I OZ 677/25

I OZ 677/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Wa 994/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-12-18
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 994/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 994/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku J. M., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 31 lipca 2024 r. orzekającą, że świadczenie wychowawcze w kwocie 5.500 zł wypłacone skarżącej na dziecko M. M. w okresie od 1 czerwca 2021 r. do 30 listopada 2021 r. oraz od 1 stycznia 2022 r. do 31 maja 2022 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca wraz z wniesioną skargą wystąpiła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten nie został uzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji odwołał się do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako ,,P.p.s.a." i stwierdził, że skarżąca poza samym sformułowaniem żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawiła żadnej argumentacji na poparcie tego wniosku. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Nie jest bowiem rolą sądu domniemywanie, w czym wnioskodawca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania kwestionowanego aktu.
W świetle powyższego Sąd uznał, że skarżąca nie przedstawiła argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania wydanej w sprawie decyzji. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest więc bezzasadny i brak jest podstaw do jego uwzględnienia.
Ponadto zauważono, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zarzucając:
1) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na dowolnym przyjęciu przez Sąd, że w sprawie me wykazano okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji a obowiązek z niej wynikający nie wpłynie na doprowadzenie skarżącej do sytuacji, w której zostanie pozbawiona środków niezbędnych do utrzymania;
2) obrazę art. 61 § 3 P.p.s.a. przez jego niezastosowanie i odmowę wstrzymania wykonania decyzji, pomimo że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a z akt sprawy wynika, że szczególne okoliczności zostały przedstawione i uprawdopodobnione przez wnioskodawcę.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie w całości i wydanie rozstrzygnięcia wstrzymującego wykonanie zaskarżonej decyzji lub z ostrożności procesowej, w przypadku niewyjaśnienia dostatecznie kwestii przez Wojewódzki Sąd Administracyjny o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. Natomiast brak lub nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206).
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwie przyjął, że złożony przez skarżącą wniosek nie zawierał argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie przedstawiła informacji dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej, tj. nie wskazała liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, źródeł dochodu rodziny, posiadanego majątku, oszczędności udokumentowanych bieżącym wyciągiem z rachunku bankowego czy też wysokości stałych kosztów utrzymania. Podkreślić przy tym należy, że gdy wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy aktu rodzącego obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności potwierdzających trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o wskazaną kwotę grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia.
Dodatkowo, wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Konieczność zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego i związane z tym uszczuplenie majątku skarżącej są zwykłym następstwem takiej decyzji, zaś obowiązkiem strony było uprawdopodobnienie, że na skutek zwrotu grozi jej szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Same ogólne twierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji powoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku skarżącej, bez zobrazowania aktualnej sytuacji majątkowej rodziny, nie pozwala na uprawdopodobnienie wystąpienia którejkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.
Prawidłowości postanowienia Sądu I instancji nie podważają również okoliczności wskazane w zażaleniu, zgodnie z którymi skarżąca wychowuje małoletnie dziecko, na które przeznaczyła otrzymane świadczenie wychowawcze i obecnie jego zwrot doprowadziłby do zubożenia rodziny oraz ograniczenia podstawowych, odpłatnych potrzeb zaspokajanych małoletniemu. Informacje te nie obrazują bowiem sytuacji majątkowej skarżącej. Niewykazanie tych okoliczności oraz brak uprawdopodobnienia sytuacji materialnej powoduje natomiast, jak przedstawiono we wcześniejszych rozważaniach, że sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji pozbawiony jest możliwości oceny czy spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. O ile bowiem w przypadku konieczności zwrotu kwoty 5.500 zł wskazanej w zaskarżonej decyzji wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie można mówić o powstaniu określonej szkody, to brak możliwości porównania kwoty zobowiązania wynikającego z zaskarżonego aktu z ogólną udokumentowaną sytuacją wnioskodawcy uniemożliwia wykazanie, że szkoda ta miałaby charakter znaczny.
W konsekwencji powyższego nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.