokatasąd administracyjnysytuacja materialnakoszty postępowaniazażalenieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy w części ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący posiada wystarczające środki finansowe i majątek.

Skarżący A. S. złożył zażalenie na postanowienie WSA odmawiające mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. WSA uznał, że skarżący dysponuje dochodem 3500 zł miesięcznie oraz oszczędnościami w kwocie 60000 zł, co pozwala mu na pokrycie kosztów pełnomocnika. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że prawo pomocy jest środkiem publicznym i nie powinno być przyznawane osobom posiadającym znaczny majątek. Zażalenie zostało oddalone.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, które odmówiło przyznania prawa pomocy w części ustanowienia adwokata. Sąd I instancji uzasadnił odmowę tym, że skarżący posiada stałe miesięczne dochody w kwocie 3500 zł oraz znaczące oszczędności w wysokości 60000 zł, co według sądu pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący w zażaleniu argumentował, że jest pełnomocnikiem mieszkańców wsi i nie będzie osobiście ponosił kosztów adwokackich, potrzebując czasu na zebranie środków od reprezentowanych osób. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przypomniał, że prawo pomocy, w tym ustanowienie adwokata z urzędu, jest udzielane w przypadku, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Zważywszy na ustaloną sytuację majątkową skarżącego, obejmującą dochody, oszczędności oraz posiadany majątek (dom, nieruchomość rolna), NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał spełnienia ustawowych przesłanek do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Sąd podkreślił, że przyznanie prawa pomocy wiąże się z wykorzystaniem środków publicznych, a żądanie takie jest nieuzasadnione w przypadku posiadania znacznego majątku. Dodatkowo, NSA odniósł się do kwestii, czy skarżący jest stroną postępowania, wskazując, że ocena ta nie jest przedmiotem postępowania w sprawie prawa pomocy, a ewentualne uchybienia mogłyby być kwestionowane w drodze skargi kasacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli posiadane środki finansowe i majątek pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Uzasadnienie

Prawo pomocy jest środkiem publicznym, a jego przyznanie wymaga wykazania przez stronę niemożności poniesienia kosztów. Znaczne oszczędności (60000 zł) i stały dochód (3500 zł miesięcznie) wykluczają przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 244 § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym

Prawo pomocy polega m.in. na przyznaniu przez sąd administracyjny pełnomocnika z urzędu bez konieczności ponoszenia kosztów jego wynagrodzenia i wydatków.

p.p.s.a. art. 245

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym

Prawo pomocy może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym

p.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący posiada wystarczające środki finansowe (dochód 3500 zł, oszczędności 60000 zł) i majątek, aby pokryć koszty postępowania, w tym wynagrodzenie adwokata. Prawo pomocy jest środkiem publicznym i nie powinno być przyznawane osobom, które nie wykazują niedostatku.

Odrzucone argumenty

Skarżący jest pełnomocnikiem mieszkańców wsi i nie będzie osobiście ponosił kosztów adwokackich. Skarżący potrzebuje czasu na zebranie środków od osób, które reprezentuje.

Godne uwagi sformułowania

skarżący nie znajduje się zatem w sytuacji, w której cierpiałby niedostatek. przyznanie prawa pomocy wiąże się z zaangażowaniem środków pieniężnych uzyskiwanych od podatników, co w sytuacji wykazania posiadania znacznego majątku, czyni żądania skarżącego pozbawionymi usprawiedliwionych podstaw.

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w sytuacji posiadania znacznych oszczędności i dochodów."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy i interpretacji przepisów p.p.s.a. dotyczących prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących sytuacji materialnej strony.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 974/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-10-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SA/Rz 80/14 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2014-06-24
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 30 października 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 80/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w części ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. S. na uchwałę Rady Gminy O. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie sprzedaży lokali mieszkalnych postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił A. S. przyznania prawa pomocy w części ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że z analizy stanu majątkowego skarżącego nie wykazała, aby w jego przypadku zaistniały przesłanki do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Rodzina dysponuje stałym źródłem comiesięcznego dochodu w kwocie 3500 zł, które niewątpliwie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Posiada także znaczące oszczędności w kwocie 60000 zł, które z pewnością stanowią wystarczające środki na pokrycie wydatków zawodowego pełnomocnika. Skarżący nie znajduje się zatem w sytuacji, w której cierpiałby niedostatek.
Zażalenie na ww. postanowienie wniósł A. S., ponosząc, że jest pełnomocnikiem mieszkańców wsi W., wobec czego nie będzie indywidualnie ponosił kosztów adwokackich. Wskazał, że potrzebuje czasu na zebranie środków finansowych od osób, które reprezentuje i znalezienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawo pomocy polega na tym, że strona m.in. może uzyskać uprawnienie do przyznania jej przez sąd administracyjny pełnomocnika z urzędu (adwokata, radcy prawnego) bez konieczności ponoszenia kosztów jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym, o jaki zawnioskował Adam Sroka, polega właśnie na ustanowieniu adwokata z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z przytoczonych przepisów wynika, że ubiegającego się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, że znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym.
Zważywszy na ustaloną przez Sąd sytuację majątkową skarżącego uznać należy, że nie ma podstawy do przyjęcia, że spełnione zostały ustawowe przesłanki przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uzyskiwany w gospodarstwie domowym stały miesięczny dochód (3500 zł) oraz posiadany majątek (dom o pow. 140 m2; nieruchomość rolna o pow. 2,65 ha), w tym oszczędności w kwocie 60000 zł, nie wskazuje na to, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z posiadanych kwot oszczędności i uzyskiwanych dochodów skarżący może zabezpieczyć odpowiednie środki, które umożliwią mu partycypowanie w kosztach postępowania, w tym koszty ustanowienia pełnomocnika.
Wobec okoliczności przedstawionych powyżej należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym. Skarżący winien mieć na względzie, że przyznanie prawa pomocy wiąże się z zaangażowaniem środków pieniężnych uzyskiwanych od podatników, co w sytuacji wykazania posiadania znacznego majątku, czyni żądania skarżącego pozbawionymi usprawiedliwionych podstaw.
Na marginesie wskazania wymaga, że Sąd I instancji uznał, że przedmiotowa skarga została złożona przez A. S., a nie mieszkańców wsi W.. Ocena prawidłowości takiego uznania nie może być przedmiotem oceny na etapie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, z którego i tak wynika, że to A. S. jest podmiotem wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Poza tym postanowieniem z dnia 24 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę A. S. na uchwałę Rady Gminy O. z dnia 16 grudnia 2013 r., nr [...]. Dlatego ocena tego, czy Sąd I instancji prawidłowo uznał A. S. za podmiot wnoszący skargę oraz czy zostały prawidłowo uzupełnione braki formalne skargi, możliwa jest do ewentualnego zakwestionowana w drodze wniesienia skargi kasacyjnej, a nie na etapie rozpoznania wniosku w przedmiocie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI