I OZ 798/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-10-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegopostępowanie sądowoadministracyjnebraki formalnezażalenieNSAWSAsędziakontrola formalna

NSA oddalił zażalenie na zarządzenie WSA o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego z powodu braków formalnych.

NSA rozpoznał zażalenie Z. U. na zarządzenie WSA w Warszawie, które pozostawiło bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego M. W. z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Sąd pierwszej instancji wezwał wnioskodawcę do wskazania okoliczności uzasadniających wątpliwość co do bezstronności sędziego i uprawdopodobnienia, że przyczyna wyłączenia powstała później lub stała się znana. Wnioskodawca nie uzupełnił braków, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. NSA uznał, że zarządzenie było prawidłowe, podkreślając obowiązek wstępnej kontroli formalnej pism procesowych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Z. U. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2010 r., które pozostawiło bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego M. W. Sąd pierwszej instancji uzasadnił swoje zarządzenie koniecznością uzupełnienia przez wnioskodawcę braków formalnych wniosku, zgodnie z art. 20 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Wnioskodawca nie wskazał konkretnych okoliczności mogących wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego ani nie uprawdopodobnił, że przyczyna wyłączenia powstała lub stała się mu znana po przystąpieniu do rozprawy. Pomimo wezwania do uzupełnienia braków w terminie 7 dni, Z. U. tego nie uczynił, co skutkowało wydaniem zarządzenia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. NSA w swoim uzasadnieniu podkreślił, że obowiązek wstępnej kontroli formalnej pism procesowych, w tym wniosków o wyłączenie sędziego, spoczywa na sądach i nie można stosować ulgowego traktowania stron w tym zakresie. Sąd uznał, że zarządzenie Przewodniczącego WSA było prawidłowe, a zażalenie Z. U. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie odniosło się merytorycznie do argumentacji sądu pierwszej instancji i nie wykazało podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku. W związku z tym NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o wyłączenie sędziego, który nie spełnia wymogów formalnych i nie został uzupełniony pomimo wezwania, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że obowiązek wstępnej kontroli formalnej pism procesowych spoczywa na sądach. Wnioskodawca ma obowiązek zgłosić wniosek o wyłączenie sędziego na piśmie lub ustnie do protokołu, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Niespełnienie tych wymogów i brak uzupełnienia braków formalnych skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 20 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziego pomimo wezwania. Sąd ma obowiązek wstępnej kontroli formalnej pism procesowych, a zasada równego traktowania stron wyklucza ulgowe traktowanie skarżącego przy ocenie formalnej.

Odrzucone argumenty

Zarzalenie zostało wydane bez podstawy merytorycznej, a sąd zasłonił się koniecznością usunięcia braków formalnych zamiast rozpoznać wniosek merytorycznie. Sąd zna okoliczności uzasadniające żądanie wyłączenia sędziego, a wszystkie dotychczasowe sprawy skarżącego były rozpoznawane przez sędziego, którego dotyczy wniosek.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawca nałożył na sądy administracyjne (...) obowiązek wstępnej kontroli pod względem formalnym wnoszonych przez strony pism Stosowanie zróżnicowanych kryteriów w tym względzie, polegające na ulgowym traktowaniu skarżącego przy ocenie formalnej składnych przez niego pism procesowych nie odnajduje uzasadnienia i przeczyłoby zasadzie równego traktowania stron

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wniosków o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności wymogi formalne i konsekwencje ich nieuzupełnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie kluczowe są braki formalne wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy kwestii formalnych wniosku o wyłączenie sędziego, co może być interesujące dla prawników procesowych, ale mniej dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 798/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-10-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OZ 355/08 - Postanowienie NSA z 2008-05-30
II SA/Wa 1208/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-11-29
I OSK 354/08 - Wyrok NSA z 2010-01-20
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 20, art. 499, art 184, art 197 § 2, art 198
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 21 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. U. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1208/07 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. W. w sprawie ze skargi Z. U. na decyzję Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek Z. U. o wyłączenie od udziału w sprawie sędziego WSA M. W. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 20 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wniosek o wyłączenie sędziego strona ma obowiązek zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodobniając przy tym przyczyny wyłączenia. Zdaniem Przewodniczącego ustawodawca nałożył na podmiot składający tego rodzaju wniosek, obowiązek uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia i przypisania jej konkretnemu sędziemu. W przypadku, gdy wniosek o wyłączenie sędziego został złożony przez stronę, która przystąpiła do rozprawy, zobligowana ona jest dodatkowo uprawdopodobnić, że przyczyna wyłączenia powstała później, lub później stała się jej znana. Realizacja przez wnioskodawcę w/w warunków formalnych wniosku stanowi konieczny wymóg jego rozpoznania. Tego rodzaju braki formalne mogą zostać uzupełnione w trybie art. 49 p.p.s.a.
Z. U. składając przedmiotowy wniosek nie wskazał okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego, którego wniosek dotyczył. Ponadto nie uprawdopodobnił, że przyczyna wyłączenia sędziego zaistniała lub stała się mu znana po przystąpieniu do rozprawy. Wobec powyższego Przewodniczący wezwał go do uzupełnienia tych braków formalnych w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wnioskodawca otrzymał niniejsze wezwanie w dniu [...] lipca 2010 r. Pomimo wezwania nie uzupełnił wspomnianych braków w przepisanym terminie, co skutkowało zarządzeniem o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.
Przewodniczący jednocześnie podkreślił, że wbrew stanowisku Z. U., nie było koniecznym warunkiem do uzupełnienia braków formalnych wniosku uprzednie uzyskanie z akt przedmiotowej sprawy odpisu tego pisma. Skarżący miał świadomość o konieczności przedstawienia w/w okoliczności, gdyż sam oznajmił, iż uzupełni wspomniane braki niezwłocznie po ustaniu przeszkód natury osobistej i rodzinnej.
W zażaleniu na powyższe zarządzenie Z. U. wniósł o jego zmianę. W uzasadnieniu podniósł, że zostało ono wydane bez podstawy merytorycznej. Sąd zasłonił się koniecznością usunięcia przez skarżącego kilku braków formalnych zamiast rozpoznać złożony przez skarżącego wniosek. Sąd zna okoliczności uzasadniające przedmiotowe żądanie. Podkreślił, iż wszystkie jego dotychczasowe sprawy ze stosunku służby w C. B. A. były rozpoznawane w Wydziale, którego przewodniczącym była sędzia M. W. Ona też rozpoznawała środki zaskarżenia w tych sprawach w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Sąd nie wziął pod uwagę następstw obecności M. W. w składach Sądu jesienią 2007 r., gdy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym badano zwolnienie skarżącego ze służby w powołanym Biurze.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 20 § 1 p.p.s.a., wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Wskazanie sędziego, objętego wnioskiem o wyłączenie oraz przesłanek jego wyłączenia stanowi konieczny element wniosku, bez którego nie może on zostać rozpoznany przez sąd. Jeśli wniosek nie zawiera elementów, o których mowa w cytowanym artykule, przewodniczący wzywa stronę do uzupełnienia go w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania.
Z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, iż Z. U. nie zastosował się do zarządzenia Przewodniczącego z dnia [...] czerwca 2010 r. (doręczonego mu w dniu [...] lipca 2010 r.) zgodnie, z którym został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przedstawienie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wskazanego we wniosku sędziego oraz uprawdopodobnienia, że przyczyna wyłączenia powstała lub stała się skarżącemu znana dopiero po przystąpieniu do rozprawy. Należy przy tym podkreślić, iż to na wnioskodawcy ciążył obowiązek wskazania tego rodzaju okoliczności.
Z kolei w złożonym zażaleniu nie odniósł się zasadniczo w sposób merytoryczny do argumentacji, którą Przewodniczący przytoczył w zarządzeniu z dnia 25 sierpnia 2010 r. Oświadczył jedynie, że Sąd zasłaniał się tylko kryteriami formalnymi wniosku, zamiast rozpoznać go merytorycznie.
Odnosząc się do wyżej przedstawionego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny chce podkreślić, że ustawodawca nałożył na sądy administracyjne (tak jak na sądy powszechne rozpoznające sprawy cywilne) obowiązek wstępnej kontroli pod względem formalnym wnoszonych przez strony pism w toku postępowania sądowoadministracyjnego takich m. in. jak skarga, skarga kasacyjna, czy właśnie wniosek o wyłącznie sędziego. Stosowanie zróżnicowanych kryteriów w tym względzie, polegające na ulgowym traktowaniu skarżącego przy ocenie formalnej składnych przez niego pism procesowych nie odnajduje uzasadnienia i przeczyłoby zasadzie równego traktowania stron w prowadzonym postępowaniu.
W tym stanie rzeczy brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania przedmiotowego wniosku. Przewodniczący tym samym prawidłowo zarządził pozostawienie tego pisma bez rozpoznania. Samo zaś zażalenie Z. U. nie zostało oparte na usprawiedliwionych podstawach. Nadmienić trzeba, że pozostałe okoliczności podniesione w niniejszym środku zaskarżenia nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości wydania zaskarżonego zarządzenia.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI