I OZ 69/15

I OZ 69/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-01-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
II SA/Rz 138/14 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2015-12-28
I OZ 1405/15 - Postanowienie NSA z 2015-11-03
I OZ 1404/15 - Postanowienie NSA z 2015-11-03
I OZ 1406/15 - Postanowienie NSA z 2015-11-03
I OZ 789/16 - Postanowienie NSA z 2016-07-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 18,19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 138/14 odmawiające wyłączenia sędziów NSA Małgorzaty Wolskiej, NSA Stanisława Śliwy, oraz WSA Elżbiety Mazur-Selwy od orzekania w sprawie w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 138/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wyłączenia sędziów NSA Małgorzaty Wolskiej, NSA Stanisława Śliwy oraz WSA Elżbiety Mazur-Selwy od orzekania w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie nie występuje żadna z przesłanek określonych w art. 18 § 1 oraz art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej też jako ,,p.p.s.a."). Potwierdzenie tego stanu rzeczy znajduje wyraz w treści oświadczeń sędziów. Zarzuty M. W. skierowane względem sędziów nie są takim okolicznościami, które mogłyby stanowić uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w przedmiotowej sprawie. Do wydania postanowienia o wyłączeniu sędziów - nie jest wystarczające samo subiektywne przekonanie strony, bądź utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z faktu, że osoba ta orzekała w "niemal identycznych sprawach". Nie jest również dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż skarżący kwestionuje zasadność i prawidłowość rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego w danej sprawie. Samo przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej jego wyłączenie. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie strony co do wadliwego, niewłaściwego orzekania sędziego. Sformułowana przez skarżącą argumentacja wniosku nie znajduje potwierdzenia w konkretnych okolicznościach mogących wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziów.
W zażaleniu na powyższe postanowienie M. W. zarzuciła Sądowi I instancji, że jej wniosek o wyłączenie sędziów (pismo złożone na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r.) dotyczył jedynie sędzi Elżbiety Mazur oraz sędzi Małgorzaty Wolskiej, które zdaniem skarżącej z mocy samej ustawy, podlegają wyłączeniu od orzekania w niniejszej sprawie. Skarżąca stwierdziła, że oświadczenia sędziów są niezgodne z prawdą w zakresie stwierdzenia, iż nie zachodzą po stronie w/w sędziów przesłanki z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Wniosła też o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), ale również wówczas, jeżeli istniejące okoliczności mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.).
Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak wynika z oświadczeń złożonych przez wskazanych we wniosku o wyłączenie sędziów: NSA Małgorzaty Wolskiej oraz WSA Elżbiety Mazur-Selwy brak jest jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie.
Należy przywołać stanowisko Sądu Najwyższego, który uznał że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sąd w składzie orzekającym pogląd ten w pełni podziela.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2007 sygn. akt II OZ 1474/06, postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10).
Podstawą wyłączenia nie może być w szczególności samo subiektywne przekonanie strony, bądź utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z faktu, że osoba ta orzekała w "niemal identycznych sprawach" (por. postanowienie NSA z 6 maja 2009 r., sygn. II FSK 140/09). Z sytuacją przedstawioną powyżej mamy zaś do czynienia w niniejszej sprawie.
Nie jest również dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż skarżący kwestionuje zasadność i prawidłowość rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego w danej sprawie. Rozstrzygnięcia te mogą być kwestionowane jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2012 r., sygn. I OZ 368/12).
Zasadnie uznał Sąd Wojewódzki, że M. W. nie wykazała, aby zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność oświadczeń złożonych przez sędziów. W zasadzie wyciąga jedynie odmienne niż sąd wnioski z zaistniałych okoliczności. Wbrew zarzutom skarżącej postępowanie dotyczące bezczynności organu w wydaniu orzeczenia nie jest tym samym postępowaniem co postępowanie wywołane skargą na później wydane orzeczenie przez organ administracji, w rozumieniu art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Przesłanki z tego przepisu nie spełniają też: sprawa ze skargi na decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości i sprawa ze skargi na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. W obydwu przypadkach inny jest przedmiot postępowań: w pierwszym przypadku bezczynność i czynność organu, w drugim przypadku dwie różne decyzje.
W tych okolicznościach uznać należy, że nie zaszły podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie instytucji wyłączenia sędziego (art. 18 § 1 pkt 1 - 7 i art. 19 p.p.s.a.). Jednocześnie wskazać należy, że Sąd I instancji faktycznie omyłkowo wskazał w zaskarżonym postanowieniu sędziego NSA Stanisława Śliwy jako adresata wniosku o wyłączenie sędziów. Uchybienie to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy pozostaje bez wpływu na prawidłowość tego orzeczenia. Wskazani bowiem przez skarżącą we wniosku o wyłączenie sędziów: sędzia NSA Małgorzata Wolska oraz sędzia WSA Elżbiety Mazur-Selwa złożyły stosowne oświadczenia, które podlegały ocenie przez WSA w Rzeszowie, w wyniku której to oceny oraz oceny podanych we wniosku o wyłączenie sędziów okoliczności, Sąd I instancji, jak już wyżej wskazano, zasadnie stwierdził brak występowania w sprawie określonych w art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.