I OZ 864/15

I OZ 864/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-06-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I OZ 865/15 - Postanowienie NSA z 2015-08-28
I OZ 866/15 - Postanowienie NSA z 2015-08-28
III SA/Gd 999/14 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2015-02-05
I OZ 867/15 - Postanowienie NSA z 2015-08-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 61, art. 184 w zw. z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 999/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] października 2014 r. sygn. akt [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 999/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] października 2014 r. sygn. [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku uchyliło decyzję organu I instancji w części w jakiej określała ona termin poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W pozostałej części dotyczącej orzeczenia o konieczności poddania G. G. - w związku z przekroczeniem 24 punków za naruszenie przepisów ruchu drogowego - kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, decyzja Starosty Kwidzyńskiego z dnia [...] marca 2013 r. została utrzymana w mocy.
W skardze na to rozstrzygnięcie skarżący zaprzeczył, aby zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w szczególności, że skarżącemu nie okazano nigdy wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2012 r., który ma stanowić podstawę wszczęcia postępowania. Skarżący wskazał, że w/w organy wydały wobec niego już wiele decyzji w tym samym przedmiocie, a postępowania były umarzane, wobec czego wszczynanie kolejnych postępowań w tej sprawie jest nieuzasadnione.
We wniosku o wstrzymanie wykonanie decyzji skarżący zaznaczył, że żądanie jest konieczne ponieważ pomimo uchylenia decyzji Starosty w części, w jakiej określała ona termin poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, organ I instancji wszczął wobec skarżącego - z powodu niepoddania się testowi w terminie - postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W ocenie skarżącego postępowanie organu jest bezcelowe i bezzasadne oraz narusza przepisy prawa. Skoro bowiem organy uchyliły termin, w którym skarżący miałby się zgłosić na kolejny test kwalifikacyjny, to nie jest racjonalne wszczynanie z tego powodu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień kierowcy i to wszystkich kategorii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że brak jest podstaw by wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oceniać pod kątem zasadności wniesionej skargi. W ocenie Sądu I instancji skarżący nie wykazał dostatecznie na czym miałoby polegać - w przypadku wykonania decyzji - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Nadto nie wykazano, na czym miałaby polegać nieodwracalność zmian powstałych w następstwie wykonania opisanej decyzji.
Sąd I instancji zaznaczył, że w uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podkreślił, że w odrębnie prowadzonym postępowaniu zaistniała możliwość orzeczenia wobec niego cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Nie podał natomiast, jakie konkretnie niebezpieczeństwo lub trudne do odwrócenia skutki mogłyby wynikać z poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Określone w art. 61 § 3 p.p.s.a przesłanki zdaniem Sądu I instancji nie zostały zatem w żaden sposób skonkretyzowane; skarżący nie uzasadnił możliwości ich realnego zaistnienia.
Sąd I instancji zaznaczył, że wykonanie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, ze względu na treść rozstrzygnięcia, jego zakres i charakter prawny, nie powoduje bezpośrednich skutków, o jakich mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedmiotem skargi, a zarazem wniosku o wstrzymanie wykonania, jest bowiem decyzja, która kieruje skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Decyzja ta nie upoważnia ani do zatrzymania prawo jazdy, ani do cofnięcia uprawnień w zakresie kierowania pojazdami. Samo poddanie się egzaminowi nie może zatem spowodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Sądu I instancji decyzja w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie oznacza automatycznie pozbawienia prawa jazdy, a ma na celu jedynie wyjaśnienie wątpliwości co do stanu wiedzy kierowcy o zasadach ruchu drogowego. Sama obawa, że poddanie się egzaminowi doprowadzi do utraty przez skarżącego prawa jazdy nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący i zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie wyrządzi znacznej szkody i nie spowoduje trudnych do odwrócenia skutków, naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje ochrona tymczasowa, w okoliczności gdy skarżący wskazał, że wszczęte postępowanie winno być umorzone, a ponadto jest bezprzedmiotowe, a co więcej skarżący poniesie szkodę majątkową w postaci: opłaty za egzamin, utraty zarobku w związku z uczestnictwem w egzaminie – co wobec prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej jest wysokim uszczerbkiem.
Powołując się na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania z pozostawieniem temu sądowi orzeczenia o kosztach postępowania w sprawie, a ponadto o zawieszenie rozpoznania zażalenia do czasu rozpoznania wniosku skarżącego o zatarcie skazania za wykroczenia drogowe, które mu się przypisuje, a dalej zatarcie przyznanych na rzecz skarżącego punktów karnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została właśnie do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Zauważyć należy, że wykonanie każdej decyzji pociąga za sobą określone konsekwencje, zaś jej uchylenie powoduje, że wykonanie aktu okazuje się zbędne. Istotą ochrony tymczasowej jest jednak przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed wydania decyzji, co nie zachodzi w przedmiotowej sprawie.
Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Skarżący powinien wykazać spełnienie ww. przesłanek już we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że wniosek skarżącego dotyczący wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżący nie wykazał, aby zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Podniesione przez skarżącego okoliczności nie pozwalają na uznanie, iż w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji zachodziłoby niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie decyzji, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie czyni bezprzedmiotowym (fikcyjnym) rozpoznania skargi i nie skutkuje pozbawieniem prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z kolei zaś poddanie się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami w formie teoretycznego i praktycznego egzaminu państwowego, samo w sobie nie może skutkować zaistnieniem następstw określonych w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. tj. "niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody" i "spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Kontrolowana decyzja samoistnie nie powoduje pozbawienia skarżącego prawa jazdy.
W tej sytuacji zaskarżone postanowienie należało uznać za prawidłowe.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić.