I OZ 708/25

I OZ 708/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Gd 579/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2025-09-22
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 września 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 579/25 o odrzuceniu skargi A. B. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 29 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania; 2) zwrócić A. B. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od zażalenia.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 września 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 579/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę A. B. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 29 maja 2025 r. w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 11 sierpnia 2025 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL strony oraz złożenie pełnomocnictwa procesowego lub uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi – w terminie 7 dni od dnia doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie zostało doręczone na adres kancelarii pełnomocnika w dniu 18 sierpnia 2025 r.
W dniu 2 września 2025 r. pełnomocnik nadał w placówce pocztowej pismo zawierające uzupełnienie braków – podano numer PESEL skarżącej oraz nadesłano poświadczone za zgodność z oryginałem pełnomocnictwo procesowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucając skargę stwierdził, że skoro zakreślony termin do uzupełnienia braków formalnych upływał w dniu 25 sierpnia 2025 r. i termin ten upłynął bezskutecznie, gdyż braki uzupełniono dopiero w dniu 2 września 2025 r. to skarga nie może zostać przyjęta do merytorycznego rozpoznania.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zarzucając:
1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że wezwanie do uzupełnienia braków zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 18 sierpnia 2025 r., podczas gdy wezwanie zostało w tym dniu awizowane i skutecznie doręczone dopiero w dniu 27 sierpnia 2025 r., co wynika z portalu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej (przesyłka nr [...]);
2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że pełnomocnik skarżącej uzupełnił braki w postaci pełnomocnictwa oraz wskazania numeru PESEL skarżącej po wyznaczonym terminie, podczas gdy pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braków w terminie 7 dni od dnia odbioru wezwania, wezwanie odebrał w dniu 27 sierpnia 2025 r., zaś uzupełnił braki w dniu 2 września 2025 r., tj. z zachowaniem wyznaczonego terminu;
3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i odrzucenie skargi w sytuacji, gdy pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków pismem z dnia 12 sierpnia 2025 r., które zostało mu doręczone 27 sierpnia 2025 r., a zatem termin na wykonanie wezwania upływał w dniu 3 września 2025 r., zaś pełnomocnik skarżącej nadał pismo stanowiące wykonanie zobowiązania w placówce Poczty Polskiej w dniu 2 września 2025 r., tj. w wyznaczonym terminie.
Jednocześnie wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów:
1) kserokopii koperty, w której skierowano do pełnomocnika skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków z dnia 12 sierpnia 2025 r.;
2) wydruku z portalu Poczty Polskiej śledzenia przesyłki o numerze [...] (https://emonitoring.poczta-polska.pl/),
- w celu wykazania: numeru przesyłki nadanej do pełnomocnika skarżącej, daty doręczenia pełnomocnikowi skarżącej wezwania do uzupełnienia braków z dnia 12 sierpnia 2025 r., doręczenia wezwania w dniu 27 sierpnia 2025 r., wykonania zobowiązania w wyznaczonym terminie.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości;
2) zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym opłaty sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie – stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." – skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 tej ustawy. Zgodnie z nim, skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt 1-3 omawianej regulacji, a ponadto powinna czynić zadość wymaganiom dla każdego pisma w postępowaniu sądowym – przewidzianym w art. 46 P.p.s.a. W szczególności, w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., pismo strony powinno zawierać w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Zgodnie natomiast z art. 46 § 3 P.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.
Wobec powyższego właściwie zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 11 sierpnia 2025 r. zobowiązano pełnomocnika A. B. do uzupełnienia braków formalnych skargi bowiem nie wskazano w niej numeru PESEL skarżącej jak również do skargi nie dołączono pełnomocnictwa upoważniającego radcę prawnego J. P. do działania w imieniu strony przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyjął, że ww. wezwanie zostało doręczone w dniu 18 sierpnia 2025 r., a zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał 25 sierpnia 2025 r. Skarżąca w zażaleniu podniosła natomiast, że w zaskarżonym postanowieniu błędnie przyjęto, że odbiór przesyłki nastąpił w dniu 18 sierpnia 2025 r. Zdaniem strony, pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków skargi pismem z dnia 12 sierpnia 2025 r., jednakże pismo to zostało awizowane i odebrane w dniu 27 sierpnia 2025 r. Na dowód powyższego przedstawiono kserokopię koperty skierowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 579/25 do pełnomocnika strony oraz wydruk danych z systemu śledzenia przesyłek operatora pocztowego Poczta Polska S.A. dotyczących przesyłki poleconej nr [...], z którego wynika że ww. przesyłka została nadana w dniu 13 sierpnia 2025 r., awizowana w dniach 18 sierpnia 2025 r. i 26 sierpnia 2025 r., a następnie odebrana w dniu 27 sierpnia 2025 r. W tej sytuacji uzupełnienie braków formalnych skargi w dniu 2 września 2025 r. nie nastąpiło z uchybieniem terminu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec przedstawionych w zażaleniu dowodów, wskazujących na inną datę odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, niż data którą przyjął Sąd I instancji, odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. należy ocenić jako niezasadne. Z zestawienia okoliczności podniesionych i uwiarygodnionych przez wnoszącą zażalenie z ustaleniami przyjętymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wynika bowiem, że w rozpoznawanej sprawie dzień odbioru przedmiotowego pisma budzi uzasadnione wątpliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje przy tym, że do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej (art. 65 § 2 P.p.s.a.). Oznacza to, że aby w sposób prawidłowy doręczyć pismo sądowe należy zastosować tryb, o jakim mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 19). Stosownie do treści § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia pismo sądowe jest wysyłane jako przesyłka polecona, do której dołącza się formularz potwierdzenia odbioru (według wzoru określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia). Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Pracownik operatora lub osoba występująca w imieniu operatora, pracownik sądowej służby doręczeniowej, osoba zatrudniona w sądzie lub komornik wpisują na formularzu potwierdzenia odbioru datę doręczenia przesyłki, imię i nazwisko odbiorcy i zaznaczają sposób doręczenia, co potwierdzają własnoręcznym podpisem. Na przesyłce doręczający wpisuje datę doręczenia, co potwierdza własnoręcznym podpisem (§ 4 ust. 2).
Jak wskazano we wcześniejszych rozważaniach odrzucając skargę Sąd I instancji uznał, że dniem doręczenia pisma zawierającego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi był 18 sierpnia 2025 r., tj. wskazana na zwrotnym potwierdzeniu odbioru data (k. 45). Istotnie, w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki poleconej nr [...], z treści którego wynika, że przesyłkę odebrano w dniu 18 sierpnia 2025 r., jednakże w miejscu przeznaczonym na imię i nazwisko osoby kwitującej odbiór przesyłki znajduje się odręczny podpis: "E. B.". Zwrotne potwierdzenie odbioru nie wskazuje natomiast, w jakim charakterze ww. osoba działała odbierając korespondencję sądową adresowaną do pełnomocnika skarżącej. Nie został bowiem wypełniony pkt 1 ww. formularza przez wskazanie, czy przesyłkę doręczono adresatowi, czy też innemu podmiotowi (dozorca domu, administracja domu, dorosły domownik, sołtys, upoważniony pracownik).
Dodatkowo należy zauważyć, że na kwestionowanym zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się stempel pocztowy Urzędu Pocztowego [...] mieszczącego się w G. przy ul. [...], w sytuacji gdy kancelaria radcy prawnego J. P. mieści się w G. przy ul. [...]. Jak wynika zaś z przedstawionych w zażaleniu danych z systemu śledzenia przesyłek, a także znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru innej korespondencji skierowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, tj. postanowienia z dnia 22 września 2025 r. o odrzuceniu skargi (k. 64) właściwą pocztową placówką oddawczą dla kancelarii pełnomocnika jest Urząd Pocztowy [...] przy ul. [...].
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, różne numery przesyłek poleconych dotyczących tej samej sprawy o sygn. akt II SA/Gd 579/25, dwie różne daty doręczenia korespondencji wynikające ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz przedstawionych w zażaleniu danych z systemu śledzenia przesyłek, a także niejasne okoliczności związane z treścią zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki nr [...] (tj. dane odnoszące się do osoby, która odebrała korespondencję i realizacja usługi pocztowej przez placówkę pocztową w innym mieście niż w miejscu siedziby kancelarii pełnomocnika skarżącej) pozwalały na powzięcie wątpliwości odnośnie daty odbioru wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, która to kwestia miała zasadnicze znaczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie dokonał ustaleń we wskazanym zakresie, ani też nie podjął działań celem wyjaśnienia podnoszonych w zażaleniu rozbieżności.
W tym stanie rzeczy uznanie przez Sąd I instancji, że sporna przesyłka została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 18 sierpnia 2025 r., a tym samym w tej dacie rozpoczął się bieg terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, który upłynął bezskutecznie w dniu 25 sierpnia 2025 r., należało ocenić jako przedwczesne.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia.
O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 P.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 listopada 2025 r., nadanym przez art. 1 pkt 6 i art. 2 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2025 r., poz. 1427).