I OZ 826/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-11-09
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocysądy administracyjnezażaleniepostanowieniewyłączenie sędziegoskarżącyorganNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, wskazując na niewystarczające uzupełnienie przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Strona złożyła zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, jednocześnie wnosząc o dopuszczenie Prokuratora Generalnego i podnosząc kwestie wyłączenia sędziów. NSA oddalił zażalenie, podkreślając obowiązek strony do pełnego i rzetelnego przedstawienia swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz niewystarczające uzupełnienie braków wniosku przez stronę pomimo wezwań sądu.

Sprawa dotyczyła zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 sierpnia 2007r. (sygn. akt II SO/Op 102/05), które odmówiło przyznania prawa pomocy. Wcześniej, WSA w Opolu pozostawił bez rozpoznania wniosek D. W. o wyłączenie sędziów WSA we Wrocławiu z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Po odmowie przyznania prawa pomocy, D. W. złożyła zażalenie, w którym domagała się dopuszczenia Prokuratora Generalnego i podnosiła kwestie wyłączenia sędziów oraz merytoryczne zagadnienia związane z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wskazując, że prawo pomocy jest instytucją gwarantującą konstytucyjne prawo do sądu, ale obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających jego przyznanie spoczywa na wnioskodawcy. Strona nie przedstawiła pełnych i rzetelnych danych dotyczących swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej, a także nie zastosowała się do wezwań sądu pierwszej instancji w zakresie uzupełnienia braków wniosku, co skutkowało orzeczeniem na podstawie posiadanych dokumentów. NSA uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, strona nie zastosowała się dostatecznie do wezwania sądu pierwszej instancji i nie przedstawiła wszystkich żądanych dokumentów i oświadczeń, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Strona nie przedstawiła pełnych i rzetelnych danych dotyczących swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej, a także nie zastosowała się do wezwań sądu pierwszej instancji w zakresie uzupełnienia braków wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje konstytucyjne prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 77 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Związane z prawem do sądu.

PPSA art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek strony do uzupełnienia braków wniosku o prawo pomocy.

Pomocnicze

PPSA art. 252

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wniosku o prawo pomocy.

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia zażalenia.

PPSA art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające uzupełnienie przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy pomimo wezwań sądu. Brak wykazania przez stronę przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy obciąża wnioskodawcę. Informację składaną Sądowi należy podać w sposób pełny i rzetelny.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy, obowiązki strony we wniosku o przyznanie prawa pomocy, konsekwencje niewykonania wezwań sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewystarczającego uzupełnienia wniosku o prawo pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy i niewystarczającego uzupełnienia wniosku przez stronę, co jest częstym problemem proceduralnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 826/07 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-10-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I OZ 237/07 - Postanowienie NSA z 2007-11-09
II SO/Op 102/05 - Postanowienie WSA w Opolu z 2006-02-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 255, art. 252, art. 184 w zw. z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
art. 6
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 sierpnia 2007r., sygn. akt II SO/Op 102/05 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przekazania Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w W. pisma D. W. z dnia 4 kwietnia 2005r., postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 października 2005r. adresowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu D. W. wniosła o wyłączenie od orzekania z urzędu wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przekazania Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego pisma D. W. z dnia 4 kwietnia 2005r.
W związku z powyższym, sędziowie i asesorzy tegoż Sądu złożyli pisemne oświadczenia, w którym każdy z nich stwierdził, że nie zna skarżącej i nie istnieje między nimi a skarżącą żaden stosunek osobisty, który mógłby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności oraz, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), mogące stanowić podstawę wyłączenia.
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2005r., sygn. akt I OW 274/05, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o wyznaczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu do rozpoznania wniosku D. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3 stycznia 2006r., wezwano D. W. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłączenie od rozpoznawania sprawy sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu poprzez wskazanie z imienia i nazwiska wszystkich sędziów, których dotyczy wniosek oraz odniesienie się do każdego z nich i uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, skarżąca jednak nie zastosowała się do wezwania Sądu.
Zarządzeniem z dnia 20 lutego 2006r., sygn. akt II SO/Op 102/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu pozostawił bez rozpoznania wniosek D. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wskazując, że skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie Sądu w kwestii określenia personaliów konkretnych sędziów i nie podając przyczyn wyłączenia co do każdego z nich, zatem na podstawie art. 49 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek należało pozostawić bez rozpoznania.
Na powyższe zarządzenie, skarżąca złożyła zażalenie, w którym zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 9 października 2006r., sygn. akt II SO/Op 102/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2007r., sygn. akt I OZ 1742/06, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe postanowienie.
W związku z powyższym, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, D. W. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej w dniu 28 maja 2007r.
W dniu 1 czerwca 2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynęło zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Pismem z dnia 12 czerwca 2007r. wezwano D. W. do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez złożenie dodatkowego oświadczenia oraz przedłożenia stosownych dokumentów mających potwierdzić sytuację materialną skarżącej, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wezwanie to doręczono skarżącej w dniu 2 lipca 2007r.
Pismem z dnia 4 lipca 2007r. D. W. złożyła kserokopie dwóch odcinków świadczeń ZUS z lutego 2007r. skarżącej oraz jej męża M. W., a także zaświadczenie z dnia 16 listopada 2006r. sporządzone w języku [...], z którego można wysnuć wniosek, że córka skarżącej jest, bądź była studentką uczelni [...].
Skarżąca dołączyła także kserokopię rachunku za energię elektryczną z miesiąca lutego 2007r. Oprócz tych dokumentów, skarżąca nie przedłożyła innych, wskazanych przez Sąd dokumentów. Podała, że rodzina spłaca kredyt córki zaciągnięty na studia.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2007r., sygn. akt II SO/Op 102/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, w uzasadnieniu wskazując, że pomimo wezwania Sądu i pouczenia o skutkach jego niewykonania, nie zastosowała się ona do jego treści. Nie wyjaśniła bowiem wątpliwości odnoszących się do jej stanu rodzinnego i majątkowego, w szczególności nie odniosła się do kwestii wydatków rodziny, nie precyzując i nie dokumentując danych dotyczących wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania i ewentualnymi kosztami leczenia, ograniczając się jedynie do wskazania kosztów energii elektrycznej.
Sąd wskazał, że D. W. nie odniosła się także do zaciągniętych kredytów, podając jedynie, że rodzina spłaca kredyt studencki córki, nie określając jego wysokości.
Skarżąca nie załączyła też zeznań podatkowych, tłumacząc, że w ogóle ich nie składała.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd podniósł, że nie zostało również wyjaśnione, jaki jest status materialny córki M. W., bowiem z jednej strony ma ona pozostawać na utrzymaniu rodziny, podczas, gdy z drugiej, przedłożona do akt sprawy kserokopia zaświadczenia sugerującego okoliczność studiowania M. W. w W. budzi wątpliwość, w jaki sposób rodzina skarżącej jest w stanie utrzymać osobę studiującą za granicą kraju z wykazanych we wniosku środków finansowych i wobec przedstawionej sytuacji materialnej.
Wobec tego, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oparł się na zebranych w sprawie danych, D. W. nie wykazała, aby w jej przypadku występowały przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy.
Od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 sierpnia 2007r., sygn. akt II SO/Op 102/05 D. W. złożyła zażalenie zawierające wniosek o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu Prokuratora Generalnego, podnosząc kwestię wyłączenia sędziów w sprawie z jej skargi oraz kwestie dotyczące merytorycznych zagadnień związanych z zaskarżonym postanowieniem Samorządowego kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...].
Skarżąca wniosła o "wyegzekwowanie przez NSA w Warszawie oświadczeń od sędziów WSA we Wrocławiu, jakie nieruchomości , gdzie za ile, o jakiej powierzchni i w jakim trybie kupowali sędziowie, ich małżonkowie i dzieci od Agencji Rolnej Skarbu Państwa w W., Agencji Nieruchomości Rolnych w W. i jej Spółki [...] w W.".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993roku, nr 61, poz. 284 ze zm.).
Wskazać należy, że ograniczona ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością systemu wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, a sposób, w jaki ta procedura funkcjonuje w poszczególnych sprawach, winien być pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności i nie powinien rzutować na istotę prawa dostępu do sądu.
Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy obciąża wnioskodawcę. Oznacza to, iż wnioskodawca powinien przedstawić dane dotyczące sytuacji rodzinnej i majątkowej, przemawiające za przyznaniem prawa pomocy. Informację składaną Sądowi należy podać w sposób pełny i rzetelny.
Stosownie do art. 255 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 tej ustawy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W przedmiotowej sprawie, Sąd pierwszej instancji wzywając skarżącą do przedłożenia brakujących dokumentów i oświadczeń, wyraźnie wskazał, o uzupełnienie jakich informacji chodzi, a skarżąca, pomimo pouczenia o konsekwencjach niewypełnienia wezwania Sądu, nie zastosowała się dostatecznie do tego wezwania i nie przedstawiła wszystkich żądanych przez Sąd dokumentów i zaświadczeń, w związku z czym Sąd orzekł na podstawie dokumentów, które posiadał.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI