I OZ 688/18

Naczelny Sąd Administracyjny2018-07-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymipełnomocnictwobraki formalneodrzucenie skargizażalenieNSAWSAzaświadczenienowelizacja p.p.s.a.

NSA oddalił zażalenie gminy na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu braku pełnomocnictwa, podkreślając zmianę przepisów po 2015 roku.

Gmina Miasta R. złożyła skargę na postanowienie SKO odmawiające wydania zaświadczenia. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę, ponieważ pełnomocnik nie przedłożył pełnomocnictwa, mimo wezwania. Gmina wniosła zażalenie, argumentując, że pełnomocnictwo było już w aktach administracyjnych. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że po nowelizacji p.p.s.a. z 2015 roku, złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku jego przedłożenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę Gminy Miasta R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. odmawiające wydania zaświadczenia. Powodem odrzucenia było nieuzupełnienie braków formalnych skargi, a konkretnie nieprzedłożenie przez pełnomocnika gminy, r. pr. A. N., pełnomocnictwa do reprezentowania strony przed sądem administracyjnym, mimo wezwania. Gmina wniosła zażalenie, podnosząc, że pełnomocnictwo zostało złożone w postępowaniu administracyjnym i znajduje się w aktach sprawy, które zostały przesłane do sądu. Argumentowano, że sąd powinien kierować się duchem przepisów, a nie tylko literą, a wymaganie ponownego przedłożenia tego samego dokumentu jest sztuczne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jednak zażalenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 46 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wprowadzonym nowelizacją z 2015 roku, złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku jego przedłożenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy pierwszej czynności procesowej. Brak takiego dokumentu stanowi brak formalny skargi, który skutkuje jej odrzuceniem, jeśli nie zostanie uzupełniony w terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku jego przedłożenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy pierwszej czynności procesowej, zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 46 § 3 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 2015 roku jednoznacznie określiła obowiązek przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, niezależnie od jego złożenia w postępowaniu administracyjnym. Brak uzupełnienia tego wymogu skutkuje odrzuceniem skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych.

p.p.s.a. art. 46 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek dołączenia pełnomocnictwa do pisma, jeżeli pełnomocnik nie złożył go wcześniej przed sądem. Po nowelizacji z 2015 r. nie wystarcza złożenie go w postępowaniu administracyjnym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek przedłożenia pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądemi administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądemi administracyjnymi

Podstawa do oddalenia zażalenia.

p.p.s.a. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ogólna podstawa wzywania do uzupełnienia braków formalnych pisma.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Po nowelizacji p.p.s.a. z 2015 r. złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku jego przedłożenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnictwo złożone w postępowaniu administracyjnym jest wystarczające w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd powinien kierować się duchem przepisów, a nie tylko literą, a wymaganie ponownego przedłożenia pełnomocnictwa jest sztuczne i mnoży biurokrację.

Godne uwagi sformułowania

nie był to jednak pogląd jednolity nie może już nasuwać żadnych wątpliwości nie czyni zadość wymaganiom daje przewagę literze prawa, a nie jego duchowi

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku przedkładania pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym po nowelizacji p.p.s.a. z 2015 roku."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw, w których pełnomocnik powołuje się na pełnomocnictwo złożone w postępowaniu administracyjnym, a nie zostało ono przedłożone w sądzie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zmianę w procedurze sądowoadministracyjnej po nowelizacji z 2015 roku, która może być nieznana wielu praktykom.

Czy pełnomocnictwo z urzędu wystarczy w sądzie? NSA wyjaśnia po zmianie przepisów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 688/18 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2018-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-07-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Rz 305/18 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2018-04-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
aer. 37 par. 1, art. 46 par. 3, art. 184, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy Miasta R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 305/18 odrzucające skargę Gminy Miasta R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 305/18 wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę Gminy Miasta R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu wskazano, że pomimo wezwania nie uzupełniono braków formalnych skargi, tj. nie nadesłano pełnomocnictwa uprawniającego r. pr. A. N. do reprezentowania Gminy Miasta R. przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Zażalenie na to postanowienie złożyła Gmina Miasto R., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 37 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi, która nie była dotknięta brakiem formalnym braku pełnomocnictwa. W uzasadnieniu podniesiono, że strona skarżąca złożyła stosowne pełnomocnictwo dla r. pr. A. N. w toku postępowania administracyjnego (wraz z zażaleniem na postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wydania zaświadczenia). Wskazano, że dokument pełnomocnictwa znajduje się w aktach administracyjnych, które zostały przesłane do Sądu wraz ze skargą. W ocenie autorki zażalenia stanowisko Sądu I instancji "daje przewagę literze prawa, a nie jego duchowi". Tymczasem pod uwagę powinno być brane nie literalne brzmienie art. 37 § 1 p.p.s.a., ale cel tego przepisu, którym z pewnością nie było "mnożenie biurokracji". Sztuczność formalistycznego stanowiska zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie widać jej zdaniem zwłaszcza na przykładzie przedmiotowej sprawy, bowiem gdyby zadośćuczyniła wezwaniu Sądu, to przedstawiłaby odpis dokładnie tego samego pełnomocnictwa, które znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Na potwierdzenie słuszności swoich wywodów autorka zażalenia przywołała liczne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłe przed 15 sierpnia 2015 roku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do tej regulacji jest art. 58 § 1 pkt 3 cytowanej ustawy, który stanowi, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę.
W myśl art. 46 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym. Ponadto w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 tej ustawy, z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.
Zasadniczą kwestią wymagającą rozważenia w niniejszej sprawie jest dopuszczalność powołania się przez pełnomocnika na dokument pełnomocnictwa złożony w postępowaniu administracyjnym.
Ocena dopuszczalności powołania się na pełnomocnictwo złożone wcześniej do akt administracyjnych była przedmiotem licznych i rozbieżnych orzeczeń sądów administracyjnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano pogląd, na który wskazuje autorka zażalenia, zgodnie z którym pełnomocnik może skutecznie powołać się na pełnomocnictwo złożone wcześniej w aktach administracyjnych nadesłanych wraz ze skargą na akt (działanie, bezczynność) organu, o ile treść tego pełnomocnictwa nie budzi wątpliwości co do jego zakresu i w sposób wyraźny obejmuje występowanie przed sądami administracyjnymi. Nie był to jednak pogląd jednolity, bowiem równie często wskazywano, że użyte w art. 37 § 1 p.p.s.a. pojęcie "sprawa" dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego konkretną skargą. Tym samym, dokonując pierwszej czynności w danej sprawie (rozumianej formalnie jako dane postępowanie sądowoadministracyjne), należy każdorazowo przedłożyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis.
Stanowisko, na które powołuje się strona skarżąca, nie jest jednak trafne w aktualnym stanie prawnym. Obecne brzmienie art. 46 § 3 p.p.s.a. zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Dotychczas, przed wspomnianą nowelizacją, przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa - nie zawierał zatem sprecyzowania "przed sądem", co było źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało opisane wyżej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Obecnie, od 15 sierpnia 2015 r., nie może już nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis (por. np. postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2017, sygn. akt II OZ 690/17).
W niniejszej sprawie dokument pełnomocnictwa nie został złożony przy pierwszym piśmie Gminy Miasta R. wnoszonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (skardze z dnia 1 lutego 2018 r.). W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że skarga dotknięta była brakiem formalnym. Powołanie się przez pełnomocnika skarżącej gminy na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Sąd I instancji trafnie wezwał pełnomocnika skarżącej gminy do uzupełnienia tego braku w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wobec tego, że pełnomocnik Gminy Miasta R. nie zadośćuczynił w wyznaczonym terminie temu wezwaniu, Sąd prawidłowo odrzucił skargę.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI