I OZ 717/11

I OZ 717/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-10-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-09-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I OZ 393/11 - Postanowienie NSA z 2011-06-07
I SA/Wa 1864/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-12-16
I OSK 819/12 - Wyrok NSA z 2012-07-31
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.246 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 4 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1864/10 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Gminy Ostrowite na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1864/10 odmówił J. T. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi Gminy Ostrowite na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
J. T. wnioskiem z dnia [...] lutego 2011 r. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi Gminy Ostrowite na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Konińskiego z dnia [...] sierpnia 1992 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę Ostrowite z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości zabudowanej, oznaczonej nr [...] o pow. [...] m² i [...] o pow. [...] m², obręb G., opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] i [...].
W uzasadnieniu wniosku uczestniczka postępowania J. T. podniosła, że stopień skomplikowania oraz specyfika materii powodują, iż nie jest ona w stanie samodzielnie bronić swoich praw, natomiast sytuacja materialna nie pozwala jej na opłacenie "fachowego" pełnomocnika.
W złożonym wniosku wnioskodawczyni podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura uczestniczki postępowania w wysokości 1.155 (jeden tysiąc sto pięćdziesiąt pięć) złotych oraz emerytura jej męża w kwocie 2.645 (dwa tysiące sześćset czterdzieści pięć) złotych, co w łącznej wysokości stanowi dochód w kwocie 3.800 (trzy tysiące osiemset) złotych. Ponadto wnioskodawczyni ujawniła, że posiada majątek - w postaci mieszkania o pow. [...] m², nieruchomość rolną o pow. [...] ha - stanowiący współwłasność ustawową małżeńską, a także posiada samochód osobowy marki H. z 2002 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2011 r. odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Na powyższe postanowienie Sądu J. T. wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 393/11 uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając w uzasadnieniu, że obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było podjęcie czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Dopiero bowiem pełne ustalenie sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, w tym struktury i wysokości ponoszonych przez nią wydatków, umożliwi właściwą ocenę, czy rzeczywiście nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Te same uwagi należy odnieść do dochodów uzyskiwanych z posiadanych przez nią nieruchomości.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając wniosek J. T. o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2011 r. wezwał wnioskodawczynię do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez jego sprecyzowanie czy wnioskuje o ustanowienie adwokata, czy o ustanowienie radcy prawnego, a ponadto złożenie – w terminie siedmiu pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy – dodatkowych dokumentów źródłowych celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, tj.:
1. dokumentów odzwierciedlających wysokość ponoszonych wydatków związanych z leczeniem;
2. dokumentów odzwierciedlających wysokość ponoszonych wydatków związanych z wykupem lekarstw;
3. dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków na rehabilitację;
4. dokumentów odzwierciedlających wysokość zaciągniętego kredytu;
5. dokumentów obrazujących stan zgromadzonych i dostępnych środków na rachunkach bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy;
6. dokumentów wskazujących i potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków w związku z utrzymaniem rodziny;
7. oświadczenia, czy użytkuje nieruchomość rolną, czy ewentualnie nieruchomość rolna nadal jest dzierżawiona przez M. O. oraz czy wnioskodawczyni uzyskuje z tytułu dzierżawy czynsz i nadesłania na tę okoliczność stosownych dokumentów oraz dokumentów obrazujących stan prawny nieruchomości.
Odpowiadając na powyższe wezwanie wnioskodawczyni pismem z dnia 11 lipca 2011 r. poinformowała, że nie prowadzi ewidencji wydatków ponoszonych na leczenie, zakupy lekarstw oraz rehabilitację.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1864/10, na podstawie art. 246 §1 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił J. T. przyznania prawa pomocy.
Sąd stwierdził, że uczestniczka postępowania J. T. nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Wątpliwości dotyczące sytuacji majątkowej wnioskodawczyni nie zostały zatem wyjaśnione w stopniu pozwalającym na przyznanie jej przez Sąd prawa pomocy, a to oznacza, że nie wykazano, by spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2) powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. T., zaskarżając je w całości. W głównych motywach zażalenia wywodziła, że jako osoba w podeszłym wieku zmuszona jest do ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem i wydatków na leki oraz rehabilitację. Na tych podstawach wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania".
W zaskarżonym postanowieniu Sąd w pełni prawidłowo ocenił stan rodzinny, majątek i dochody uczestniczki postępowania, czyniąc kryterium swojej oceny właściwą normę prawną, tj. wynikającą z ww. przepisu.
Prawo pomocy przyznawane jest osobom (fizycznym, prawnym), które wykażą, że rzeczywiście tej pomocy potrzebują. Pomimo wezwania uczestniczki postępowania zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2011 r. do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dokumentów przedstawiających aktualną i rzeczywistą sytuację rodzinną, majątkową i jej dochody, braków tych nie usunięto. Ustawodawca przyznając jednostce prawo pomocy określił jednocześnie przesłanki, których spełnienie warunkuje przyznanie tego prawa. Wykazanie spełnienia przesłanek spoczywa na stronie postępowania. W niniejszym postępowaniu, jego uczestniczka J. T. przesłanek tych nie wykazała.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.