I OZ 832/10

I OZ 832/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-10-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 339/10 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2011-01-19
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 339/10 o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi B. S., T. A. i M. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie reformy rolnej postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 grudnia 2009 r. złożyli B. S., T. A. i M. S.. Skarżący zarzucili m. in. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej.
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej P.p.s.a.) postanowił zawiesić z urzędu postępowanie. Jak wskazał Sąd, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 maja 2010 r. wydanym w sprawie I OSK 176/10 przedstawił zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, w kwestii czy w obecnym stanie prawnym § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozstrzygnięcie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionego mu zagadnienia prawnego, będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli B. S., T. A. i M. S. zarzucając naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że rozstrzygnięcie przez skład siedmiu sędziów NSA przedstawionego pytania prawnego ma wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie T. A. i M. S., jako wniesione po terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
W orzecznictwie i literaturze podkreśla się, iż zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o w/w przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie Sądu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 marca 2005 r. sygn. akt I OZ 45/05 oraz z dnia 7 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 382/08), zaś generalnie następuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania (administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym). Podkreśla się, że wskazana w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. podstawa zawieszenia postępowania uległa istotnemu rozszerzeniu w stosunku do uregulowań zawartych w art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. W szczególności przepis ten daje podstawę do zawieszenia postępowania z powodu skierowania, w wyniku innej sprawy zawisłej przed sądem administracyjnym, pytania prawnego w celu podjęcia stosowanej uchwały przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (tak: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2. Warszawa 2006, str. 281 – 282).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej. Przy czym, w sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 221/08 LEX nr 479145 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Zakamycze 2005, s. 302 -303).
Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt niniejszej sprawy należy przypomnieć, że w związku z postanowieniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r. sygn. P 107/08, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną w sprawie o sygn. akt I OSK 176/10 powziął wątpliwości do zasadności stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2006 r. sygn. akt I OPS 2/06, iż § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. nr 10 poz. 51 ze zm.), może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. 1945 nr 3 poz. 13 ze zm.) i postanowieniem z dnia 7 maja 2010 r. przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości - "czy w obecnym stanie prawnym przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 10, poz.51 ze zm.) może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 3 poz. 13 ze zm.)?".
W związku z powyższym, skoro w przedmiotowej sprawie podstawę prawną decyzji organu pierwszej stanowił art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, to stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że rozstrzygnięcie w/w zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, może stanowić podstawę do zawieszenia postępowania sadowoadministracyjnego w tej sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadniczym argumentem, który przemawia za celowością zawieszenia postępowania, jest faktyczny dualizm wykładni powołanych powyżej przepisów. Dualizm ten będący następstwem rozbieżności stanowisk zawartych w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2006 r. sygn. akt I OPS 2/06 oraz postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r. sygn. P 107/08, nie odpowiada bowiem zasadzie wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którą Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Natomiast akceptacja takiego stanu rzeczy, zwłaszcza wobec znacznej ilości wniosków o "wyłączenie" spod działania przepisów o reformie rolnej, składanych do organów administracji, prowadziłaby do całkowitej dezorientacji zarówno organów jak i stron, co do wyboru drogi postępowania w tych sprawach.
Mając na uwadze, iż w dacie wydania zaskarżonego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał jeszcze wskazanego powyżej zagadnienia prawnego, zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należy uznać w tym wypadku za zasadne.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.