II OZ 614/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
grzywnapostępowanie sądowoadministracyjneakty administracyjneprzekazanie aktprawomocnośćzażalenieNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające wniosek o wymierzenie grzywny organowi za nieprzekazanie akt sprawy, uznając sprawę za prawomocnie osądzoną.

NSA rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA we Wrocławiu, które odrzuciło wniosek o wymierzenie grzywny Radzie Miejskiej za nieprzekazanie akt sprawy. Sąd I instancji uznał wniosek za ponowny, gdyż kwestia przekazania akt była już prawomocnie rozstrzygnięta w innej sprawie. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że prawomocne orzeczenie wiąże strony i sądy, a ewentualne uchybienia organu w zakresie wezwań do usunięcia naruszenia prawa mogą być sankcjonowane grzywną z art. 112 p.p.s.a., a nie z art. 55 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie B. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SO/Wr 9/24, o odrzuceniu wniosku o wymierzenie grzywny Radzie Miejskiej w S. za nieprzekazanie do sądu w wyznaczonym terminie wezwania do usunięcia naruszenia prawa i odpowiedzi na wezwanie. Sąd I instancji odrzucił wniosek, uznając go za ponowny, ponieważ kwestia przekazania akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę była już przedmiotem oceny w prawomocnym postanowieniu WSA z dnia 11 września 2023 r., sygn. akt II SO/Wr 4/23. W tamtym postanowieniu stwierdzono, że organ nie pozostawał w zwłoce z przekazaniem akt, a wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. byłoby niezasadne. NSA przychylił się do tego stanowiska, wskazując, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca wniosek, jeżeli sprawa pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona. Podkreślono, że prawomocne orzeczenie wiąże inne sądy i organy. NSA zaznaczył również, że ewentualne niewykonanie lub nieterminowe wykonanie przez organ postanowień lub zarządzeń wydanych w toku postępowania sądowego może być sankcjonowane grzywną określoną w art. 112 p.p.s.a., a nie w art. 55 § 1 p.p.s.a. Dodatkowo wskazano, że instytucja 'wezwania do usunięcia naruszenia prawa' została usunięta z porządku prawnego w 2017 r., co podważa prawidłowość działania Sądu I instancji w tym zakresie, co zostało już zresztą stwierdzone w innym orzeczeniu NSA dotyczącej przewlekłości postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek taki podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., jeśli sprawa pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona.

Uzasadnienie

Sąd I instancji prawidłowo odrzucił wniosek jako ponowny, ponieważ prawomocne postanowienie z dnia 11 września 2023 r. (sygn. akt II SO/Wr 4/23) przesądziło, że okoliczności związane z przekazaniem akt nie uzasadniały wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Prawomocność orzeczenia wiąże strony i inne sądy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 55 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 112

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wymierzenie grzywny był ponowny, gdyż sprawa dotycząca przekazania akt była już prawomocnie osądzona. Prawomocne orzeczenie wiąże inne sądy i organy. Niewykonanie wezwań w toku postępowania może być sankcjonowane grzywną z art. 112 p.p.s.a., a nie z art. 55 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na przywołanym orzecznictwie NSA i WSA nie niweczy oceny prawnej zawartej w zaskarżonym postanowieniu.

Godne uwagi sformułowania

kwestia kompletności akt administracyjnych była już przedmiotem oceny wniosek należało uznać za ponowny wniosek oparty na tych samych podstawach faktycznych i prawnych ewentualne niewykonanie lub nieterminowe wykonanie przez organ wydanych w toku postępowania sądowego postanowień lub zarządzeń może być sankcjonowane wymierzaną z urzędu grzywną określoną w art. 112 p.p.s.a., nie zaś grzywną określoną w art. 55 § 1 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wiążący charakter prawomocnych orzeczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz rozróżnienie podstaw wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 i art. 112 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ponownego wniosku o grzywnę po prawomocnym rozstrzygnięciu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wymierzaniem grzywien w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji.

Czy można domagać się grzywny za te same przewinienia? NSA wyjaśnia, kiedy wniosek jest bezzasadny.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OZ 614/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Sygn. powiązane
II SO/Wr 9/24 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2024-08-09
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 4, art. 64 par. 3, art. 55, art. 54, art. 112, art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 7 listopada 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SO/Wr 9/24 o odrzuceniu wniosku B. O. o wymierzenie grzywny Radzie Miejskiej w S. za nieprzekazanie do sądu w wyznaczonym terminie wezwania do usunięcia naruszenia prawa i odpowiedzi na wezwanie postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie 58 § 1 pkt 4 oraz § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił wniosek strony o wymierzenie organowi grzywny, z uwagi na zaistniałą przeszkodę formalną.
A mianowicie, w okolicznościach niniejszej sprawy należało uwzględnić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym postanowieniem z dnia 11 września 2023 r., sygn. akt II SO/Wr 4/23, oddalił wniosek strony o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że: "skarga na uchwałę Rady Miejskiej w Sobótce w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr XII/109/11 wpłynęła do skrzynki ePUAP organu w dniu 13 listopada 2022 r. o godzinie 18:37 w niedzielę (tj. w dniu wolnym od pracy). W związku z tym, termin 30 dni do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę rozpoczął bieg 14 listopada 2022 r. w poniedziałek. W dniu 14 grudnia 2022 r. organ nadał w placówce Poczty Polskiej przesyłkę zawierającą skargę, odpowiedź na nią oraz akta administracyjne i płytę CD. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Wr 860/22 z datą wpływu 16 grudnia 2022 r. Wprawdzie przy przekazaniu skargi wraz z aktami do sądu organ powinien był zachować drogę elektroniczną, to jednak nie ulega wątpliwości, że podstawowy cel, jakim jest przekazanie skargi wraz z aktami sprawy do sądu, został zrealizowany i to w ustawowo zakreślonym terminie. Z kolei sposób przekazania skargi (tj. drogą elektroniczną), został później przez organ konwalidowany w następstwie wykonania sądowych wezwań." Jednocześnie w ww. postanowieniu wskazano, że "W okolicznościach sprawy organ nie pozostawał w zwłoce z przekazaniem skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Wymierzenie organowi grzywny, w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., byłoby więc niezasadne."
W świetle powyższego Sąd I instancji stwierdził, że kwestia kompletności akt administracyjnych była już przedmiotem oceny w sprawie o sygn. akt II SO/Wr 4/23, w ramach rozpoznawania wniosku strony o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, dlatego też wniosek z dnia 17 czerwca 2024 r. o wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., "ze względu na nieprzekazanie w wyznaczonym terminie wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz odpowiedzi na wezwanie" należało uznać za ponowny wniosek oparty na tych samych podstawach faktycznych i prawnych odnośnie wywiązania się przez organ z obowiązku przekazania sądowi całości akt administracyjnych, stanowiącego jedną ze składowych zobowiązania określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a.
Na marginesie Sąd wskazał, że w głównej sprawie o sygn. akt II SA/Wr 860/22, na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r. Sąd, w celu zbadania kwestii dopuszczalności skargi, wezwał pełnomocników stron do przedłożenia dowodów dokumentujących uprzednie wezwanie organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Jednak ewentualne niewykonanie lub nieterminowe wykonanie przez organ wydanych w toku postępowania sądowego postanowień lub zarządzeń może być sankcjonowane wymierzaną z urzędu grzywną określoną w art. 112 p.p.s.a., nie zaś grzywną określoną w art. 55 § 1 p.p.s.a.
Zażalenie na ww. postanowienie wniósł B. O., podnosząc, że Sąd nie uwzględnił linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz: postanowienie NSA z 6 czerwca 2012 r., I OZ 418/12; postanowienie WSA we Wrocławiu z 29 marca 2023 r., IV SO/Wr 44/22; postanowienie NSA z 10 maja 2023 r., III OZ 215/23; postanowienie NSA z 30 lipca 2024 r., II OPP 10/24).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.
W żadnym razie przywołana w zażaleniu argumentacja strony nie niweczy oceny prawnej zawartej w zaskarżonym postanowieniu co do zaistnienia podstaw do zastosowania art. 58 § 1 pkt 4 oraz § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i odrzucenia przedmiotowego wniosku jako ponownego.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę (odpowiednio również wniosek o wszczęcie postępowania), jeżeli sprawa objęta skargą (jak również wnioskiem) pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona.
W okolicznościach niniejszej sprawy prawomocnym postanowieniem z dnia 11 września 2023 r., sygn. akt II SO/Wr 4/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przesądził, że zaistniałe w sprawie okoliczności związane z przekazaniem przez organ odpowiedzi na skargę wraz ze skargą i aktami sprawy nie uzasadniają wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Dla tej oceny nie ma zaś znaczenia okoliczność późniejszego ujawnienia na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r. w sprawie głównej o sygn. akt II SA/Wr 860/22 braków akt sprawy w zakresie wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa oraz odpowiedzi organu na powyższe wezwanie wraz z potwierdzeniem daty doręczenia tych pism – co wymagane jest dla oceny kwestii dopuszczalności skargi. W tym zakresie Sąd I instancji niewadliwie stwierdził, że ewentualne niewykonanie lub nieterminowe wykonanie przez organ wydanych w toku postępowania sądowego postanowień lub zarządzeń może być sankcjonowane wymierzaną z urzędu grzywną określoną w art. 112 p.p.s.a., nie zaś grzywną określoną w art. 55 § 1 p.p.s.a. Poza tym powyższe okoliczności były przedmiotem oceny NSA z punktu widzenia przewlekłości postępowania przed Sądem I instancji, który, jak oceniono w postanowieniu II OPP 10/24, nie dokonał kompleksowej oceny gotowości sprawy do merytorycznego rozpoznania, a zamiast tego kilkukrotnie wzywał stronę skarżącą i organ do uzupełniania pojedynczych braków. Ponadto w związku z tego rodzaju okolicznościami strona nie podważyła skutecznie postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 11 września 2023 r., sygn. akt II SO/Wr 4/23, które stało się prawomocne i zasadniczo dotyczy także ww. okoliczności, które przecież istniały w dniu jego wydania przez Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przywołane zaś w zażaleniu postanowienie NSA o sygn. akt I OZ 483/12 dotyczy sytuacji, gdy także po wymierzeniu organowi grzywny organ ten pozostawał w zwłoce i nie przesyłał do sądu administracyjnego akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. Są to zatem inne okoliczności niż zaistniałe w niniejszej sprawie, ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy prawomocnie oceniono, że organ przekazał do Sądu I instancji akta sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. Czym innym jest natomiast ocena kompletności akt sprawy, co zostało ocenione z punktu widzenia, ale przewlekłości postępowania Sądu I instancji. Ponadto nie można pominąć, że ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) usunięto z porządku prawnego instytucję "wezwania do usunięcia naruszenia prawa" (brzmienie art. 52 i art. 53 p.p.s.a. obowiązujące od 1 czerwca 2017 r.; a skarga na uchwałę Rady Miejskiej w Sobótce z dnia 30 września 2011 r., nr XII/109/11, w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Sobótka wniesiona pismem z 13 listopada 2022 r.), co wyłącznie podważa, ale prawidłowość działania Sądu I instancji, które zostało ocenione przez NSA w ww. postanowieniu o sygn. akt II OPP 10/24 stwierdzającym przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI