I OZ 861/14

I OZ 861/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-09-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Banasiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 497/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2015-04-29
I OZ 862/14 - Postanowienie NSA z 2014-10-15
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 4 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 247, art. 246 § 1, art. 185 § 1 w zw. z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 497/14 odmawiające R. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. Z. na bezczynność A. K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 2 czerwca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Uzasadnienie
R. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność byłego Prezydenta RP A. K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 2 czerwca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W dniu 6 sierpnia 2014 r. skarżący złożył do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r., II SAB/Wa 497/14, na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "p.p.s.a."), odmówił przyznania prawa pomocy ze względu na oczywistą bezzasadność skargi.
Sąd powołał treść art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 122, poz. 1198 ze zm.) i wskazał, że w przypadku dokonywania oceny, czy określony podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej konieczne jest ustalenie, czy podmiot ten mieści się w ogólnym określeniu "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". W przypadku zaś ustalenia, że wskazany przez stronę skarżącą podmiot nie mieści się w kręgu zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, skarga podlega odrzuceniu. Zdaniem Sądu były Prezydent RP nie jest podmiotem sprawującym władzę publiczną, a wniosek ten jest oczywisty i nie wymaga głębszej analizy. W ocenie Sądu, osoba taka nie realizuje również zadań publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Żaden z przepisów prawa nie nakłada na byłego Prezydenta RP obowiązku realizacji zadań o takim charakterze. Sąd zauważył, że jedyną regulacją odnoszącą się do byłego Prezydenta RP jest ustawa z dnia 30 maja 1996 r. o uposażeniu byłego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 75, poz. 356 ze zm.). Ustawa ta reguluje m. in. kwestie związane z uposażeniem byłego Prezydenta RP (art. 2 ust. 1), środkami na prowadzenie biura (art. 4) oraz uprawnieniami do ochrony (art. 6). Przepisy tej ustawy nie nakładają na byłego Prezydenta RP obowiązku wykonywania jakichkolwiek zadań publicznych. Przyznanie takiej osobie prawa do uposażenia oraz środków finansowych na prowadzenie biura nie przesądza o tym, że osoba ta wykonuje zadania publiczne. W ustawie tej nie określono w jakim celu biuro byłego Prezydenta RP ma być prowadzone.
W ocenie Sądu I instancji powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że były Prezydent RP nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Osoba będąca byłym Prezydentem RP jest osobą prywatną, której działalność nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.
Wobec powyższego Sąd uznał, że skoro skarga R. Z. będzie podlegała odrzuceniu, to należy zastosować art. 247 p.p.s.a. i odmówić przyznania prawa pomocy.
Na powyższe postanowienie R. Z. wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 247 p.p.s.a., art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 4 ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o uposażeniu byłego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wskazał, że domaga się udostępnienia informacji związanych z wykorzystaniem dotacji ze środków publicznych przekazanych A. K. na prowadzenie biura, które to środki zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o uposażeniu byłego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przysługują byłemu prezydentowi "w wysokości i na zasadach określonych dla posłów otrzymujących środki finansowe na utworzenie, funkcjonowanie i finansowanie biura poselskiego". Zdaniem skarżącego, nie można się zgodzić z poglądem, że biuro byłego Prezydenta RP, finansowane ze środków publicznych, ma charakter prywatny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Zastosowanie tego przepisu może mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie. W judykaturze powszechnie przyjęte jest stanowisko, że o "oczywistej bezzasadności skargi" w rozumieniu powołanego przepisu mowa być może jedynie wówczas, gdy dla każdego prawnika, z góry, bez konieczności dokonywania głębszej analizy sprawy, jest zupełnie oczywiste, że skarga nie może być uwzględniona. Stwierdzenie bezzasadności skargi musi więc być pozbawione jakichkolwiek wątpliwości, aby można było uznać, że ocena taka jest oczywista. W przeciwnym razie zastosowanie art. 247 p.p.s.a. może pozbawić stronę prawa do sądu.
Jak zasadnie zauważył Sąd I instancji, zastosowanie art. 247 p.p.s.a. ma miejsce przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. Jednakże uszło uwadze tego Sądu, że wykazanie w zaskarżonym postanowieniu niedopuszczalności wniesionej przez R. Z. skargi wymagało przeprowadzenia przez Sąd wykładni przepisów powołanych ustaw i dokonania oceny stanu faktycznego sprawy w kontekście dopuszczalności zastosowania przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
W takich okolicznościach sprawy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 247 p.p.s.a., zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy mając na uwadze przesłanki zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.