I OZ 794/25

Naczelny Sąd Administracyjny2026-01-13
NSAAdministracyjneNiskansa
postępowanie sądowoadministracyjnezażaleniebraki formalneodrzucenie pismaprawo pomocypełnomocnik z urzędustan zdrowianiepełnoletnośćskarżący

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające zażalenie skarżącej z powodu nieuzupełnienia braków formalnych.

Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA, które odrzuciło jej wcześniejsze zażalenie z powodu nieuzupełnienia braków formalnych (brak odpisu). Skarżąca argumentowała, że nie uzupełniła braków z powodu swojego stanu zdrowia psychicznego i braku wiedzy prawniczej. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych w terminie, a jej argumenty dotyczące stanu zdrowia nie miały zastosowania do przepisów proceduralnych. Podkreślono, że strona mogła wnioskować o pełnomocnika z urzędu lub prawo pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił zażalenie skarżącej z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych, polegających na nienadesłaniu brakującego odpisu zażalenia. Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych poprzez błędne uznanie, że nie uzupełniła braków, mimo że działała w dobrej wierze i przesłała dokumenty, które według jej wiedzy miały usunąć wskazane braki. Podniosła również zarzut naruszenia przepisów dotyczących uwzględnienia szczególnej sytuacji strony, jej stanu zdrowia psychicznego oraz braku wiedzy prawniczej, a także nieudzielenia należytego wyjaśnienia co do zakresu wymaganych uzupełnień. Skarżąca wskazała na swoje problemy zdrowotne i brak wiedzy prawniczej jako przyczynę niezrozumienia wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że zażalenie było dotknięte brakami formalnymi, a skarżąca nie uzupełniła ich w zakreślonym terminie. NSA wyjaśnił, że przepisy, na które powoływała się skarżąca (art. 9 i 11 p.p.s.a.), nie dotyczą jej sytuacji, a strona była pouczana o możliwości ustanowienia pełnomocnika z wyboru lub wnioskowania o prawo pomocy. Sąd uznał postanowienie WSA za prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nieuzupełnienie braków formalnych w terminie, nawet z powodu stanu zdrowia psychicznego i braku wiedzy prawniczej, nie stanowi podstawy do uchylenia postanowienia o odrzuceniu pisma, jeśli strona była prawidłowo pouczona o skutkach i możliwościach skorzystania z pomocy prawnej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy proceduralne dotyczące uwzględnienia szczególnej sytuacji strony i stanu zdrowia nie mają zastosowania w kontekście uzupełniania braków formalnych. Strona była prawidłowo pouczona o skutkach nieuzupełnienia braków oraz o możliwości wnioskowania o prawo pomocy lub ustanowienia pełnomocnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 47 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 11

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieuzupełnienie braków formalnych w terminie skutkuje odrzuceniem pisma. Przepisy proceduralne nie przewidują uwzględniania stanu zdrowia psychicznego czy braku wiedzy prawniczej przy uzupełnianiu braków formalnych. Strona była prawidłowo pouczona o skutkach nieuzupełnienia braków i możliwościach skorzystania z pomocy prawnej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że nie uzupełniono braków formalnych zażalenia w wyznaczonym terminie, podczas gdy skarżąca działała w dobrej wierze i przesłała dokumenty mające usunąć braki. Naruszenie art. 9 i 11 p.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia szczególnej sytuacji strony, jej stanu zdrowia psychicznego oraz braku wiedzy prawniczej, a także nieudzielenie stronie należytego wyjaśnienia co do zakresu wymaganych uzupełnień.

Godne uwagi sformułowania

nie uzupełniła braków formalnych tego zażalenia (nienadesłanie brakującego odpisu zażalenia) działając w dobrej wierze - przesłała do Sądu dokumenty, które według jej wiedzy miały usunąć wskazane braki brak uwzględnienia szczególnej sytuacji strony, jej stanu zdrowia psychicznego oraz braku wiedzy prawniczej nie można zatem zarzucić Sądowi Wojewódzkiemu, iż nie dopełnił obowiązku informacyjnego i nie udzielił stronie niezbędnych pouczeń w tym zakresie Strona skarżąca, uznając bowiem, że stan zdrowia nie pozwala jej na sprawne uczestnictwo w zainicjowanym postępowaniu sądowoadministracyjnym, może ustanowić pełnomocnika z wyboru lub wystąpić do Sądu I instancji z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.

Skład orzekający

Karol Kiczka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty odrzucania pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym z powodu braków formalnych, zwłaszcza w kontekście sytuacji strony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji proceduralnej i nie wprowadza nowych zasad interpretacji prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca ze względu na aspekt ludzki (stan zdrowia psychicznego skarżącej), ale rozstrzygnięcie jest czysto proceduralne i nie wprowadza nowych zagadnień prawnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 794/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-01-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Karol Kiczka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OZ 530/25 - Postanowienie NSA z 2025-08-27
II SA/Bd 870/24 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2025-09-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184 w zw. z art. 197 § i1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Bd 870/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 29 sierpnia 2024 r., nr SKO-82-324/24 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 14 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Bd 870/24 odrzucił zażalenie [...] - z uwagi na nieuzupełnienie w zakreślonym terminie braków formalnych tego zażalenia (nienadesłanie brakującego odpisu zażalenia).
Zażalenie na to postanowienie złożyła skarżąca, zarzucając naruszenie:
1. naruszenie art. 178 w zw.z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) poprzez błędne uznanie, że nie uzupełniono braków formalnych zażalenia w wyznaczonym terminie, podczas gdy skarżąca - działając w dobrej wierze - przesłała do Sądu dokumenty, które według jej wiedzy miały usunąć wskazane braki,
2. naruszenie art. 9 i art. 11 p.p.s.a. poprzez brak uwzględnienia szczególnej sytuacji strony, jej stanu zdrowia psychicznego oraz braku wiedzy prawniczej, a także nieudzielenie stronie należytego wyjaśnienia co do zakresu wymaganych uzupełnień.
Uzasadniając zażalenie skarżąca wskazała, że jest osobą chorą, cierpiącą na zaburzenia psychiatryczne, nerwicowe i lękowe, pozostaje pod stałą opieką psychiatryczną oraz stosuje leczenie farmakologiczne. Nie posiada wiedzy prawniczej ani doświadczenia w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego, co - jej zdaniem - miało istotny wpływ na zrozumienie treści otrzymanego wezwania.
Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Do zażalenia dołączyła 1 odpis wymaganego wcześniej zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 194 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym. Odesłanie do wymogów określonych dla pisma w postępowaniu sądowym oznacza konieczność spełnienia przez pismo będące zażaleniem warunków ogólnych przewidzianych dla wszystkich pism strony. W myśl art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpis i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Stosownie natomiast do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia, wynikającym z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Wskazać trzeba, że wywiedzione w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie z dnia 18 września 2025 r. było dotknięte brakami formalnymi. Brak odpowiedniej liczby odpisów zażalenia wymagał więc wszczęcia procedury naprawczej na mocy art. 49 § 1 w zw. z art. 47 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.). W zakreślonym siedmiodniowym terminie, który upływał 15 października 2025 r., skarżąca nie uzupełniła ww. braku, wobec czego Sąd I instancji zobligowany był odrzucić zażalenie na mocy art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Wprawdzie w zakreślonym terminie nadeszła od skarżącej do Sądu korespondencja, zawierała ona jednak inne pismo niż zażalenie, o którego odpis skarżąca była wezwana, dlatego zażalenie podlegało odrzuceniu, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Wezwanie to zawierało również szczegółowe pouczenie o sposobie jego wykonania oraz skutkach nienadesłania odpisu zażalenia w terminie. Nie można zatem zarzucić Sądowi Wojewódzkiemu, iż nie dopełnił obowiązku informacyjnego i nie udzielił stronie niezbędnych pouczeń w tym zakresie. Tym samym Sąd I instancji nie naruszył art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Nie mógł także w rozpoznawanej sprawie odnieść zamierzonego skutku niezrozumiały argument zażalenia o naruszeniu art. 9 i 11 ustawy procesowej (p.p.s.a.) poprzez brak uwzględnienia szczególnej sytuacji strony, jej stanu zdrowia psychicznego oraz braku wiedzy prawniczej, a także nieudzielenie stronie należytego wyjaśnienia co do zakresu wymaganych uzupełnień. Wskazane przepisy nie dotyczą ani szczególnej sytuacji strony ani stanu zdrowia strony postępowania ani braku wiedzy prawniczej. Artykuł 9 traktuje o udziale organizacji społecznej w postępowaniu, zaś art. 11 p.p.s.a. o mocy prawnej wyroku w sprawie karnej.
Jeszcze raz przypomnieć należy, co Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił już stronie w postanowieniu z dnia 27 sierpnia 2025 r. sygn. akt I OZ 530/25, o prawach strony odnośnie wnioskowania o przyznanie pełnomocnika z urzędu w przypadku braku umiejętności rozumienia wezwań oraz zarządzeń Sądu. Strona skarżąca, uznając bowiem, że stan zdrowia nie pozwala jej na sprawne uczestnictwo w zainicjowanym postępowaniu sądowoadministracyjnym, może ustanowić pełnomocnika z wyboru lub wystąpić do Sądu I instancji z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. O możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy skarżąca została pouczona również w pierwszym skierowanym do niej wezwaniu z dnia 23 października 2024 r.
Podsumowując, brak było podstaw do zmiany bądź uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił, jak sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI