I OZ 849/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-11-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyzwolnienie od kosztów sądowychinformacja publicznabezczynność organusądy administracyjnezażalenieskarżącydochodywydatkisytuacja materialna

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym z powodu niewykazania przez skarżącego trudnej sytuacji majątkowej.

Skarżący P. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie informacji publicznej. WSA odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na niewystarczające informacje o dochodach i wydatkach oraz brak udokumentowania trudnej sytuacji materialnej. NSA oddalił zażalenie, uznając, że skarżący, mimo wezwań, nie wykazał, iż poniesienie kosztów sądowych (100 zł) stanowiłoby uszczerbek dla jego utrzymania, zwłaszcza przy dochodach znacznie przekraczających minimalne wynagrodzenie.

Skarżący P. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność Prokuratora Okręgowego w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący przedstawił informacje o swoich dochodach i wydatkach, wskazując na wspólne gospodarstwo domowe z synem, dochód netto w wysokości [...] zł miesięcznie, posiadanie ¼ domu w budowie oraz miesięczne wydatki na poziomie [...] zł, a także zadłużanie się na kwotę około [...] zł miesięcznie. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez udokumentowanie dochodów oraz przesłanie odpisów zeznań podatkowych za lata 2005-2006 i wyciągów z rachunków bankowych, pod rygorem oddalenia wniosku. Skarżący odebrał wezwanie, ale nie przedstawił wymaganej dokumentacji. WSA postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2007 r. oddalił wniosek, stwierdzając, że opisana sytuacja majątkowa nie upoważnia do zwolnienia od kosztów, a liczba toczących się postępowań nie jest wystarczającym argumentem. Skarżący złożył zażalenie, podnosząc naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że obowiązek wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy. NSA wskazał, że dochód skarżącego znacznie przekracza minimalne wynagrodzenie, a brak udokumentowania wydatków uniemożliwia przyznanie prawa pomocy. Ponadto, sąd uznał, że koszt 100 zł wpisu od skargi nie stanowi uszczerbku dla utrzymania skarżącego i jego rodziny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie może zostać zwolniony od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże swojej trudnej sytuacji materialnej poprzez przedstawienie odpowiednich dokumentów.

Uzasadnienie

Obowiązek wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy. Brak udokumentowania dochodów i wydatków, zwłaszcza gdy dochód przekracza minimalne wynagrodzenie, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

PPSA art. 246 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

PPSA art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi

Sąd powinien wezwać stronę do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów źródłowych, jeśli informacje we wniosku są niewystarczające.

PPSA art. 260

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku złożenia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, postanowienie to traci moc.

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

PPSA art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy postępowania przed NSA w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej poprzez przedstawienie wymaganych dokumentów. Dochód skarżącego znacznie przekracza minimalne wynagrodzenie. Koszt 100 zł wpisu od skargi nie stanowi uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny.

Odrzucone argumenty

Naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu poprzez odmowę przyznania prawa pomocy. Konieczność ponoszenia kosztów sądowych w wielu postępowaniach ma znaczący wpływ na sytuację majątkową skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy liczba toczących się postępowań sądowych i niepewność co do ich wyniku, na co powołuje się skarżący, nie może być argumentem pozwalającym na zastosowanie zwolnienia od kosztów sądowych.

Skład orzekający

Małgorzata Borowiec

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności obowiązków strony w zakresie wykazywania sytuacji materialnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku braku udokumentowania sytuacji materialnej i dochodów przekraczających próg umożliwiający przyznanie prawa pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, która jest ważna dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 849/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-10-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Borowiec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SAB/Kr 34/07 - Wyrok WSA w Krakowie z 2008-03-31
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.246§ 1 pkt 2 w zw. z art.197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SAB/Kr 34/07 oddalające wniosek P. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. B. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
P. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie jego skargi na bezczynność Prokuratora Okręgowego w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. We wniosku oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z 2-letnim synem B. B.. Jego miesięczny dochód wynosi [...] zł netto. Ponadto wyjaśnił, że jest właścicielem ¼ domu jednorodzinnego w budowie. Jako miesięczne wydatki wskazał: czynsz, media ubezpieczenie- [...] zł, żywność – [...] zł, wydatki na dziecko – [...] zł, dojazd do pracy – [...] zł, środki czystości – [...] zł, odzież – [...] zł, leki – [...] zł. Ponadto, skarżący zaznaczył, że zadłuża się około [...] zł miesięcznie.
W związku z tym, że zawarte we wniosku informacje okazały się niewystarczające dla Sądu, pismem z dnia 24 kwietnia 2007 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez udokumentowanie wysokości miesięcznych dochodów jego oraz jego żony oraz przesłanie odpisów zeznań podatkowych za lata 2005 i 2006, a także wyciągów z posiadanych rachunków bankowych w terminie 7 dni pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Skarżący odebrał przedmiotowe wezwanie w dniu 4 maja 2007 r., jednakże pomimo upływu wskazanego w nim terminu nie przesłał w/w dokumentacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie referendarza sądowego postanowieniem z dnia 13 lipca 2007 r. odmówił P. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W następstwie złożenia sprzeciwu od tego postanowienia, stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), utraciło ono moc.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2007 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że opisana przez skarżącego sytuacja majątkowa nie upoważnia do przyjęcia, że poniesienie kosztów sądowych będzie stanowiło uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla skarżącego i rodziny. Sąd dodał ponadto, że liczba toczących się postępowań sądowych i niepewność co do ich wyniku, na co powołuje się skarżący, nie może być argumentem pozwalającym na zastosowanie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc, że narusza ono konstytucyjne prawo do sądu. Wskazał ponadto, że konieczność ponoszenia kosztów sądowych w wielu postępowaniach ma znaczący wpływ na jego sytuację majątkową i obecnie nie jest on już w stanie pokrywać kosztów kolejnych spraw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Jednakże w przypadku, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające dla rzetelnej i dogłębnej analizy sytuacji materialnej i rodzinnej strony, stosownie do art. 255 powołanej ustawy, Sąd powinien wezwać stronę do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów źródłowych potwierdzających zarówno dochody strony, jak i jej wydatki.
Instytucja przyznania prawa pomocy wprowadzona została do postępowania sądowoadministracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący, jako osoba uzyskująca stały miesięczny dochód w kwocie znacznie przekraczającej najniższe krajowe wynagrodzenie – z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż dochód P. B. wynosi [...] zł miesięcznie – w żadnym wypadku nie może być za taką osobę uznany.
Ponadto, zwrócić należy uwagę, że skarżący pomimo wezwania do udokumentowania trudnej sytuacji materialnej, nie przedstawił żadnych dokumentów na potwierdzenie powyższego. Skoro zatem wyjaśnienia strony co do uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków, jak również co do jego sytuacji rodzinnej, nie zostały poparte żadnymi dokumentami, w szczególności skarżący nie przedstawił żadnych rachunków potwierdzających jego wydatki, należy uznać, ze skarżący nie wykazał, iż jego sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów.
Dodatkowo, podkreślenia wymaga, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe wynoszą 100 zł z tytułu wpisu od skargi, co przy uwzględnieniu uzyskiwanych przez skarżącego dochodach nie jest wydatkiem, który stanowiłby uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 z związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI