I OZ 818/25

I OZ 818/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariola Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Geodeta
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.N. i W.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1218/25 oddalające wniosek M.N. i W.N. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi M.N. i W.N. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 27 marca 2025 r. znak NK-OL.025.14.2025.AT w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 22 kwietnia 2025 r. M.N. i W.N. (dalej "skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 27 marca 2025 r., znak NK-OL.025.14.2025.AT, w którym organ utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 14 stycznia 2025 r., znak GiK-II.7221.66.2023.ML stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z dnia 17 grudnia 2020 r., znak GG.I.6623.9.2020.SK orzekającej o: 1) ustaleniu klasyfikacji na działkach oznaczonych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] gmina [...] numerami: [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, zgodnie z załączoną mapą klasyfikacji; 2) wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] gmina [...], w jednostce rejestrowej [...] następujących zmian w zakresie działek nr: a) [...] o pow. [...] ha - zamiast użytki [...] - użytki: [...] ha; b) [...] o pow. [...] ha - zamiast użytki [...] - użytki: [...] ha; c) [...] o pow. [...] ha - zamiast użytki: [...] ha - użytki: [...]; d) [...] o pow. [...] ha - zamiast użytki: [...] - użytki: [...] ha; e) [...] o pow. [...] ha - zamiast użytki: [...] ha - użytki: [...] ha.
Złożona skarga została następnie uzupełniona o wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (k. 14 akt sądowych) oraz pismo, będące uzupełnieniem skargi (k. 16 akt sądowych).
We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący wskazali, że ponieśli koszty opinii klasyfikatora, które w 2020 r. wyniosły 2500 zł i że uchylenie decyzji Starosty [...] przed rozpoznaniem przez Sąd wniesionej skargi spowoduje znaczną szkodę finansową, spowodowaną utratą wskazanych kosztów. Skarżący podnieśli także, że taki stan prawny oceniają jako niezgodny z zasadami współżycia społecznego, gdyż opinia klasyfikatora nie była ich inicjatywą, lecz warunkiem nadania biegu sprawie z ich wniosku z dnia 25 maja 2020 r. dot. aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. W ich ocenie, w przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd może to spowodować utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...], tym samym nie spowoduje utraty poniesionych już przez nich kosztów. Skarżący zwrócili także uwagę, że postępowanie w sprawie uchylenia decyzji Starosty [...] trwa od niespełna 2 lat i do czasu rozpatrzenia wniesionej skargi stan prawny – na gruncie i w ewidencji gruntów i budynków pozostanie bez zmian bez szkody dla stron.
Postanowieniem z dnia 27 października 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1218/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w złożonym wniosku skarżący nie wskazali na konkretne okoliczności uprawdopodobniające niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sygnalizowana przez skarżących możliwość bezzasadnego poniesienia przez nich kosztów w wysokości 2500 zł bez odniesienia tej szkody do ich aktualnej i rzeczywistej sytuacji finansowej, w ocenie Sądu, nie pozwalała na przyjęcie, że poniosą oni znaczną szkodę w rozumieniu ww. przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a.
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyli skarżący wnosząc o jego zmianę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Podkreślenia również wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Podkreślić przy tym trzeba, że udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu art. 61 P.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a w konsekwencji, nie każdy wymaga wykonania. Wykonaniu podlegać mogą jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (zob. Z. Kmieciak, Glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 r. sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998 r., nr 3, poz. 54). Wstrzymanie wykonania dotyczy więc sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne.
Decyzja o stwierdzeniu nieważności innej decyzji jako taka nie posiada właściwego przedmiotu wykonania, albowiem orzeka się w niej o utracie bytu prawnego innej decyzji. Jeżeli jednak decyzja, której stwierdzono nieważność wymagała wykonania, lub też z decyzji tej wynikały określone prawa dla strony, to decyzja wydana w przedmiocie stwierdzenia nieważności takich decyzji może również pośrednio podlegać wykonaniu. Stwierdzenie nieważności tego typu decyzji powoduje bowiem, że nie można wykonywać praw lub obowiązków z nich wypływających. Stąd też zasadne może być wnoszenie o wstrzymanie wykonania decyzji stwierdzających nieważność innych decyzji w sytuacjach, kiedy pomimo deklaratoryjnego charakteru takich aktów administracyjnych wykazać można zaistnienie konkretnych następstw (w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków) wykonywania takich decyzji. Wykonywanie powyższej decyzji powinno być związane z nakładanym na adresata takiego aktu obowiązkiem, polegającym na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu zachowań innych podmiotów. W postępowaniu w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzającej nieważność innej decyzji, należy zatem wywieść, że następstwem działań, zaniechania działań, znoszenia zachowań innych podmiotów, będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sferze uprawnień lub obowiązków wnioskującego o udzielenie ochrony tymczasowej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt II OSK 2412/14).
W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z decyzją stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z dnia 17 grudnia 2020 r. wydanej na podstawie art. 7d oraz art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r., poz. 393), § 44 pkt 2 i § 45 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, § 3, § 5, § 7, § 8, § 9 ust. 2, § 10 pkt 2 oraz § 11 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, która orzekła o ustaleniu klasyfikacji gruntów na spornych działkach [...] położonych w obr. [...] gmina [...] zmieniającą klasyfikację ww. gruntów w postaci zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji [...] ha gruntów leśnych, o typie siedliskowym lasu, z przeznaczeniem po zabudowę mieszkaniową jednorodzinną zgodnie z ustaleniami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego [...].
Skarżący zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji upatrywali się w kwestii poniesienia przez nich kosztów opinii klasyfikatora w wysokości 2500 zł oraz, że wykonanie przez Starostę [...] decyzji Głównego Geodety Kraju musiałoby odbyć się niezgodnie z prawem z naruszeniem zasady praworządności określonej w art. 6 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie przedstawili żadnych okoliczności na poparcie przedstawionych przez siebie argumentów. Samo powołanie się na poniesione koszty we wskazanej wysokości nie świadczy o zaistnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący zarówno we wniosku, jak i uzasadnieniu zażalenia nie zobrazowali swojej sytuacji majątkowej, uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kwestii zgodności z prawem wykonania decyzji Głównego Geodety Kraju przez Starostę [...], zaznaczyć należy, że nie mogła ona się stać przedmiotem badania na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Podnoszone przez skarżących okoliczności, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem przez Sąd skargi w przypadku jej uwzględnienia spowoduje trudne do odwrócenia skutki prawne, gdyż w ewidencji gruntów i budynków musiałoby dojść do poświadczenia nieprawdy co do oznaczenia gruntów, co z kolei narażałoby Starostę [...] na odpowiedzialność karną, nie może przemawiać za udzieleniem ochrony prawnej z art. 61 § 3 P.p.s.a. Kwestia ta ma bowiem charakter czysto hipotetyczny, przyszły i niepewny.
Mając zatem na uwadze powyższe, podzielić należy stanowisko Sądu Wojewódzkiego, iż brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.