I OZ 1184/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-10-21
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymisąd administracyjnybezstronność sędziegozażaleniedodatek mieszkaniowy

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego, uznając brak obiektywnych podstaw do jego wyłączenia.

Skarżący R.S. złożył wniosek o wyłączenie sędziego WSA B.G. z powodu rzekomo negatywnego zachowania procesowego. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek, uznając, że subiektywne odczucia strony nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego. NSA rozpoznał zażalenie na to postanowienie i również je oddalił, podkreślając, że instytucja wyłączenia sędziego nie służy eliminowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających jej interesom.

Sprawa dotyczy zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, które oddaliło jego wniosek o wyłączenie sędziego WSA B.G. od rozpoznania sprawy dotyczącej dodatku mieszkaniowego. Skarżący argumentował, że sędzia wykazywał negatywne zachowanie procesowe, powołując się na wcześniejsze postępowanie. Sąd pierwszej instancji uznał, że przedstawione przez skarżącego okoliczności stanowią jedynie subiektywne przeświadczenie o braku obiektywizmu sędziego i nie dają podstaw do jego wyłączenia zgodnie z art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, potwierdził stanowisko sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że przepis art. 19 p.p.s.a. dotyczy względnych przesłanek wyłączenia sędziego, które muszą opierać się na obiektywnych okolicznościach budzących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności, a nie na subiektywnych odczuciach strony co do sposobu prowadzenia sprawy czy niezadowolenia z jej przebiegu. NSA przywołał również orzecznictwo wskazujące, że instytucja wyłączenia sędziego nie może być wykorzystywana do eliminowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających jej interesom. W konsekwencji zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, subiektywne odczucia strony co do zachowania procesowego sędziego, niepoparte obiektywnymi dowodami, nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji i NSA uznały, że wniosek o wyłączenie sędziego musi opierać się na okolicznościach, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Samo niezadowolenie strony z przebiegu postępowania lub sposobu prowadzenia sprawy przez sędziego nie jest wystarczającą przesłanką do jego wyłączenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa względne przesłanki wyłączenia sędziego, które muszą opierać się na okolicznościach dających podstawę do uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Katalog przyczyn powodujących wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy (bezwzględne wyłączenie).

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. art. 19

Dz.U. 2016 poz 718

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji i NSA uznały, że brak jest obiektywnych podstaw do wyłączenia sędziego, a argumentacja skarżącego opiera się na subiektywnych odczuciach. Instytucja wyłączenia sędziego nie służy eliminowaniu sędziów z powodu niezadowolenia strony z przebiegu postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja R.S. oparta na negatywnym zachowaniu procesowym sędziego i jego subiektywnym przeświadczeniu o braku obiektywizmu.

Godne uwagi sformułowania

Samo przeświadczenie strony co do tego, iż sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego. Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów.

Skład orzekający

Irena Kamińska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w postępowaniu administracyjnosądowym, podkreślenie obiektywnych podstaw wymaganych do wyłączenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu administracyjnosądowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury wyłączenia sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 1184/16 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2016-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-09-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
II SA/Sz 1094/13 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2017-06-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 21 października 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 sierpnia 2016 r. o sygn. akt II SA/Sz 1094/13 oddalające wniosek R.S. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie B.G. w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 24 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
R.S. na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. złożył wniosek o wyłączenie przewodniczącego składu orzekającego - sędziego WSA B.G. od rozpoznania sprawy z jego skargi na decyzję na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 24 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego
Skarżący wskazał, że podstawą żądania wyłączenia sędziego jest negatywne, w jego ocenie, zachowanie procesowe sędziego jako funkcjonariusza publicznego i prowadzenie sprawy o sygn. akt II SA/Sz 1073/11. Dowodem na powyższe jest wniosek z dnia 13 lutego 2015 r. o sprostowanie i uzupełnienie protokołu z dnia 14 stycznia 2015 r. w sprawie II SA/Sz 1073/11.
W dniu 11 lipca 2016 r. Sędzia WSA B.G. złożyła oświadczenie, że nie zachodzą żadne podstawy określone w art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyłączenia jej od udziału w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1094/15 ze skargi R.S.
Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2016 r. o sygn. akt II SA/Sz 1094/13 WSA w Szczecinie oddalił wniosek R.S. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie B.G. w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 24 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że okoliczności przedstawione we wniosku R.S. nie stanowią o konieczności wyłączenia od rozpoznania sprawy sędziego WSA B.G. Sformułowania użyte przez skarżącego są przykładem subiektywnego przeświadczenia o braku obiektywizmu ww. sędziego, spowodowanego niezadowalającymi stronę skarżącą czynnościami podejmowanych przez sędziego, wynikającego z oczekiwań co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego w jego sprawach. Wniosek ten, w żadnym fragmencie nie zawiera argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie. Samo przeświadczenie strony co do tego, iż sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego.
Zażalenie od powyższego postanowienia wniósł R.S. Zaznaczył, że w postanowieniu Sąd pierwszej instancji dokonał zwężenia okoliczności i faktów mających stanowić podstawę wyłączenia sędziego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji dostatecznie wyjaśnił skarżącemu, że zgodnie z treścią art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten, w odróżnieniu od art. 18 p.p.s.a. zawierającego katalog przyczyn powodujących wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, a zatem jego bezwzględne wyłączenie – które również nie zaistniały w sprawie – dotyczy względnych przesłanek wyłączenia sędziego. Podstawą wyłączenia sędziego na gruncie tego przepisu są zarówno okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do zaistnienia wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Zaznaczyć należy, że sam skarżący nie podał w zażaleniu okoliczności podważających ustalenia Sądu pierwszej instancji. Subiektywne wrażenia wnioskodawcy, że odmowa wyłączenia nawiązuje do metod państwa totalitarnego, nie stanowi obiektywnej podstawy do wyłączenia wskazanego sędziego.
Instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r. o sygn. akt II FZ 61/08, publ. "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych" 2008, nr 6, poz. 97; por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2011 r. o sygn. akt K 3/09, publ. "Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego" 2011, seria A, nr 1, poz. 5).
Mając na uwadze powyższe oddalono zażalenie na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI