I FZ 249/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-29
NSApodatkoweŚredniansa
VATzaległość podatkowanadpłatazaliczeniepostępowanie egzekucyjnezawieszenie postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSA

NSA oddalił zażalenie organu na postanowienie WSA o zawieszeniu postępowania, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie dotyczącej zaliczenia nadpłaty podatku dochodowego na poczet zaległości VAT, ponieważ rozstrzygnięcie zależało od wyniku innego postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie organu na to postanowienie, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji o konieczności oczekiwania na zakończenie postępowania egzekucyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył zażalenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego. Sprawa dotyczyła zaliczenia zwrotu nadpłaty z podatku dochodowego od osób fizycznych na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 roku. Sąd pierwszej instancji zawiesił postępowanie, uznając, że jego rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego postępowania, które toczyło się przed organami podatkowymi w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ w zażaleniu zarzucił sądowi naruszenie przepisów, w tym art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., twierdząc, że postępowanie egzekucyjne nie ma charakteru prejudycjalnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że sąd może zawiesić postępowanie, gdy jego rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania. NSA uznał, że ocena legalności działań organów podatkowych w sprawie zaliczenia nadpłaty pozostaje w bezpośrednim związku z wynikiem postępowania egzekucyjnego, które zostało uchylone wyrokiem WSA. W związku z tym, kontynuowanie sprawy byłoby niecelowe do czasu rozstrzygnięcia kwestii przedawnienia zaległości podatkowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, w tym egzekucyjnego.

Uzasadnienie

NSA podzielił stanowisko WSA, że rozstrzygnięcie sprawy o zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości VAT zależy od wyniku postępowania egzekucyjnego dotyczącego tej zaległości. Kontrola legalności postanowienia o zaliczeniu pozostaje w bezpośrednim związku z wynikiem postępowania egzekucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada szybkości postępowania.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia orzeczenia.

p.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozstrzygnięcie sprawy o zaliczenie nadpłaty zależy od wyniku innego toczącego się postępowania egzekucyjnego.

Odrzucone argumenty

Postępowanie egzekucyjne nie ma prejudycjalnego charakteru dla sprawy o zaliczenie. Zawieszenie postępowania narusza zasadę szybkości postępowania. Uzasadnienie postanowienia o zawieszeniu jest zbyt ogólnikowe.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania kontrola legalności zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia pozostaje w bezpośrednim związku z wynikiem ww. postępowania uchylonego powyżej opisanym wyrokiem kontynuowanie przedmiotowej sprawy okaże się niecelowe, jeżeli organ pierwszej instancji uzna jednak, iż zobowiązanie [...] uległo przedawnieniu

Skład orzekający

Marek Olejnik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i celowości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, w tym egzekucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie istnieje bezpośredni związek między rozstrzygnięciem sprawy sądowoadministracyjnej a wynikiem postępowania egzekucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a mianowicie możliwości zawieszenia postępowania z uwagi na zależność od innego toczącego się postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy sąd wstrzymuje postępowanie? NSA wyjaśnia zależność od innych spraw.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 249/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Olejnik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Łd 263/24 - Wyrok WSA w Łodzi z 2025-01-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 29 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 263/24 w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi E. P. i J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 15 lutego 2024 r., nr 1001-IEW-2.7010.29.2023.15.U23.ES w przedmiocie zaliczenia zwrotu nadpłaty wynikającej z rozliczenia rocznego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 rok na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 roku postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 16 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 263/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi E. P. i J. P. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: "DIAS") z 15 lutego 2024 r., nr 1001-IEW-2.7010.29.2023.15.U23.ES w przedmiocie zaliczenia zwrotu nadpłaty wynikającej z rozliczenia rocznego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 rok na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 roku.
Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z 23 lutego 2022 r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 28 października 2021 r., którym organ odmówił E. P. umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 16 września 2016 r., nr [...] obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. w związku z ostateczną decyzją DIAS z 2 września 2016 r. WSA po rozpoznaniu skargi od powyższego postanowienia, wyrokiem z 14 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 827/23 uchylił zaskarżone orzeczenie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że po uprawomocnieniu się powyższego wyroku z dnia 14 grudnia 2023 r., sprawa w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego toczy się przed organem pierwszej instancji i dotychczas postępowanie nie zostało zakończone.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, DIAS wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w całości, któremu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu wobec błędnego przyjęcia, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku toczącego się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w B. postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego obejmującego zaległość podatkową E. P. w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 roku, pomimo braku prejudycjalnego charakteru tego postępowania dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, co miało istotny wpływ na jej wynik;
2. art. 7 w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, podczas gdy brak jest bezpośrednich przeszkód do jej rozpoznania, a sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu, a to w ocenie organu stanowiło naruszenie wyrażonej w art. 7 p.p.s.a. zasady szybkości postępowania;
3. art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez odniesienie się w sposób zbyt ogólnikowy do okoliczności przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, które to lakoniczne stwierdzenie, że toczące się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w B. postępowanie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego obejmującego zaległość podatkową E. P. w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 roku, ma istotne znaczenie w sprawie niniejszej, bez wyjaśnienia na czym miałoby ono polegać, skutkuje uniemożliwieniem bądź przynajmniej znacznym utrudnieniem możliwości zdekodowania procesu rozumowania jaki doprowadził Sąd do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie miało usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie Sądu (por. postanowienie NSA z 11 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 45/05 oraz z 7 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 382/08).
Podkreślić należy, że w sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por. postanowienie NSA z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 221/08, publ. Lex nr 479145 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 302-303). Jednolitość orzecznictwa - dając stan stałości, pewności i bezpieczeństwa prawnego - służy respektowaniu zasady równości wobec prawa. Równe traktowanie stron znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej oznacza, że wobec nich powinno zapaść takie samo rozstrzygnięcie.
Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z Sądem pierwszej instancji, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od innego toczącego się postępowania. Przedmiotem badanej sprawy jest postanowienie, którym organ podatkowy zaliczył Skarżącym nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 3.395 zł na poczet zaległości podatkowej E. P. w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. w kwocie 1.261,26 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości 2.133,74 zł. W realiach niniejszej sprawy ocena legalności działań organów podatkowych, dokonana w postępowaniu toczącym się ponownie przed organami podatkowymi, a uchylona mocą wyroku WSA z 14 grudnia 2023 r., w sprawie sygn. akt I SA/Łd 827/23, jest istotna z punktu widzenia możliwości realizacji celu niniejszego postępowania sądowego i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Kontrola legalności zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia pozostaje w bezpośrednim związku z wynikiem ww. postępowania uchylonego powyżej opisanym wyrokiem.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny podzielił argumentację Sądu pierwszej instancji, że toczące się postępowanie o umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie przedmiotowej zaległości podatkowej za grudzień 2016 r., ma istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, której przedmiotem jest zaliczenie zwrotu nadpłaty wynikającej z rozliczenia rocznego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. na poczet zaległości w podatku VAT za grudzień 2006 r.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 w zw. z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należy wskazać, że z uwagi na postawione zarzuty instrumentalnego wszczęcia postępowania przez organ pierwszej instancji, wskazać należy, że to właśnie od wyniku tego rozstrzygnięcia zależy bezpośrednio wynik niniejszego postępowania. Tym samy kontynuowanie przedmiotowej sprawy okaże się niecelowe, jeżeli organ pierwszej instancji uzna jednak, iż zobowiązanie E. P. w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. w kwocie 1.261,26 zł wraz z należnymi odsetkami uległo przedawnieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny oceniając zasadność podniesionych w rozpatrywanym zażaleniu zarzutów naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełniało wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz dokonano jej wyjaśnienia.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
-----------------------
2

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI