V PZ 100/13

Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie TrybunalskimPiotrków Trybunalski2013-10-28
SAOSPracyprawo pracyŚredniaokręgowy
wyłączenie sędziegobezstronnośćstosunek osobistykodeks postępowania cywilnegoorzecznictwosąd pracyzażalenie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego, uznając brak podstaw do wątpliwości co do jego bezstronności.

Powód wniósł zażalenie na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego, zarzucając mu brak bezstronności z uwagi na wcześniejsze rozpoznawanie innych jego spraw. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że sam fakt wcześniejszego orzekania w innej sprawie między tymi samymi stronami nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, o ile nie istnieją szczególne okoliczności budzące uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpoznał zażalenie powoda S. B. na postanowienie Sądu Rejonowego odmawiające wyłączenia sędziego Sławomira Dudka od rozpoznania sprawy. Powód argumentował, że sędzia powinien zostać wyłączony, ponieważ wcześniej rozpoznawał inne jego sprawy, co miało budzić wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Okręgowy uznał jednak, że zażalenie jest nieuzasadnione. Powołując się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 49 i 50 k.p.c.) oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, sąd wyjaśnił, że wyłączenie sędziego wymaga istnienia obiektywnych okoliczności, które mogłyby budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Sam fakt, że sędzia rozpoznawał wcześniej inne sprawy tej samej strony, nie jest wystarczającą podstawą do wyłączenia, chyba że towarzyszą temu szczególne okoliczności wskazujące na brak obiektywizmu. Sąd Okręgowy stwierdził, że powód nie wykazał istnienia takich okoliczności i podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, oddalając zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt wcześniejszego orzekania w innej sprawie między tymi samymi stronami nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, o ile nie istnieją szczególne okoliczności obiektywnie wskazujące na brak jego bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do przepisów k.p.c. i orzecznictwa TK oraz SN, które definiują przesłanki wyłączenia sędziego. Podkreślono, że wątpliwości co do bezstronności muszą mieć obiektywny charakter i wynikać z okoliczności, a nie tylko subiektywnego odczucia strony. Rutynowe rozpoznawanie spraw czy prezentowanie poglądu prawnego niekorzystnego dla strony nie jest podstawą do wyłączenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

R. (...) (...) Spółka Komandytowa w P.

Strony

NazwaTypRola
S. B.osoba_fizycznapowód
R. (...) (...) Spółka Komandytowa w P.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Określa ogólny charakter przesłanek względnych wyłączenia sędziego, dotyczących sytuacji, gdy między nim a stroną zachodzi stosunek osobisty mogący wywołać wątpliwości co do bezstronności. Wobec braku ustawowej definicji, sytuacje faktyczne podlegają ocenie sądu uwarunkowanej konkretnymi okolicznościami.

k.p.c. art. 50

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy związania sądu prawomocnym orzeczeniem.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fakt rozpoznawania przez sędziego innych spraw tej samej strony nie stanowi samoistnej podstawy do wyłączenia. Brak obiektywnych okoliczności wskazujących na brak bezstronności sędziego. Wątpliwości co do bezstronności muszą mieć charakter obiektywny, a nie subiektywny.

Odrzucone argumenty

Sędzia powinien zostać wyłączony z uwagi na fakt, że wcześniej rozpoznawał inne sprawy powoda, co budzi wątpliwości co do jego bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach Decydować muszą bowiem fakty, a więc wszelkie okoliczności obiektywne, które mogłyby świadczyć o zróżnicowanym traktowaniu uczestników postępowania przez sędziego

Skład orzekający

Beata Łapińska

przewodniczący

Mariola Mastalerz

członek

Urszula Sipińska-Sęk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego, interpretacja pojęcia 'stosunku osobistego' i obiektywnych wątpliwości co do bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego – prawa do bezstronnego sądu i przesłanek wyłączenia sędziego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy sędzia musi zostać wyłączony? Kluczowe zasady bezstronności w sądzie.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V Pz 100/13 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2013 roku Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia SO Beata Łapińska Sędziowie: SO Mariola Mastalerz SR del. Urszula Sipińska-Sęk (spr.) Protokolant: asyst. sędz. Ewelina Goździk po rozpoznaniu w dniu 28 października 2013 r. w Piotrkowie Trybunalskim na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa S. B. przeciwko R. (...) (...) Spółka Komandytowa w P. o ustalenie pracy w warunkach szczególnych w przedmiocie zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 2 sierpnia 2013 roku w sprawie sygn. akt IV P 147/13 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem wydanym w dniu 2 sierpnia 2012 r. Sąd Rejonowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim oddalił wniosek powoda S. B. o wyłączenie od rozpoznania sprawy IV P 147/13 sędziego Sławomira Dudka. W uzasadnieniu Sąd Rejonowy przyjął, że fakt, iż Sędzia uprzednio rozpoznawał inne roszczenia strony nie stanowi podstawy do stwierdzenia, iż zachodzi wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie w dniu 13 sierpnia 2013 roku wniósł powód S. B. . Z uzasadnienia zażalenia wynika rozgoryczenie powoda wynikami dotychczasowych spraw z jego powództwa, a którym przewodniczył Sędzia Sławomir Dudek. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje: Zażalenie jako nieuzasadnione, podlega oddaleniu. Wbrew bowiem zarzutom w nim zawartym, Sąd Rejonowy wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, które znajduje uzasadnienie w treści art. 49 i 50 k.p.c. Wskazać należy, iż przepis art. 49 k.p.c. określa w sposób ogólny charakter przesłanek względnych wyłączenia sędziego. Dotyczą one takich sytuacji, gdy między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Określenie użyte w tym przepisie, że chodzi o "stosunek osobisty", który mógłby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego, jest niewątpliwie typowym zwrotem niedookreślonym. Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 24 czerwca 2008 r., P 8/07 (opubl.: Dziennik Ustaw rok 2008, Nr 119, poz. 772) stwierdził, że „ Art. 49 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) w zakresie, w jakim ogranicza przesłankę wyłączenia sędziego jedynie do stosunku osobistego między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem ustawowym, pomijając inne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził m.in., iż gwarancje bezstronności sędziowskiej nie mogą być ograniczone jedynie do stworzenia możliwości wyłączenia sędziego ze względu na istnienie bezpośrednich relacji o charakterze osobistym, ale muszą być pojmowane szerzej - jako umożliwiające wyłączenie w wypadku okoliczności (zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych), które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach". Wobec braku ustawowej definicji pojęcia „stosunku osobistego” oraz przy uwzględnieniu przytoczonego wyroku Trybunału Konstytucyjnego należy przyjąć, iż sytuacje faktyczne mogące wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego podlegają ocenie sądu, która powinna być silnie uwarunkowana konkretnymi okolicznościami danej sprawy. W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego za podstawę wyłączenia sędziego, związaną z pojmowaniem "stosunku osobistego" można przede wszystkim uznać istnienie między sędzią a stroną postępowania więzi przyjaźni, czy nawet znajomości, jak również stosunku ujawniającego się w trakcie postępowania a polegającego na przychylnym odnoszeniu się do jednej i nieprzychylności wobec drugiej strony. Dla oceny odnoszącej się do tej kwestii nie jest jednak istotne, jak strona subiektywnie odbiera nastawienie sędziego. Decydować muszą bowiem fakty, a więc wszelkie okoliczności obiektywne, które mogłyby świadczyć o zróżnicowanym traktowaniu uczestników postępowania przez sędziego i wywoływać zarówno u strony, jak i u postronnego obserwatora wątpliwości co do obiektywizmu sędziowskiego (postanowienie Sądu Najwyższego z 4 grudnia 1969 r., sygn. akt I CZ 124/69, zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z 7 listopada 1984 r., sygn. akt II CZ 117/84). O wyłączeniu winien decydować nie sam fakt znajomości, nawet o charakterze "osobistym", lecz taki układ stosunków osobistych, który rodziłby dla sędziego trudność w zachowaniu przez niego bezstronnej postawy w rozstrzyganiu sporu ze względu na emocjonalne nastawienie do danej osoby lub "powiązania wpływające na interesy lub pozycję życiową sędziego" (postanowienie Sądu Najwyższego z 14 września 1977 r., sygn. akt I PO 15). Nie uzasadnia natomiast wniosku o wyłączenie sędziego prowadzenie przez niego procesu z naruszeniem przepisów prawa procesowego ani np. ocena stanowiska czy przedstawianych dowodów (por. orz. SN z 24.03 1966r., II PZ 15/66 RPEiS 1966, nr 4 oraz T. Ereciński „Kodeks Postępowania Cywilnego Komentarz tomI , Lexis Nexis W-wa 2007, str. 179 ). Ponadto sam fakt orzekania w sprawie przez sędziego, który rozstrzygał wcześniej inną sprawę między tymi samymi stronami nie jest podstawą wywołującą wątpliwości co do bezstronności tego sędziego, o ile nie przemawiają za tym szczególne okoliczności, wskazujące na związanie się sędziego wcześniej zajętym stanowiskiem ponad zakres wynikający z art. 365 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2012 roku, II CSK 303/11, opubl. Legalis). Odnosząc powyższe rozważania do realiów przedmiotowej sprawy, Sąd Okręgowy w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego co do braku uzasadnionych podstaw do wyłączenia sędziego Sławomira Dudka od rozpoznawania sprawy. Wskazana we wniosku przyczyna wyłączenia w postaci rozpoznawania przez tego sędziego poprzedniego powództwa, bez wskazania szczególnych okoliczności potwierdzających wątpliwości co do bezstronności sędziego, nie może być podstawą do wyłączenia sędziego. Orzeczenie o wyłączeniu sędziego na podstawie art. 49 k.p.c. wymaga bowiem istnienia uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności tego sędziego, których skarżący S. B. nie wykazał. Ponadto jak już wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie, ani fakt prezentowania przez sędziego poglądu prawnego niekorzystnego dla strony, ani nie satysfakcjonująca strony ocena materiału dowodowego nie stanowią samodzielnie wystarczającej podstawy wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2010 r., II PK 344/09, postanowienie tego Sądu z dnia 21 kwietnia 2011 r., III UZ 9/11). Sąd Okręgowy podzielając przytoczone wyżej stanowiska Sądu Najwyższego stwierdza, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia zasadności wniosku o wyłączenie, pozostaje kwestia rozstrzygania innej sprawy tego samego powoda przez tego samego Sędziego. Jednocześnie , w ocenie Sądu Okręgowego w świetle powołanych wyżej okoliczności, jak też wyjaśnień złożonych przez sędziego Sławomira Dudka (k. 30), brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż zachowanie sędziego spowodowało wątpliwość co do jego obiektywizmu w orzekaniu. Z przyczyn wyżej wskazanych, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. , orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI