I OZ 866/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z powodu niewyjaśnienia stanu majątkowego wnioskodawczyni i dochodów jej rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił J. R. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, powołując się na posiadanie przez nią domu, nieruchomości rolnej i garażu, mimo że jej dochody stanowiły jedynie alimenty w kwocie 400 zł. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując na brak wystarczających ustaleń dotyczących stanu majątkowego wnioskodawczyni oraz dochodów członków jej rodziny, co naruszało przepisy dotyczące prawa pomocy.
Sprawa dotyczyła zażalenia J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2008 r., które odmówiło przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Celem ustanowienia adwokata było sporządzenie skargi od wyroku WSA oddalającego skargę J. R. na decyzję Wojewody Małopolskiego w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej. Sąd pierwszej instancji uznał, że mimo niskich dochodów (400 zł alimentów) i statusu osoby bezrobotnej, wnioskodawczyni posiada znaczący majątek (dom 117 m², nieruchomość rolną 1,19 ha, garaż, stodoła, stajnia) i nie można przyjąć, że nie stać jej na wynajęcie adwokata, zwłaszcza że nie ponosiła kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd drugiej instancji wskazał, że brak jest dokumentacji pozwalającej na stwierdzenie, czy skarżąca przy osiąganych dochodach jest w stanie ponieść koszty pomocy prawnej. Podkreślono, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, synową i matką, a dochody tych osób nie zostały ujawnione. Wobec tego, wniosek o przyznanie prawa pomocy budził wątpliwości w świetle art. 255 p.p.s.a. Brak tych ustaleń uzasadniał wniosek, że zaskarżone postanowienie zostało podjęte przed wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, co stanowiło naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił sytuację materialną wnioskodawcy, ponieważ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym dochodów członków wspólnego gospodarstwa domowego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że brak było wystarczających ustaleń co do stanu majątkowego wnioskodawczyni i dochodów jej rodziny, co uniemożliwiło prawidłową ocenę wniosku o prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 246 § §1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zobowiązać stronę do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych, jeżeli oświadczenie strony jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 255
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena rzeczywistego stanu majątkowego skarżącej na podstawie oświadczenia.
p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienia NSA w przedmiocie zażaleń.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienia NSA w przedmiocie zażaleń.
p.p.s.a. art. 239 § lit "b"
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach dotyczących statusu osoby bezrobotnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające wyjaśnienie stanu majątkowego wnioskodawczyni. Niewyjaśnienie dochodów członków wspólnego gospodarstwa domowego. Naruszenie przepisów p.p.s.a. dotyczących prawa pomocy.
Godne uwagi sformułowania
brak jest w aktach takiej dokumentacji, która pozwoliłaby na stwierdzenie, że skarżąca przy osiąganych dochodach własnych jest w stanie ponieść koszty pomocy prawnej nie można było stwierdzić, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy nie budzi wątpliwości w świetle art. 255 p.p.s.a. zaskarżone postanowienie podjęte zostało przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku
Skład orzekający
Jerzy Bujko
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, w szczególności konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu majątkowego i dochodów członków rodziny przy rozpatrywaniu wniosku o ustanowienie adwokata."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i procedury przyznawania prawa pomocy w sądach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważny aspekt postępowania sądowego – prawo do obrony i pomoc prawną dla osób w trudnej sytuacji materialnej. Pokazuje, jak istotne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez sąd.
“Czy posiadanie domu i ziemi automatycznie oznacza brak prawa do darmowego adwokata? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OZ 866/08 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2008-11-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-11-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Bujko /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6330 Status bezrobotnego Hasła tematyczne Prawo pomocy Sygn. powiązane III SA/Kr 497/06 - Wyrok WSA w Krakowie z 2007-02-13 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.246 §1 pkt 2 i art.255 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 497/06 o odmowie przyznania J. R. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przyznania J. R. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie – adwokata w celu sporządzenia skargi od wyroku tutejszego Sądu z dnia 13 lutego 2007 r. oddalającego skargę J. R. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2006 r. w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej. W treści uzasadnienia swego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż z kwestionariusza wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez skarżącą wynika, że jest ona właścicielką domu o powierzchni 117 m² i nieruchomości rolnej 1,19 ha, garażu, stodoły oraz stajni. Ponadto wnioskodawczyni nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani jakichkolwiek przedmiotów wartościowych. Jej miesięczny dochód stanowi świadczenie alimentacyjne w kwocie 400 złotych. Obecnie jest ona osobą bezrobotną a dochody pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym osób nie są znane skarżącej. Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy oddalony został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 marca 2007 r. W postanowieniu tym stwierdzono, że po stronie skarżącej nie wystąpiły żadne nowe okoliczności, które zmieniły jej sytuację materialną od chwili złożenia pierwszego wniosku o prawo pomocy w niniejszej sprawie. W związku ze sprzeciwem na powyższe postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniosek na nowo wskazał, że nie nadaje się on do uwzględnienia. J. R. nie ponosi w niniejszej sprawie kosztów sądowych z mocy art. 239 lit "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. W ocenie Sądu nie można przyjąć, iż przy takim zwolnieniu skarżącą nie będzie stać na wynajęcie adwokata. Sąd uznał nadto, że w świetle art. 255 p.p.s.a. oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest wystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego skarżącej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła J. R. podnosząc, że w dalszym ciągu znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej a brak reprezentacji prawnej nie pozwala jej na podjęcie jakichkolwiek działań. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega uwzględnieniu. Wnioskodawczyni J. R. wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. o ustanowienie adwokata wskazała wysokość swoich dochodów i posiadane nieruchomości. Istotne jest dla rozpoznania przedmiotowego wniosku to, iż brak jest w aktach takiej dokumentacji, która pozwoliłaby na stwierdzenie, że skarżąca przy osiąganych dochodach własnych jest w stanie ponieść koszty pomocy prawnej w zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku w powyższej sprawie. Z kolei jak wskazuje skarżąca w swoim wniosku prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem, synową oraz matką. W tej sytuacji wobec nieujawnienia dochodów uzyskiwanych przez członków rodziny skarżącej nie można było stwierdzić, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy nie budzi wątpliwości w świetle art. 255 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem Sąd może zobowiązać stronę do złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych, jeżeli oświadczenie strony jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Brak powyższych ustaleń uzasadnia wniosek, że zaskarżone postanowienie podjęte zostało przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku, co stanowi o naruszeniu dyspozycji przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 197 § 1 i 2 w związku z art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI