I OZ 717/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-09-29
NSAnieruchomościWysokansa
wywłaszczenienieruchomościodszkodowaniedrogi gminnewstrzymanie wykonaniaprawo administracyjnegospodarka nieruchomościamisąd administracyjny

NSA uchylił postanowienie WSA i wstrzymał wykonanie decyzji o odszkodowaniu za wywłaszczony grunt, wskazując na obowiązek organu do wstrzymania wykonania decyzji w przypadku skargi na podstawie art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Gmina Miasto Gniezno wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji o odszkodowaniu za wywłaszczony grunt. WSA oddalił wniosek, uznając brak wykazania przesłanek szkody. NSA uchylił postanowienie WSA, stwierdzając, że organ administracji miał obowiązek z urzędu wstrzymać wykonanie decyzji na podstawie art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadku skargi dotyczącej wywłaszczenia, czego nie uczynił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek Gminy Miasto Gniezno o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Wielkopolskiego, która utrzymywała w mocy decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie za grunty przejęte pod drogi gminne. Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie wykazała niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, co jest wymogiem z art. 61 § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie Gminy, uchylił postanowienie WSA. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą wywłaszczenia lub odszkodowania, organ administracji ma obowiązek z urzędu wstrzymać wykonanie decyzji. Ponieważ Wojewoda Wielkopolski nie dopełnił tego obowiązku, NSA uznał, że wstrzymanie wykonania decyzji było uzasadnione, niezależnie od braku szczegółowego uzasadnienia wniosku przez skarżącą. Sąd wskazał również, że WSA powinien odmówić wstrzymania, a nie oddalić wniosek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien wstrzymać wykonanie decyzji, jeśli organ administracji nie wykonał obowiązku nałożonego art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niezależnie od argumentacji wniosku skarżącej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami nakłada na organ obowiązek z urzędu wstrzymania wykonania decyzji w sprawach wywłaszczenia i odszkodowania w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Niewykonanie tego obowiązku przez organ uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd, nawet jeśli skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 9

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w sprawach z działu III (wywłaszczenie, odszkodowanie), organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie w drodze postanowienia.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymaga wskazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

u.g.n. art. 129 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 132 § ust. 1, 1a, 2 i 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 134

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 98 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji miał obowiązek z urzędu wstrzymać wykonanie decyzji na podstawie art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czego nie uczynił.

Odrzucone argumenty

WSA oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania, uznając brak wykazania przez skarżącą przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków

Skład orzekający

Izabella Kulig - Maciszewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazanie na obowiązek organu administracji do wstrzymania wykonania decyzji z urzędu na podstawie art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sprawach wywłaszczeniowych, nawet jeśli skarżący nie wykazał przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ nie dopełnił obowiązku wstrzymania wykonania decyzji z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotny obowiązek organów administracji, którego niewykonanie może prowadzić do uchylenia ich decyzji przez sąd. Jest to ważna lekcja proceduralna dla prawników i urzędników.

Organ zapomniał wstrzymać decyzję? Sąd zrobi to za niego!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 717/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-09-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Po 388/10 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2012-11-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i wstrzymano wykonanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 61 § 3, art. 9
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz na podtsawie rt. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig – Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasto Gniezno na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 388/10 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy Miasto Gniezno na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Po 388/10 oddalił wniosek Gminy Miasto Gniezno - reprezentowanej przez Prezydenta, o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2010 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Gnieźnieńskiego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] ustalającą na rzecz K. N. odszkodowanie w wysokości [...] zł za działki gruntu wydzielone pod drogi gminne o nr [...],[...],[...],[...], obręb G., które przeszły z mocy prawa na własność Gminy Miasta Gniezno i zobowiązującą do wypłaty odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, mając na uwadze treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), iż skarżąca nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonej decyzji, przez wypłatę K. N. odszkodowania w kwocie [...] zł rodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem tylko spełnienie powołanych przesłanek może spowodować wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skoro więc nie zostało przez skarżącą wykazane na czym polega niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, bądź powstanie trudnych do odwrócenia skutków, Sąd oddalił wniosek i jednocześnie podniósł, że postawiony zarzut bezprawności przyznania przedmiotowego odszkodowania będzie zbadany przez Sąd w toku merytorycznego rozpoznania sprawy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Gmina Miasto Gniezno, reprezentowana przez Prezydenta, wskazała, iż wykonanie decyzji, przez wypłatę K. N. kwoty [...] zł tytułem odszkodowania zrodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Miastu znacznej szkody i spowoduje trudne do odwrócenia skutki, bowiem wypłacenie odszkodowania do rąk osoby, co do której istnieje wątpliwość w przedmiocie uprawnienia do otrzymania odszkodowania naruszyłoby interes publiczny gminy, która jako dysponent własnego budżetu jest narażona na poniesienie szkody, a także trudne do odwrócenia skutki.
Ponadto co jest istotne w niniejszej sprawie, zdaniem skarżącej, iż zgodnie z art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w razie wniesienia skargi do Sądu administracyjnego na decyzję wydaną w sprawach, o których mowa w przepisach działu III (tzn. w sprawach z zakresu podziału, scalania nieruchomości, wywłaszczania i odszkodowania za wywłaszczenie, zwrotu wywłaszczonych nieruchomości oraz opłat adiacenckich) z wyłączeniem decyzji wymienionych w art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122 i 126, organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, czego Wojewoda Wielkopolski nie uczynił, zatem zażalenie jest zasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlega rozpoznaniu, jak zasadnie uznał Sąd I instancji, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., który wymaga wskazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpatrując wniosek skarżącej Gminy Miasto Gniezno, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, ponieważ nie zostały w nim wykazane przesłanki uprawdopodabniające zasadność tego wniosku zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a.
Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że brak wskazania okoliczności uprawdopodabniających szkodę lub trudne do odwrócenia skutki jakie spowoduje wykonanie zaskarżonej decyzji, co do zasady skutkuje nieuwzględnieniem takiego wniosku. Rację ma także Wojewódzki Sąd w stwierdzeniu, iż to czy K. N. jest osobą uprawnioną do odszkodowania będzie zbadane merytorycznie w trakcie postępowania sądowego i ta okoliczność nie jest przesłanką wystarczającą do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Niemniej jednak Sąd I instancji, rozpatrując złożony wniosek, nie wziął pod uwagę, iż przedmiotem skargi Gminy Miasto Gniezno jest decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Gnieźnieńskiego z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę, podjęta na podstawie art. 129 ust. 1 i 2, art. 132 ust. 1,1a, 2 i 3, art. 134 w związku z art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004 Nr 261, poz. 2603 ze zm.), czyli przepisów Działu III tej ustawy. Natomiast art. 9 wskazanej ustawy stanowi, iż w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w sprawach, o których mowa w przepisach Działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122 i art. 126, organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Jak wynika z akt sprawy organ takiego postanowienia nie wydał. Dlatego też należy wskazać, iż w sytuacji, kiedy organ nie wykonał obowiązku nałożonego art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku, czy też jej braku lub lakonicznych stwierdzeniach we wniosku uzasadnione było wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na wniosek skarżącej przez Sąd I instancji. Takie stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 8 października 2008 r. sygn. akt I OZ 770/08).
Z powyższych względów należało uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 lipca 2010 r. oraz uwzględnić wniosek o wstrzymanie wykonania powołanej decyzji. Ponadto, Sąd wydając postanowienie powinien odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji a nie oddalić wniosek.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI