I OZ 677/13

I OZ 677/13 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2013-08-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-07-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 2117/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-02-22
I OSK 2724/13 - Wyrok NSA z 2014-02-28
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 174 par. 1, art. 177, art. 178, art. 184, art. 197 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maria Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. W. działającego przez przedstawiciela ustawowego M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2117/12 odrzucające skargę kasacyjną B. W. w sprawie ze skargi B. W. działającego przez przedstawiciela ustawowego M. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2117/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną B. W. działającego przez przedstawicielkę ustawową M. M. wniesioną przez jego pełnomocnika ustanowionego z urzędu od wyroku tego Sądu z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2117/12, oddalającego skargę B. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że odpis wyroku z uzasadnieniem, sporządzonym na wniosek skarżącego, doręczono przedstawicielce ustawowej skarżącego w dniu 25 marca 2013 r. Natomiast w dniu 11 kwietnia 2013 r. przedstawicielka ustawowa B. W. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy - w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy ustanowił skarżącemu pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego.
W dniu 15 czerwca 2013 r. pełnomocnik z urzędu wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 22 lutego 2013 r., podnosząc, że został mu on doręczony w dniu 22 maja 2013 r. Sąd jednak przyjął, że wyrok został doręczony skarżącemu w dniu 25 marca 2013 r. i termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 24 kwietnia 2013 r. A zatem skarga kasacyjna, wniesiona przez pełnomocnika z urzędu w dniu 15 czerwca 2013 r., została złożona po terminie i nie zawierała wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") Sąd odrzucił skargę kasacyjną. Stwierdził równocześnie, że brak jest podstaw prawnych do przyjęcia daty doręczenia orzeczenia pełnomocnikowi jako daty wyjściowej do rozpoczęcia biegu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, skoro pełnomocnik został ustanowiony po doręczeniu stronie wyroku z uzasadnieniem. W tej sytuacji skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej i nadanie sprawie dalszego biegu byłoby możliwe jedynie przez złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i następnie jego uwzględnieniu przez Sąd.
Na powyższe postanowienie w dniu 24 czerwca 2013 r. skarżący wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Dla sporządzenia skargi kasacyjnej, stosownie do art. 175 § 1 P.p.s.a., zastrzeżono przymus adwokacki, o czym strona dowiaduje się przeważnie z pouczenia przy doręczaniu jej odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. W wypadku gdy strony nie stać na pełnomocnika z wyboru, ma ona prawo wystąpić do sądu o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. Czynność ta nie wstrzymuje jednak biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który to przeważnie upływa bezskutecznie zanim postępowanie wpadkowe w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy zostanie pomyślnie dla strony zakończone. Najczęściej konieczne jest zatem wnioskowanie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z uwzględnieniem faktu, że przeszkoda w postaci braku profesjonalnego pełnomocnika ustała z dniem, w którym ustanowiony pełnomocnik miał możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. W piśmie sądowym z dnia 23 kwietnia 2013 r. (k. 50 akt sądowych), skierowanym do Okręgowej Izby Radców Prawnych, poinformowano, że sprawa dotyczy skargi B. W., w imieniu którego działa przedstawicielka ustawowa M. M., oraz że wydany w sprawie wyrok z dnia 22 lutego 2013 r., którym skargę oddalono, został doręczony matce małoletniego skarżącego - M. M., w dniu 25 marca 2013 r.
Powyższe informacje wskazywały, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął skarżącemu w dniu 24 kwietnia 2013 r. A zatem jego pełnomocnik z urzędu powinien był, wnosząc skargę kasacyjną, równocześnie złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma instytucji procesowej, która by zawieszała termin do wniesienia skargi kasacyjnej do czasu ustanowienia stronie pełnomocnika z urzędu.
W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że skarga kasacyjna została wniesiona po terminie przewidzianym w art. 177 P.p.s.a. i na podstawie art. 178 P.p.s.a. ją odrzucił.
Na zasadność przedmiotowego zażalenia nie ma wpływu fakt, że skarżący już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, to jest w dniu 24 czerwca 2013 r., wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniosek ten wykracza poza ramy niniejszego postępowania zażaleniowego i dopiero będzie rozpoznany przez Sąd pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.