I OZ 70/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-03-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
bezczynność organusądy administracyjneuzupełnienie wyrokukoszty postępowaniazadośćuczynienieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiministerstwo rolnictwa

Podsumowanie

NSA oddalił zażalenie na odmowę uzupełnienia wyroku WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo orzekł o całości skargi i nie miał obowiązku z urzędu przyznawać sumy pieniężnej za bezczynność.

Skarżący wniósł o uzupełnienie wyroku WSA dotyczącego bezczynności organu, domagając się zasądzenia sumy pieniężnej za zadośćuczynienie oraz zwrotu kosztów postępowania. WSA odmówił uzupełnienia, a Skarżący wniósł zażalenie, zarzucając błędną wykładnię przepisów. NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że WSA prawidłowo orzekł o całości skargi i nie miał obowiązku z urzędu przyznawać dodatkowej sumy pieniężnej ani rozszerzać orzeczenia o koszty ponad te wynikające z akt.

Sprawa dotyczyła zażalenia Skarżącego na postanowienie WSA w Warszawie, które odmówiło uzupełnienia wyroku dotyczącego bezczynności Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżący domagał się uzupełnienia wyroku o zasądzenie sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia za stwierdzoną bezczynność oraz o zwrot poniesionych kosztów postępowania, w tym kosztów przesyłek, dojazdów i materiałów biurowych. WSA odmówił uzupełnienia, uznając, że nie zaszły przesłanki określone w art. 157 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 157 p.p.s.a., uzupełnienie wyroku jest możliwe, gdy sąd nie orzekł o całości skargi lub nie zamieścił obligatoryjnego dodatkowego orzeczenia. W ocenie NSA, WSA orzekł o całości żądania skargi, stwierdzając bezczynność organu, wymierzając grzywnę i umarzając postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu, a także zasądzając zwrot kosztów w kwocie 100 zł, odpowiadającej wpisowi od skargi. NSA podkreślił, że Skarżący nie wykazał poniesienia wyższych kosztów przed wydaniem wyroku, a przepis art. 149 § 1a p.p.s.a. daje sądowi możliwość orzeczenia o grzywnie lub sumie pieniężnej, ale nie nakłada takiego obowiązku z urzędu. Sąd zaznaczył również, że w postępowaniu sądowym stosuje się przepisy p.p.s.a., a nie Kodeksu postępowania cywilnego. W konsekwencji, zażalenie zostało oddalone.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił uzupełnienia wyroku, ponieważ orzekł o całości skargi i nie miał obowiązku z urzędu przyznawać dodatkowej sumy pieniężnej ani rozszerzać orzeczenia o koszty ponad te wynikające z akt.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA prawidłowo orzekł o całości skargi na bezczynność, stwierdzając ją, wymierzając grzywnę i umarzając postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu. Zasądzenie dodatkowej sumy pieniężnej ani pełnego zwrotu kosztów nie było obligatoryjne z urzędu, a skarżący nie wykazał ich poniesienia przed wydaniem wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 157 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strona może domagać się uzupełnienia wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do wydania postanowienia o oddaleniu zażalenia.

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do wydania postanowienia o oddaleniu zażalenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 200

Kodeks postępowania cywilnego

Nie dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego.

k.p.c. art. 209

Kodeks postępowania cywilnego

Nie dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo orzekł o całości skargi. Nie było obowiązku z urzędu zasądzać dodatkowej sumy pieniężnej za bezczynność. Skarżący nie wykazał poniesienia wyższych kosztów postępowania przed wydaniem wyroku.

Odrzucone argumenty

Zażalenie Skarżącego na odmowę uzupełnienia wyroku. Zarzuty błędnej wykładni art. 149 § 2 p.p.s.a. i art. 157 § 1 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 k.p.a. w zw. z art. 200 i 209 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu przez brak orzeczenia o całości skargi rozumieć należy sytuację, gdy sąd pominął w wyroku niektóre akty lub czynności objęte skargą albo orzekł tylko co do części rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie, nie ustosunkowując się do pozostałej części zaskarżonego rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym, jako podstawowe, sądy administracyjne stosują przepisy powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

Skład orzekający

Piotr Niczyporuk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzupełnienia wyroku w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście żądań o zasądzenie sumy pieniężnej za bezczynność i zwrotu kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie skarżący domagał się uzupełnienia wyroku o świadczenia, które nie były przedmiotem pierwotnej skargi lub nie zostały wykazane przed wydaniem wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z uzupełnieniem wyroku i zwrotem kosztów, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.

Czy można domagać się od sądu uzupełnienia wyroku o dodatkowe pieniądze po jego wydaniu?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OZ 70/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Niczyporuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SAB/Wa 250/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-04-04
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 184 w zw. z art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2025 r., sygn. akt I SAB/Wa 250/24 o odmowie uzupełnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SAB/Wa 250/24 w sprawie ze skargi P. w P. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku o zmianę decyzji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Pismem z 8 kwietnia 2024 r. P. w P. (dalej: "Skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd I instancji") skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozpoznaniu wniosku o zmianę decyzji.
Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SAB/Wa 250/24, wydanym w postępowaniu uproszczonym - Sąd I instancji orzekł o: stwierdzeniu, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 sentencji wyroku); umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu (pkt 2 sentencji wyroku); wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych (pkt 3 sentencji wyroku); zasądził od organu na rzecz Skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony Skarżącemu 9 maja 2025 r.
Pismem z 22 maja 2025 r., Skarżący wniósł o uzupełnienie wyroku, wnosząc o zasądzenie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 250 złotych, na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.") z tytułu zadośćuczynienia za stwierdzoną bezczynność organu, uzupełnienie rozstrzygnięcia o zwrot kosztów postępowania i zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów:
a) 1/3 kosztów przesyłek pocztowych związanych z postępowaniem w kwocie 61 zł: 3 = 20 33 zł;
b) kosztów opłaty pocztowej od opłaty skargi w kwocie 5,90 zł;
c) 1/3 uśrednionych kosztów dojazdu samochodem przedstawiciela stowarzyszenia na bezpłatne konsultacje i na pocztę, łącznie 60 km x 1,15 zł = 69 ; 3 = 23 zł;
d) uśrednionych kosztów materiałów biurowych (papier, koperty, wydruki, energia) w kwocie 10 zł;
e) uśrednionych kosztów pracy przedstawiciela Skarżącego związanej z niniejszą sprawą, nieopłaconych w żadnej części (funkcja pełniona w wolontariacie) w kwocie 100 zł.
Ponadto, Skarżący wniósł o "uzupełnienie wyroku na podstawie art. 134 § 1 oraz art. 135 p.p.s.a, o wynik kontroli Sądu dotyczącej działalności organów administracji publicznej, w oparciu o kryterium zgodności z prawem wszystkich aktów lub czynności wydanych lub podjętych w niniejszej sprawie".
Sąd I instancji, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2025 r. odmówił uzupełnienia ww. wyroku wskazując, że w sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności uzasadniających jego uzupełnienie, o których mowa w art. 157 § 1 p.p.s.a.
Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1. błędną wykładnię art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że nie był on zobowiązany do rozważania żądania zasądzenia na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej, pomimo że w uzasadnieniu wyroku wskazano na możliwość przyznania takiej sumy na wniosek strony;
2. naruszenie art. 157 § 1 p.p.s.a. przez nieuzasadnione przyjęcie, że nie zachodziły przesłanki do uzupełnienia wyroku w zakresie: orzeczenia o wniosku złożonym na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.; orzeczenia o pełnym zwrocie uzasadnionych kosztów postępowania poniesionych przez stronę skarżącą (w tym opłaty uzupełniające, przejazdy, opłaty pocztowe i inne niezbędne wydatki);
3. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 200 i art. 209 k.p.c. przez pominięcie obowiązku dokładnego rozważenia wniosku strony oraz nieuwzględnienie przedstawionych przez stronę okoliczności faktycznych i dowodów poniesionych kosztów, istotnych dla rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o uzupełnienie wyroku poprzez zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 250 złotych oraz zwrotu poniesionych kosztów postępowania w wysokości 159,23 złotych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 157 p.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.
Z powyższego brzmienia przepisu wynika, że strona może domagać się uzupełnienia wyroku w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi, i po drugie, jeżeli nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W tym kontekście dodać należy, że przez brak orzeczenia o całości skargi rozumieć należy sytuację, gdy sąd pominął w wyroku niektóre akty lub czynności objęte skargą albo orzekł tylko co do części rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie, nie ustosunkowując się do pozostałej części zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zaznaczyć przy tym należy, że Skarżący w złożonej skardze domagał się jedynie rozpoznania wniosku o zmianę decyzji. Ponadto, w piśmie procesowym z 2 stycznia 2025 r. wniósł uzupełniająco o zasądzenie należnych kosztów postępowania (bez ich wykazania). Co istotne, nie występował przy tym o przyznanie sumy pieniężnej od organu.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji, że orzekł on o całości żądania skargi. Stwierdził, bowiem, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu zgłoszonego wniosku, ocenił, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę (z urzędu) oraz umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, wobec wydania decyzji. Jednocześnie zasądził od organu zwrot kosztów postępowania, tj. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Rację ma Sąd I instancji, że postanowienie o kosztach zapadło w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Skarżący nie przedstawił, bowiem przed wydaniem wyroku żadnego zestawienia poniesionych wydatków. Dlatego też Sąd I instancji w punkcie 4 wyroku zasądził od organu na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 100 (sto) złotych, gdyż w takiej właśnie wysokości zostały poniesione przez Skarżącego koszty postępowania sądowego (wpis od skargi), co wynikało z akt sądowych sprawy.
Przechodząc dalej przypomnieć należy, że zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Nadto w myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Podzielić, zatem należy również stanowisko Sądu I instancji, że z żadnej z przytoczonych wyżej regulacji nie wynika by rozpoznając sprawę na bezczynność, względnie przewlekłość - Sąd zobowiązany był z urzędu orzekać w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej na rzecz Skarżącego od organu.
W związku z powyższym nie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji art. 157 § 1 p.p.s.a. a także art. 149 § 2 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w pełni odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zawiera ono wszelkie niezbędne elementy. Klarownie wynika z niego sposób rozumowania Sądu I instancji oraz zasadność rozstrzygnięcia, co do braku spełnienia przesłanek do uzupełnienia wyroku.
Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że w postępowaniu sądowym, jako podstawowe, sądy administracyjne stosują przepisy powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę