I OZ 819/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
wstrzymanie wykonaniakoszty postępowaniarozgraniczenie nieruchomościprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiskarżącyzażalenieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na odmowę wstrzymania wykonania postanowienia o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, uznając brak wykazania przez skarżących przesłanek znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia SKO w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżący nie wykazali przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., takich jak niebezpieczeństwo znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że ogólnikowe twierdzenia o sytuacji materialnej i zdrowotnej, niepoparte dowodami, nie są wystarczające do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania, zwłaszcza gdy świadczenie pieniężne jest z natury odwracalne.

Skarżący M.H.1 i M.H.2 wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach dotyczące kosztów postępowania rozgraniczeniowego i jednocześnie wnieśli o wstrzymanie wykonania tego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił wstrzymania wykonania. Skarżący złożyli zażalenie na postanowienie WSA, domagając się zmiany lub uchylenia postanowienia o odmowie wstrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego jest możliwe tylko w przypadku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. NSA podkreślił, że wnioskodawca musi konkretnie wykazać te zagrożenia, a nie tylko powoływać się na ustawowe przesłanki. W tej sprawie skarżący przedstawili jedynie ogólnikowe twierdzenia o swojej sytuacji materialnej i zdrowotnej, niepoparte dowodami, co uniemożliwiło ocenę spełnienia przesłanek. Sąd zaznaczył, że samo zobowiązanie do zapłaty kosztów postępowania nie stanowi samo w sobie znacznej szkody lub skutku trudnego do odwrócenia, ponieważ świadczenie pieniężne jest z natury odwracalne, a w przypadku uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu środków.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie może zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie wykaże konkretnych zagrożeń i nie przedstawi dowodów potwierdzających te okoliczności.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania jest wyjątkiem od zasady wykonalności aktów administracyjnych i wymaga konkretnego wykazania przez stronę zagrożeń w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, popartego dowodami. Ogólnikowe twierdzenia i brak dokumentacji uniemożliwiają pozytywne rozpatrzenie wniosku, zwłaszcza gdy świadczenie pieniężne jest odwracalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności możliwe jest, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wymaga to konkretnego wykazania przez stronę.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez skarżących przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (znaczna szkoda, trudne do odwrócenia skutki).

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących dotyczące ich sytuacji materialnej i zdrowotnej jako podstawy do wstrzymania wykonania, niepoparte dowodami.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia dotyczy bowiem wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych aktów administracyjnych. Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. Sama okoliczność powstania po stronie zobowiązanego obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej nie stanowi jeszcze o spełnieniu przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Zobowiązanie do poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego nie wywołuje skutku nieodwracalnego, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne.

Skład orzekający

Piotr Przybysz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanek do wstrzymania wykonania aktu administracyjnego, zwłaszcza w kontekście kosztów postępowania i odwracalności świadczeń pieniężnych."

Ograniczenia: Dotyczy głównie wniosków o wstrzymanie wykonania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wymaga indywidualnej oceny okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe przesłanki wstrzymania wykonania aktu administracyjnego, co jest istotne dla praktyków. Brak nietypowych faktów obniża jego atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Kiedy sąd wstrzyma wykonanie decyzji? Kluczowe przesłanki i błędy skarżących.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 819/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Przybysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Ke 372/24 - Wyrok WSA w Kielcach z 2024-10-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.H.1 i M.H.2 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 24 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 372/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M.H.1 i M.H.2 na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 10 sierpnia 2023 r., znak: SKO.GN-70/5169/108/2023 w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
M.H.1 i M.H.2 wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 10 sierpnia 2023 r., znak: SKO.GN-70/5169/108/2023, w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Jednocześnie skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Postanowieniem z 24 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 372/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpoznaniu wniosku skarżących odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia (k. 132).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący zastępowani przez adwokata i wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (k. 164).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza jednak, że sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia dotyczy bowiem wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych aktów administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi wskazać na konkretne zagrożenia płynące z wykonania aktu administracyjnego, a sąd musi dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji.
Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Rozstrzygając wniosek o wstrzymanie, sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącego we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić także należy, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Każdy bowiem akt prawny wywołuje określone skutki prawne, nie wszystkie jednak podlegają ochronie tymczasowej.
W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie przyjął, że wniosek skarżących nie zawierał argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia – bowiem nie zawierał uzasadnienia. Następnie dopiero w treści uzasadnienia środka odwoławczego wskazano na argumenty, które w ich ocenie mają przemawiać za uwzględnieniem wniosku. Wskazali oni, że są emerytami, nie wykonują działalności gospodarczej, a stan zdrowia skarżącego jest poważny. Twierdzenia skarżących dotyczące ich sytuacji materialnej jak i zdrowotnej są jednak bardzo ogólnikowe i nie zostały poparte żadnymi dowodami. Skarżący nie wskazali chociażby takich okoliczności dotyczących ich sytuacji majątkowej, jak wydatki rodziny, posiadane nieruchomości, oszczędności (bądź ich brak). Na podstawie wybiórczo przedstawionych przez skarżących informacji nie jest możliwa ocena, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż nie przedstawiają one w sposób kompleksowy ich kondycji finansowej.
Podkreślić również należy, że każda decyzja czy postanowienie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, co nie oznacza, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować ochronę tymczasową przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama okoliczność powstania po stronie zobowiązanego obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej nie stanowi jeszcze o spełnieniu przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Chodzi tu bowiem o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (zob. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Zobowiązanie do poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego nie wywołuje skutku nieodwracalnego, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W razie uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu uiszczonej już kwoty.
Podsumowując, skarżący nie wykazali, że wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie dołączyli bowiem żadnej dokumentacji, która pozwalałaby na ustalenie ich aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej oraz zdrowotnej. Zatem dokonanie oceny, jaki konkretnie wpływ na wnioskujących mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonego postanowienia, jest niemożliwe.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI