I OZ 921/15

Naczelny Sąd Administracyjny2015-07-29
NSAAdministracyjneNiskansa
prawo pomocykoszty postępowaniaskarżącysytuacja majątkowaNSAWSAzażaleniepostanowienie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił swojej trudnej sytuacji majątkowej.

Skarżący M. K. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. WSA uznał, że skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji majątkowej, mimo wezwania do przedstawienia dokumentów i wyjaśnień dotyczących dochodów, majątku i sytuacji rodzinnej. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, stwierdzając, że skarżący nie uprawdopodobnił swojej niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2015 r., sygn. akt VIII SO/Wa 7/15, które odmówiło skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sprawa dotyczyła skargi M. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Radomia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazał, że ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek. Skarżący podał we wniosku, że sprawa jest trudna, nie posiada majątku ani dochodu, jest bezpaństwowcem od 25 lat i nie ma możliwości zarobkowania. Referendarz sądowy zobowiązał go do złożenia dodatkowych informacji, w tym wskazania źródeł utrzymania, przyczyn uniemożliwiających podjęcie pracy, osób ponoszących jego koszty utrzymania, właściciela lokalu zamieszkania oraz złożenia dokumentów potwierdzających sytuację rodzinną i finansową. Skarżący odpowiedział, że jest bezpaństwowcem i od 25 lat nie może zarabiać. Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw. WSA uznał twierdzenia skarżącego za gołosłowne i niewystarczające do uprawdopodobnienia jego sytuacji majątkowej, podkreślając, że uchylanie się od obowiązków nałożonych w toku postępowania jest przeszkodą w przyznaniu prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący, pomimo wezwania, nie przedstawił żadnych dokumentów ani wyjaśnień świadczących o jego niezdolności do ponoszenia kosztów postępowania. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, strona ma obowiązek nie tylko przytoczyć okoliczności wskazujące na zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, ale także je uprawdopodobnić poprzez złożenie odpowiednich dokumentów i wyjaśnień.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na stronie wnioskującej o prawo pomocy. Niewykonanie wezwania do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dowodów na potwierdzenie trudnej sytuacji majątkowej uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.

p.p.s.a. art. 246 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określający przesłanki przyznania prawa pomocy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona ma obowiązek uprawdopodobnić swoją trudną sytuację majątkową. Niewykonanie wezwania do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy uniemożliwia jego przyznanie. Gołosłowne twierdzenia nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności gołosłowne twierdzenia skarżącego jakoby od wielu lat nie posiadał jakichkolwiek źródeł utrzymania i żadne osoby trzecie nie ponosiły za niego tych kosztów twierdzeń tych w żaden sposób jednak nie uprawdopodobnił, nie przedstawił żadnego dowodu choćby w części potwierdzającego podnoszone okoliczności, co czyni je sprzecznymi z zasadami logiki i doświadczenia życiowego

Skład orzekający

Izabella Kulig - Maciszewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyznawania prawa pomocy, obowiązek uprawdopodobnienia trudnej sytuacji majątkowej przez stronę."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji procesowej i braku współpracy strony z sądem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy rutynowego wniosku o prawo pomocy, bez szerszych implikacji prawnych czy faktycznych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 921/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-06-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
VIII SO/Wa 7/15 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2015-05-29
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 255
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2015 r. sygn. akt VIII SO/Wa 7/15 odmawiające M. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Radomia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r. sygn. akt VIII SO/Wa 7/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Sąd wskazał, że skarżący w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podał, że "sprawa jest trudna, nie do rozwiązania". Wyjaśnił, że nie posiada żadnego majątku, domu, nie osiąga dochodu. Pismem z dnia 5 maja 2015 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do złożenia dodatkowych informacji tj.: 1) wskazania wszystkich źródeł utrzymania (prace dorywcze, sezonowe itp.) oraz ich wysokości, 2) wskazania obiektywnych przyczyn w postaci np. choroby uniemożliwiających podjęcie jakiejkolwiek pracy, 3) wyjaśnienia kto ponosi bieżące koszty utrzymania skarżącego, 4) wskazania czyją własnością jest lokal, w którym skarżący zamieszkuje, 5) złożenia dokumentów obrazujących sytuację rodzinną i finansową skarżącego (np. zaświadczenie z właściwej jednostki do spraw opieki społecznej), 6) wskazania faktów potwierdzających zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że jest bezpaństwowcem i od 25 lat nie ma możliwości zarobkowania. Postanowieniem z dnia 12 maja 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy M. K.. Pismem z dnia 18 maja 2015 r. skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia wskazując, że powołane w nim przepisy kolidują ze stanem faktycznym opisanym we wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając złożony wniosek podniósł, iż ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. To strona ma przekonać sąd, iż znajduje się w określonej sytuacji, która uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. W związku z tym powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy i jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy.
Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie. Nieprzedstawienie przez wnioskodawcę swojej sytuacji majątkowej obejmującej zarówno dochody, ponoszone wydatki jak i inny majątek będący w jego posiadaniu, skutkuje brakiem wystarczających danych co do jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. To z kolei uniemożliwia dokonanie pełnej oceny czy poniesienie przez stronę kosztów postępowania uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy.
W ocenie Sądu za niewystarczające należy uznać gołosłowne twierdzenia skarżącego jakoby od wielu lat nie posiadał jakichkolwiek źródeł utrzymania i żadne osoby trzecie nie ponosiły za niego tych kosztów. Skarżący podnosi, że od 1980 r. jest bezpaństwowcem, a od 2002 r. osobą bezdomną, nie może podjąć żadnej pracy także dorywczej czy sezonowej. Twierdzeń tych w żaden sposób jednak nie uprawdopodobnił, nie przedstawił żadnego dowodu choćby w części potwierdzającego podnoszone okoliczności, co czyni je sprzecznymi z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Zawarte natomiast w sprzeciwie oraz piśmie z dnia 28 maja 2015 r. informacje pozostają bez związku z wykazaniem przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy.
Sąd podkreślił, iż odmowa przyznania prawa pomocy podyktowana jest w tym przypadku nienależytym, sprowadzającym się do przedstawienia niewiarygodnych i niepełnych informacji, wykonaniem nałożonego na stronę zobowiązania z dnia 28 kwietnia 2015 r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, które spowodowało, że niemożliwe jest ustalenie, czy skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, podnosząc okoliczności wskazane we wcześniejszych pismach oraz w sprzeciwie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślić należy, iż strona występująca o przyznanie prawa pomocy powinna nie tylko przytoczyć okoliczności wskazujące na zasadność jej wniosku, ale także co najmniej je uprawdopodobnić. Skarżący występując o przyznanie prawa pomocy, pomimo wezwania, o którym mowa w art. 255 p.p.s.a. nie przedstawił żadnych dokumentów i dodatkowych wyjaśnień świadczących o tym, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, nie wyjaśnił także z jakich dochodów zaspakaja bieżące potrzeby życiowe.
Zażalenie skarżącego w istocie stanowi polemikę z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odmowie przyznania prawa pomocy i ma na celu podważyć zasadność wezwania Sądu do przedstawienia dokumentów i dodatkowych wyjaśnień dotyczących stanu majątkowego, dochodów i stanu rodzinnego.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że niewykonanie wezwania Sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy spowodowało niemożliwość ustalenia, czy skarżący spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy.
W takiej sytuacji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI