I OZ 732/08

Naczelny Sąd Administracyjny2008-09-30
NSAAdministracyjneWysokansa
pomoc społecznaprzywrócenie terminuskarżącyNSAWSAzażalenieniepełnosprawnośćprawo do sądu

NSA uchylił postanowienie WSA o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, przywracając termin skarżącemu z uwagi na utratę kuli inwalidzkiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, uznając, że pobyt skarżącego na rehabilitacji nie wykluczał możliwości dochowania terminu. Skarżący w zażaleniu podniósł, że utracił kulę inwalidzką, co uniemożliwiło mu poruszanie się. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że utrata kuli inwalidzkiej, w połączeniu z faktem, że skarżący jest inwalidą, uprawdopodobnia brak winy w uchybieniu terminu, a odmowa przywrócenia terminu naruszałaby konstytucyjne prawo do sądu.

Sprawa dotyczyła zażalenia A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie usług opiekuńczych. Sąd I instancji uznał, że pobyt skarżącego na rehabilitacji, podczas której mógł chodzić, nie stanowił przeszkody nie do przezwyciężenia w dochowaniu terminu. Skarżący w zażaleniu podniósł, że jest inwalidą i samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a kluczową przeszkodą była utrata kuli inwalidzkiej, która uniemożliwiła mu poruszanie się. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące przywracania terminów, uznał, że utrata kuli inwalidzkiej, udokumentowana przez skarżącego, w połączeniu z jego stanem zdrowia (inwalida, osoba niewidoma), uprawdopodobniała brak winy w uchybieniu terminu. Sąd podkreślił, że odmowa przywrócenia terminu w takiej sytuacji mogłaby prowadzić do niedopuszczalnego skrócenia ustawowego terminu i naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, utrata kuli inwalidzkiej przez osobę niepełnosprawną, która samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, może stanowić zdarzenie uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu, zwłaszcza gdy uniemożliwiała ona poruszanie się i dochowanie terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że utrata kuli inwalidzkiej przez skarżącego, będącego inwalidą i osobą niewidomą, istotnie ograniczyła jego możliwość działania i dochowania terminu do wniesienia skargi, co uprawdopodabnia brak winy. Odmowa przywrócenia terminu w takiej sytuacji naruszałaby prawo do sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 86 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 87

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 195 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata kuli inwalidzkiej przez skarżącego, będącego inwalidą, uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu. Odmowa przywrócenia terminu w sytuacji udokumentowanego braku winy narusza prawo do sądu.

Odrzucone argumenty

Skarżący mógł przemieszczać się w czasie rehabilitacji i dochować terminu. Fakt, że skarżący mógł chodzić podczas rehabilitacji, nie jest zdarzeniem uzasadniającym brak winy.

Godne uwagi sformułowania

przeszkoda w postaci niemożności działania skarżącego pojawiła się podczas biegu terminu do wniesienia skargi, trwała do jego upływu i przekroczyła termin końcowy aż o 7 dni nastąpiłoby niedopuszczalne skrócenie trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, co w dalszej konsekwencji doprowadziłoby do naruszenia konstytucyjnego prawa do Sądu

Skład orzekający

Jacek Fronczyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sytuacjach losowych, zwłaszcza dotyczących osób z niepełnosprawnościami, oraz ochrona prawa do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego, ale stanowi ważną wykładnię przepisów o przywracaniu terminów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są indywidualne okoliczności życiowe i niepełnosprawność w kontekście procedury administracyjnej, a także podkreśla fundamentalne prawo do sądu.

Utrata kuli inwalidzkiej uchyliła odmowę przywrócenia terminu do sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 732/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-09-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Fronczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
IV SA/Gl 222/08 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2009-01-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 86; art. 87
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia del. WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 30 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 222/08 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do wniesienia skargi.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 12 maja 2008 r. o sygn. akt IV SA/Gl 222/08 odmówił A. D. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że w zamieszczonym w skardze wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia skarżący powołał się na załączony druk L4, potwierdzający jego pobyt w okresie od dnia [...] do dnia [...] w Ośrodku [...] "[...]", a druk ten określał min., iż w wymienionym okresie skarżący mógł chodzić.
W ocenie Sądu, bezspornym było zatem, że przeszkodą, którą skarżący wskazał w swej prośbie, jako powód niedochowania terminu do wniesienia skargi, był jego pobyt na leczeniu rehabilitacyjnym w szpitalu w podanym powyżej okresie.
Natomiast, jak dalej zauważył Sąd, osobisty odbiór zaskarżonej decyzji przez skarżącego w miejscu jego zamieszkania nastąpił w dniu [...] i przypadał w okresie leczenia szpitalnego, a to z kolei świadczy, iż skarżący mógł przemieszczać się w czasie rehabilitacji poza teren szpitalny.
Jednocześnie Sąd wskazał, że fakt ten znajduje potwierdzenie w treści złożonego do akt zwolnienia szpitalnego, gdzie podano, iż w okresie objętym tym zwolnieniem chory mógł chodzić.
Sąd uznał, iż fakt ten nie jest zdarzeniem uzasadniającym brak winy, a wręcz, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy, wskazuje na niedochowanie przez skarżącego należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw.
W konsekwencji, zdaniem Sądu, okoliczności sprawy wskazują, iż rehabilitacja, jakiej skarżący poddany był w okresie do dnia [...] nie wykluczała, przy dołożeniu minimum staranności, nadania skardze biegu w ustawowym terminie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. D.. Skarżący stwierdził, iż Sąd I instancji, wydając zaskarżone postanowienie, dopuścił się błędnych ustaleń, bowiem jest on osobą samotną i inwalidą, a po utracie kuli w dniu [...] w ogóle nie może chodzić. Do zażalenia skarżący załączył kopię zaświadczenia z Komisariatu Policji w K. z dnia [...], stwierdzającego fakt zgłoszenia utraty kuli inwalidzkiej w dniu [...] na przystanku autobusowym w miejscowości K.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 P.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4).
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku, a przede wszystkim powinien zostać złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, licząc od daty ustania przyczyny uchybienia.
Oznacza to, że w pierwszej kolejności należy zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę w art. 87 § 1 ww. ustawy terminie. Oczywiście, dokonując tego rodzaju ustalenia, Sąd musi określić początek i koniec tego terminu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż Sąd prawidłowo uznał, że skoro jako przyczynę uchybienia terminu skarżący wymienił swój udokumentowany pobyt w placówce leczniczej w okresie od dnia [...] do dnia [...], to jednoczesne złożenie w dniu 18 lutego 2008 r. skargi wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia mieści się w zakreślonym w ustawie siedmiodniowym terminie.
W rozpoznawanej sprawie, poza sporem pozostaje także i to, że uchybienie terminu powoduje dla strony ujemne skutki.
Nie można zgodzić się z Sądem I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. O ile ustalenia i ocena Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach co do początku biegu terminu do wniesienia skargi były prawidłowe (do dnia [...]) i skarżący zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. rzeczywiście odebrał w dniu [...] w miejscu swojego zamieszkania, tj. w K., a doręczenie nastąpiło w czasie, w którym, według przedstawionego zwolnienia lekarskiego, powinien przebywać na leczeniu szpitalnym w miejscowości odległej od K. o ok. [...] km, to udokumentowana przez niego okoliczność utraty kuli inwalidzkiej miała jednak decydujący wpływ na swobodę podejmowanych przez niego działań, a w szczególności bezpośrednio wpływała na możliwość dochowania przez niego terminu do wniesienia skargi.
Co prawda okoliczność tę skarżący podniósł dopiero w zażaleniu na wydane postanowienie, niemniej jednak, jak wynika z akt sprawy, Sąd I instancji nie uznał, aby fakt ten uczynił zażalenie oczywiście uzasadnionym i nie skorzystał z możliwości uchylenia postanowienia w trybie art. 195 § 2 P.p.s.a.
Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący jest inwalidą (także osobą niewidomą) i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, co w zestawieniu z udokumentowaną okolicznością utraty kuli inwalidzkiej w terminie otwartym do wniesienia skargi pozwala stwierdzić, że skarżący w okresie przypadającym od dnia [...] do dnia [...] był w sposób istotny ograniczony w możliwości działania, a tym samym dowodzi, że skarżący powołał się na zdarzenie uprawdopodabniające bark jego winy w uchybieniu terminu.
Należy zwrócić przy tym uwagę, że okoliczność utraty kuli miała miejsce na ponad dwa tygodnie przed upływem terminu do wniesienia skargi ([...]). Z drugiej jednak strony trzeba podkreślić, że wniesienie skargi jest prawem, a nie obowiązkiem skarżącego, jest do tego prawem, z którego strona może skorzystać zarówno w pierwszym, jak i w ostatnim dniu terminu do jej wniesienia. Natomiast termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, wynoszącym zawsze trzydzieści dni i w żadnym przypadku nie podlega skróceniu.
Skoro zatem przeszkoda w postaci niemożności działania skarżącego pojawiła się podczas biegu terminu do wniesienia skargi, trwała do jego upływu i przekroczyła termin końcowy aż o 7 dni, to zważywszy na sytuację skarżącego, nie można uznać, że skarżący nie dochował należytej staranności po dniu [...]. W innym przypadku nastąpiłoby niedopuszczalne skrócenie trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, co w dalszej konsekwencji doprowadziłoby do naruszenia konstytucyjnego prawa do Sądu.
Z powyższych względów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki uzasadniające przywrócenie
skarżącemu terminu do wniesienia skargi, a na merytoryczne rozpoznanie sprawy pozwala nie budzący wątpliwości stan faktyczny sprawy i dyspozycja art. 188 P.p.s.a., stosowanego w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.
Z powyższych względów, działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 i art. 86 § 1 oraz w związku z art. 193 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.