I OZ 750/11

I OZ 750/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2011-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-09-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
II SO/Ol 22/10 - Postanowienie WSA w Olsztynie z 2011-10-26
I OZ 71/11 - Postanowienie NSA z 2011-02-03
I OZ 334/11 - Postanowienie NSA z 2011-05-12
I OZ 271/12 - Postanowienie NSA z 2012-04-25
I OZ 178/12 - Postanowienie NSA z 2012-03-28
I OZ 603/12 - Postanowienie NSA z 2012-08-30
Skarżony organ
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 18, art 19, art 184 w zw z art 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 5 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SO/Ol 22/10 oddalające wniosek A. Z. o wyłączenie sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie – sędziego NSA Janiny Kosowskiej i sędziów WSA: Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak – Sikory, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipińskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej, Zbigniewa Ślusarczyka, Andrzeja Błesińskiego, Wiesławy Pierechod, Zofii Skrzyneckiej oraz referendarzy Agnieszki Bińczyk i Krzysztofa Nesteruka w sprawie z wniosku A. Z. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
A. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W dniu 30 czerwca 2011 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o wyłączenie w sprawie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: sędziego NSA Janiny Kosowskiej oraz sędziów WSA Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak – Sikory, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipińskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej, Zbigniewa Ślusarczyka, Andrzeja Błesińskiego, Wiesławy Pierechod i Zofii Skrzyneckiej, a także referendarzy sądowych Agnieszki Bińczyk i Krzysztofa Nesteruka.
Skarżący wskazał, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziów i referendarzy sądowych, którzy brali udział w prowadzonych uprzednio postępowaniach w jego sprawach.
Wymienieni we wniosku o wyłączenie sędziowie WSA w Olsztynie oraz referendarze sądowi złożyli do akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że nie zachodzi między nimi a stronami postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznaniu sprawy. Ponadto oświadczyli, że w sprawie nie zachodzi żaden z powodów wyłączenia z mocy ustawy, o których mowa w art. 18 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SO/Ol 22/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy sądowych wskazując, że sam fakt orzekania w innej sprawie, w której wnioskodawca był stroną, nie daje podstawy do formułowania zastrzeżeń co do bezstronności sędziego, biorącego udział w rozstrzyganiu innej sprawy. Podstawy do wyłączenia nie może stanowić również niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia uprzednio toczącej się sprawy, bowiem zarzuty te strona mogła podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń sądu pierwszej instancji.
W ocenie Sądu skarżący nie wskazał na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty. Sąd uznał zatem, że podnoszone przez skarżącego twierdzenia nie mogły podważyć wiarygodności złożonych w niniejszej sprawie oświadczeń i stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Nie odwoływały się bowiem do konkretnych okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na ocenę sposobu prowadzenia postępowania przez sędziego, czy też referendarza sądowego.
Na to postanowienie A. Z. złożył zażalenie, w którym zarzucił naruszenie:
1) art. 18 § 1 pkt 6a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 22 § 2, art. 151 i art. 135 tej ustawy, poprzez niezasadne uznanie, że nie zachodziły przesłanki do wyłączenia sędziów WSA w Olsztynie: Adama Matuszaka i Beaty Jezielskiej, którzy to sędziowie w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 661/10 orzekali w przedmiocie decyzji administracyjnej Dyrektora Okręgowego SW w O. z dnia [...] czerwca 2010 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania nagrody świątecznej w roku 2006, z powodu której to w niniejszej sprawie skarżący wystąpił z przedmiotową skargą o wymierzenie temu organowi grzywny z powodu naruszenia art. 54 § 2 ustawy, czym wypełnione zostały przesłanki art. 21 w związku z art. 18 § 1 pkt 6a powołanej ustawy;
2) art. 22 § 2 w związku z art. 19 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez subiektywne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi okoliczność uzasadniająca wyłączenie wskazanych we wniosku sędziów;
3) art. 141 § 4 w związku z art. 134 § 1, art. 135 i art. 133 § 1 zdanie pierwsze powołanej ustawy, przez błędne przyjęcie oraz wadliwe ustalenie faktów sprawy, iż w sprawie nie było jakichkolwiek przesłanek rzeczywistych i prawnych do wyłączenia sędziów
Z obszernego uzasadnienia zażalenia wynika, że określona w art. 19 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "uzasadniona wątpliwość", oznacza – w ocenie skarżącego – każdą okoliczność mogącą wywołać tę wątpliwość.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
zgodnie z art. 18 § 1 pkt 6a powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.
Zauważyć należy, że sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Adam Matuszak oraz Beata Jezielska wyrokiem z dnia 16 listopada 2010r., sygn. akt II SA/Ol 661/10, rozpoznali skargę A. Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania nagrody uznaniowej w miesiącu grudniu 2006 r.
W niniejszej natomiast sprawie rozpoznawany jest wniosek o wyłączenie sędziów w sprawie rozpoznawania wniosku skarżącego w przedmiocie wymierzenia grzywny Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie w terminie skargi (na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania nagrody uznaniowej w miesiącu grudniu 2006 r.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt rozpoznawania przez sędziów Adama Matuszaka oraz Beatę Jezielską w dniu 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 661/10, skargi A. Z. w innej przedmiotowo, opisanej wyżej sprawie nie oznacza, iż sędziowie Adam Matuszak oraz Beata Jezielska podlegać powinni wyłączeniu od rozpoznania wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu w ustawowym terminie.
Podkreślić należy, że ustawodawca nie zabrania powierzać rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego sędziom, którzy wcześniej brali udział w wydaniu wyroku ze skargi tego samego skarżącego w innej przedmiotowo sprawie.
Natomiast okoliczność, że sędzia Alicja Jaszczak – Sikora (postanowienie WSA z dnia 10 grudnia 2010 r.) oraz sędziowie Andrzej Błesiński i sędzia Wiesława Pierechod (postanowienie WSA z dnia 29 marca 2011 r.) orzekali w sprawie z innego wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego nie stanowi okoliczności uzasadniającej wyłączenie tychże sędziów od orzekania w sprawie będącej przedmiotem niniejszej sprawy, to jest w sprawie o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 18 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do drugiego stopnia;
3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym
wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub
postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, o czym stanowi art. 19 wskazanej ustawy.
Zaznaczyć przy tym należy, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne odczucia strony skarżącej. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 tejże ustawy.
W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał na zaistnienie takich okoliczności. Podkreślić bowiem należy, że niezadowolenie skarżącego odnośnie sposobu prowadzenia postępowania sądowego przez sędziów Adama Matuszaka i Beatę Jezielską w innej przedmiotowo sprawie ze skargi tego samego skarżącego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 661/10), nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego w sprawie niniejszej, bowiem zarzuty te skarżący może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń Sądu pierwszej instancji.
Tak więc powołana w niniejszym zażaleniu okoliczność, iż sędziowie Adam Matuszak i Beata Jezielska orzekali w dniu 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 661/10 w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania nagrody uznaniowej w miesiącu grudniu 2006r., nie może stanowić skutecznego argumentu przemawiającego za wyłączeniem tychże sędziów w niniejszej sprawie, w której to sprawie skarga dotyczy wymierzenia grzywny Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie jest to bowiem ta sama sprawa. Zaś, jak już wspomniano powyżej, sama tylko okoliczność, że sędzia już kiedyś orzekał w sprawie skarżącego, nie może stanowić skutecznej podstawy do jego wyłączenia w innej przedmiotowo sprawie.
W odniesieniu do pozostałych sędziów i referendarzy sądowych, Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się ani we wniosku o ich wyłączenie, ani też w rozpoznawanym – bardzo obszernym – zażaleniu przesłanek, które uzasadniałyby ich wyłączenie. Przesłanką taką nie jest z pewnością subiektywne przeświadczenie skarżącego o zasadności złożonego wniosku.
W związku z tym w okolicznościach niniejszej sprawy oraz wobec złożonych oświadczeń sędziów i referendarzy sądowych uznać należy, że Sąd pierwszej instancji w sposób właściwy ocenił, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o ich wyłączenie od orzekania w sprawie z wniosku A. Z. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec tego uznać należy, że zarzuty podniesione w niniejszym zażaleniu nie mają usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 sierpnia 2011 r. nie narusza przepisów obowiązującego prawa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.