I OZ 859/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-11-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty postępowaniasytuacja materialnasądy administracyjnezażalenieNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej.

Skarżący Z. B. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie odmawiające mu przyznania prawa pomocy. WSA uznał, że skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji finansowej, mimo posiadania nieruchomości i mieszkania, nie przedkładając odpowiednich dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy, a prawo pomocy ma charakter wyjątkowy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 września 2007 r., które odmówiło skarżącemu przyznania prawa pomocy. WSA w uzasadnieniu wskazał, że przyznanie prawa pomocy wymaga wykazania trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej ponoszenie kosztów postępowania. Skarżący, mimo wezwań, nie przedstawił wystarczających dowodów swojej sytuacji materialnej, podając jedynie posiadanie domu, mieszkania i nieruchomości rolnej, a także brak dochodów i oszczędności. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a., podkreślając wyjątkowy charakter tej instytucji i obowiązek wnioskodawcy do udowodnienia swojej trudnej sytuacji. Sąd stwierdził, że sprawa nie uległa zmianie od poprzednich wniosków i nie ma podstaw do przyznania prawa pomocy, w związku z czym postanowienie WSA uznał za prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy.

Uzasadnienie

Skarżący nie przedłożył wystarczających dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację finansową, mimo wezwań sądu. Ciężar wykazania tej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy, a instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wzywa do sprecyzowania lub uzupełnienia wniosku.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał trudnej sytuacji materialnej zgodnie z wymogami art. 246 § 1 P.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga aktywnego udowodnienia przez wnioskodawcę trudnej sytuacji. Brak przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację finansową mimo wezwań sądu.

Godne uwagi sformułowania

przyznanie stronie prawa pomocy wiąże się z wykazaniem przez nią trudnej sytuacji finansowej, która uniemożliwia jej ponoszenie kosztów toczącego się postępowania wnoszący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek przedstawić szczegółowo swoją sytuację materialną, finansową i rodzinną instytucja zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania trudnej sytuacji materialnej

Skład orzekający

Irena Kamińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania prawa pomocy z powodu niewykazania trudnej sytuacji materialnej przez wnioskodawcę."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedkłada wymaganych dokumentów lub przedstawia niepełne informacje.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje kluczowe wymogi formalne i dowodowe dla wnioskodawców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 859/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-10-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
III SAB/Kr 35/05 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2006-12-29
Skarżony organ
Rada Adwokacka
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 września 2007 r. sygn. akt III SAB/Kr 35/05 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w K. w przedmiocie odmowy wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i zmiany wyznaczonego adwokata z urzędu postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 21 września 2007 r., odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie stronie prawa pomocy wiąże się z wykazaniem przez nią trudnej sytuacji finansowej, która uniemożliwia jej ponoszenie kosztów toczącego się postępowania. Wnoszący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek przedstawić szczegółowo swoją sytuację materialną, finansową i rodzinną, aby Sąd mógł uznać, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym czy częściowym jest dla strony niezbędne.
W rozpoznawanej sprawie Z. B. w ponownie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, iż jest właścicielem domu o powierzchni [...] m2, mieszkania o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Wskazał ponadto, że nie ma żadnych dochodów, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Okoliczności te nie zostały jednak potwierdzone żadnym dokumentem, do którego złożenia Z. B. został wezwany w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie zawarł żadnych nowych okoliczności, które mogłyby skutkować odmienną oceną jego sytuacji majątkowej, a tym samym nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Biorąc pod uwagę również przedmiot rozpoznawanej sprawy Sąd zauważył, że nie korzysta ona z ustawowego zwolnienia ponoszenia kosztów sądowych.
Postanowienie to zaskarżył Z. B., wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie sprawy ponownie przez Sąd I instancji. Ponadto wniósł o zmianę przedmiotowego postanowienia, poprzez zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwłaszcza art. 239 pkt 1 lit d przedmiotowej ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy wiąże się ściśle z realizacją przez stronę prawa do sądu, albowiem gwarantuje ono osobie, która nie jest w stanie ponieść kosztów toczącego się postępowania sądowego prawo do ochrony swych praw przed sądem. Z konstrukcji przepisu powołanego powyżej wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania trudnej sytuacji materialnej, która daje podstawy do przyznania prawa pomocy, ponieważ instytucja zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby naprawdę ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja rodzinna i majątkowa dawała podstawy do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Informacje zawarte w przedmiotowym wniosku są niejasne, niespójne i pomimo wezwań Sądu do sprecyzowania ich przez skarżącego, nie zostały one przy kolejnym już wniosku o przyznanie prawa pomocy sprecyzowane. Z. B. nie przedłożył żadnych dokumentów, które w sposób wiarygodny pozwoliłby ocenić jego sytuację finansową, chociaż złożony przez niego wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych nie jest pierwszym w tej sprawie.
W każdym z kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy skarżący nie podaje nowych okoliczności sprawy niż te, które już podlegały ocenie Sądu i które nie stwarzały podstawy do skorzystania w stosunku do niego z instytucji prawa pomocy. Przy rozpoznawanym obecnie zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 września 2007 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym i częściowym sprawa nie uległa zmianie. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, który zaskarżonym postanowieniem nie został uwzględniony nie wnosi nic nowego w zakresie oceny sytuacji majątkowej Z. B. i nie pozwala tym samym na obiektywną weryfikację zarówno jego sytuacji rodzinnej jak i finansowej.
W świetle powyższego, należało uznać, iż nie ma podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, a co za tym idzie, iż zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest prawidłowe i odpowiada prawu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI