I OZ 971/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-12-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
opłata kancelaryjnaprawo do sąduKonstytucja RPp.p.s.a.NSAochrona danych osobowychuzasadnienie wyrokuegzekucja sądowa

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie wyroku, uznając, że przepis nakładający obowiązek jej pobrania nie narusza prawa do sądu.

Skarżący J. M. złożył zażalenie na zarządzenie o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA. Kwestionował zgodność przepisów p.p.s.a. i rozporządzenia dotyczącego opłat z Konstytucją, twierdząc, że naruszają prawo do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że opłata kancelaryjna jest zgodna z prawem i nie ogranicza dostępu do sądu, a jedynie stanowi warunek uzyskania odpisu uzasadnienia.

Sprawa dotyczyła zażalenia J. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący argumentował, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) oraz rozporządzenia w sprawie opłat kancelaryjnych są niezgodne z Konstytucją RP, Europejską Konwencją Praw Człowieka i Międzynarodowym Paktem Praw Obywatelskich i Politycznych, ponieważ naruszają prawo do sądu. Wniósł o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a., w przypadku nieuiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, przewodniczący ma obowiązek zarządzić jej ściągnięcie. Podkreślono, że prawo dostępu do sądu nie jest absolutne i może podlegać uzasadnionym ograniczeniom. NSA stwierdził, że pobieranie opłaty kancelaryjnej nie narusza istoty prawa do sądu, ponieważ odpis wyroku z uzasadnieniem jest doręczany stronie niezależnie od uiszczenia opłaty, a samo doręczenie otwiera drogę do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z tym, regulacja ta jest przejawem gwarancji prawa do sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie narusza prawa do sądu. Prawo dostępu do sądu nie jest absolutne i może podlegać uzasadnionym prawnie ograniczeniom. Pobieranie opłaty kancelaryjnej nie ogranicza istoty prawa do sądu, ponieważ odpis wyroku z uzasadnieniem jest doręczany stronie niezależnie od uiszczenia opłaty, a samo doręczenie otwiera drogę do wniesienia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 234 § 2 p.p.s.a. nakłada na przewodniczącego obowiązek zarządzenia ściągnięcia nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej. Podkreślono, że prawo do sądu może być ograniczone, a opłata ta nie stanowi bariery uniemożliwiającej dostęp do sądu ani drogę do zaskarżenia orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 234 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nakłada obowiązek zarządzenia ściągnięcia nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 45 § ust. 1

Gwarantuje prawo do sądu.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 77 § ust. 2

Gwarantuje prawo do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że przepisy dotyczące opłat kancelaryjnych naruszają prawo do sądu i Konstytucję RP.

Godne uwagi sformułowania

prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń nie zachodzi ograniczenie strony prawa do sądu (...) albowiem odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się stronie niezależnie od tego, czy strona uiściła należną opłatę kancelaryjną.

Skład orzekający

Anna Łuczaj

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat kancelaryjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz relacji między opłatami a prawem do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu p.p.s.a. i rozporządzenia, a także specyfiki postępowania w sprawie opłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i jego ograniczeń w kontekście opłat administracyjnych, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy opłata za uzasadnienie wyroku ogranicza prawo do sądu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 971/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-12-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 1743/07 - Wyrok NSA z 2008-11-25
II SA/Wa 282/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-05-23
I OZ 681/07 - Postanowienie NSA z 2007-09-25
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
artr. 234 § 2, art. 184 w zw. art. 197 § 2, art. 198
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 282/07 o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w zakresie przetwarzania danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 8 listopada 2007 r., wydanym na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Przewodniczący Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządził ściągnięcie od J. M. opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w kwocie 100 zł, za sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2007 r.
W uzasadnieniu powyższego zarządzenia podano, iż w związku ze złożeniem wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 282/07 zarządzeniem z dnia
24 maja 2007 r. skarżący został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Postanowieniem Sądu pierwszej instancji z dnia 31 lipca 2007 r. odrzucono zażalenie skarżącego na powyższe zarządzenie, bowiem zostało ono wniesienie z uchybieniem terminu. Zażalenie na postanowienie z dnia 31 lipca 2007 r. zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt I OZ 681/07.
Wobec powyższego Sąd wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w terminie 14 dni. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 15 października 2007 r., jednak skarżący nie wykonał wezwania we wskazanym terminie. W tej sytuacji, wobec nieuiszczenia opłaty kancelaryjnej Przewodniczący Wydziału zarządził o jej ściągnięciu.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył J. M. Skarżący stwierdził, iż nie zamierza się stosować do zarządzenia, gdyż ma prawo znać podstawy prawne, przesłanki oraz kryteria, którymi kierował się sąd przy wydawaniu wyroku. W ocenie skarżącego przepis art. 234 § 2 p.p.s.a. oraz przepis § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach administracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) są niezgodne z art. 45 Konstytucji R.P., która gwarantuje prawo do sądu ii właściwej procedury przed sądem. Prawa te gwarantują również Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, które wiążą Rzeczpospolitą Polską.
Zdaniem J. M. Naczelny Sąd Administracyjny powinien wystąpić z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, aby ten sprawdził zgodność kwestionowanego przepisu z Konstytucją.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
W myśl art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Przepisów art. 220 i art. 221 p.p.s.a. nie stosuje się.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia lub doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł.
W przedmiotowej sprawie J. M. w dniu 24 maja 2007 r. wniósł o doręczenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2007 r. wraz z uzasadnieniem, a zatem zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2007 r. został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w terminie 7 dni, pod rygorem jej ściągnięcia.
Po odrzuceniu przez Sąd pierwszej zażalenia na powyższe zarządzenie - postanowieniem z dnia 31 lipca 2007 r., a następnie oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny - postanowieniem z dnia 25 września 2007 r. sygn. akt I OZ 681/07 - zażalenia skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2007 r. J. M. w wykonaniu prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2007 r. został ponownie wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Wobec nieuiszczenia opłaty kancelaryjnej w zakreślonym w wezwaniu terminie, Przewodniczący Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zasadnie wydał w dniu 8 listopada 2007 r. zarządzenie o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej w trybie egzekucji sądowej.
Podkreślić należy, iż cytowany na wstępie art. 234 § 2 p.p.s.a. nie pozostawia przewodniczącemu swobody w zakresie orzekania o ściągnięciu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej, nakłada nań obowiązek podjęcia zarządzenia o jej ściągnięciu w drodze egzekucji sądowej. Powyższe wynika wyraźnie z użytego we wskazanym przepisie sformułowania: "przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek".
W tej sytuacji zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł także podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym we wnioskowanym przez skarżącego zakresie.
Zaznaczyć należy, iż prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku, gdy dostęp do sądu jest ograniczony przez działanie prawa lecz ograniczenie to nie narusza samej istoty tego prawa i zmierza do realizacji prawnie uzasadnionego celu, to ograniczenie takie nie będzie sprzeczne z art. 45 ust 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji R.P. oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.)
(por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 16 lipca 2002 r. w sprawie nr 56547/00, LEX nr 75481).
W przypadku regulacji prawnej ustanowionej w art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie zachodzi ograniczenie strony prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji R..P), albowiem odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się stronie niezależnie od tego, czy strona uiściła należną opłatę kancelaryjną. Doręczenie zaś stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem otwiera drogę do wniesienia skargi kasacyjnej. Tak więc unormowanie przyjęte w art. 234 § 2 p.p.s.a. jest przejawem gwarancji prawa do sądu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI