I OZ 762/12

I OZ 762/12 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-09-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SAB/Bd 5/12 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2012-11-21
I OZ 290/12 - Postanowienie NSA z 2012-04-27
Skarżony organ
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 lipca 2012 r., sygn. akt II SAB/Bd 5/12 zwalniające skarżącego od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. A. na bezczynność Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]" w B. w przedmiocie wydania dokumentów postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 lipca 2012 r., sygn. akt II SAB/Bd 5/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zwolnił J. A. od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na bezczynność Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]" w B. w przedmiocie wydania dokumentów.
Sąd wskazał, że pismem z dnia 5 stycznia 2012 r. J. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]" w B. w przedmiocie wydania dokumentów.
W związku z wniesieniem skargi, skarżący wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na zarządzenie wzywającego do uiszczenia wpisu, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2012 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I OZ 290/12, oddalił zażalenie.
W odpowiedzi na zarządzenie wzywające skarżącego do wykonania zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący złożył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wynika z informacji zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiągając dochód ze świadczenia emerytalno-rentowego w wysokości 799 zł. Skarżący nie zadeklarował przy tym żadnego posiadanego majątku.
Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2012 r. skarżącemu, zgodnie z jego wnioskiem, przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Od powyższego postanowienia J. A. wniósł w dniu 5 lipca 2012r. sprzeciw wskazując, iż sprawa niniejsza winna zostać zwolniona od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, że skarżący w dniu 3 czerwca 2012 r. złożył do sądu wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o zwolnienie go od kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 6 czerwca 2012 r. skarżącemu, zgodnie z jego wnioskiem, przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Na pozytywne rozpoznanie wniosku skarżącego wpływ miały informacje zawarte w treści formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak bowiem wskazał skarżący, jedynym źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalno-rentowe w wysokości 799 zł. Mimo iż skarżący nie podał żadnych szczególnych okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy, Sąd zwrócił uwagę, że kwota powyższa niższa jest od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, które od dnia 1 styczna 2012 r. wynosi 1.500 zł, co wynika z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012 r. (Dz. U. Nr 192 poz. 1141), wydanego na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679 ze zm.), co uzasadnia przyznacie pomocy w zakresie żądanym przez stronę.
Odnośnie podniesionego w sprzeciwie argumentu skarżącego, że sprawa niniejsza winna zostać zwolniona od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd wskazał, że zgodnie z wskazanym powyżej przepisem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sąd wskazał, iż sprawy niniejszej nie można uznać za sprawę z zakresu pomocy i opieki społecznej sensu stricto. Jak wynika z akt administracyjnych, decyzją MOPS ROPS "[...]" z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...], skarżącemu odmówiono pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego na drobne naprawy bieżące. Decyzja powyższa została przesłana skarżącemu na podany przez niego adres i nie została przez skarżącego odebrana, w związku z czym po dwukrotnym jej awizowaniu w dniach 25 sierpnia 2011 r. i 1 września 2011 r. decyzja zwrócona została nadawcy, gdzie załączono ją do akt sprawy. Pismem z dnia 15 września 2011 r. skarżący wniósł o wydanie z akt kserokopii decyzji lub ponowne jej przesłanie. Wraz z pismem z dnia 27 września 2011 r. organ przesłał skarżącemu kserokopię przedmiotowej decyzji informując jednocześnie, że odbiór decyzji uważa się za dokonany z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki została złożona do odbioru w placówce pocztowej. Powyższe pismo skarżący odebrał w dniu 17 października 2011r. Następnie, pismem z dnia 1 grudnia 2011 r. skarżący wniósł o wydanie postanowienia w przedmiocie niepodjętej korespondencji, na co następnie skarżący wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na niezałatwienie sprawy w terminie, a w dalszej kolejności skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]" w B. Bezczynność w sprawie niniejszej dotyczy zatem niewydania przez organ postanowienia odnośnie prawidłowości zastępczego doręczenia skarżącemu decyzji w trybie art. 44 k.p.a., a także niewydania skarżącemu kserokopii określonych dokumentów, nie zaś sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej. Mimo iż decyzja, skuteczność doręczenia której kwestionuje skarżący dotyczyła świadczenia z zakresu pomocy społecznej, zwrócić uwagę należy, iż przedmiotem skargi nie jest ta decyzja ani kwestie merytorycznie z nią związane.
Sąd zwrócił uwagę, iż sprawa niniejsza była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w treści postanowienia z dnia 27 kwietnia 2012r., wydanego w sprawie o sygn. akt I OZ 290/12 wskazał, że nie sposób przyjąć, że wniesiona przez skarżącego skarga na bezczynność organu nie podlega wpisowi stałemu oraz że zarządzenie wzywające skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi trafnie określało zarówno podstawę prawną jak i wysokość należnego w przedmiotowej sprawie wpisu sądowego. Zgodnie natomiast z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Powyższe rozważania pozostają bez wpływu na okoliczność, iż skarżący spełnia warunki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, w związku z czym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, zarzucając:
- naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wobec jego niezastosowania w stosunku do zaskarżonego postanowienia, które podlegało stwierdzeniu nieważności wskutek rażącego naruszenia przez organ art. 54 § 3 p.p.s.a.;
- naruszenie art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. poprzez niezwiązanie się w całości oceną prawną wyrażoną w postanowieniu NSA z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 290/12;
- naruszenie art. 190 p.p.s.a. wobec niezastosowania się przez Sąd I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy do wiążącej wykładni prawa dokonanej w niniejszej sprawie w postanowieniu NSA z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 290/12.
Skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanego postanowienia w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem rozpoznania był wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Postępowanie w sprawie zainicjowanej złożeniem takiego wniosku jest postępowaniem wpadkowym w sprawie głównej. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie odnosi się do kwestii merytorycznych dotyczących sprawy głównej, wykraczają one bowiem poza zakres postępowania wpadkowego. W konsekwencji, zarzuty zażalenia należało uznać za niezasadne, zupełnie oderwane od wyżej wskazanego przedmiotu niniejszej sprawy.
Wskazać należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego przez J. A. wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zaś jedynym źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalno-rentowe w wysokości 799 zł brutto. Sąd I instancji słusznie zatem przyjął, że powyższa kwota uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie żądanym przez stronę. Wobec tego uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.