I OZ 661/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-23
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie administracyjneumorzenie postępowaniaśmierć stronynastępstwo prawnetermin materialnoprawnysądy administracyjnezażalenie

Podsumowanie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania, które nastąpiło z powodu śmierci strony i upływu pięcioletniego terminu od zawieszenia postępowania.

Skarżący A.Z. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o umorzeniu postępowania. Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie na podstawie art. 130 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ postępowanie zostało zawieszone z powodu śmierci strony (M.Z.) w 2015 roku i po upływie pięciu lat nie zgłosili się następcy prawni ani nie ustanowiono kuratora spadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że termin wskazany w art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma charakter materialnoprawny i jego przywrócenie jest niedopuszczalne, oddalając tym samym zażalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 314/20, o umorzeniu postępowania sądowego. Postępowanie to dotyczyło skargi A.Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie na podstawie art. 130 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), który stanowi, że sąd umarza zawieszone postępowanie w razie śmierci strony, po upływie pięciu lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny. Postanowienie o zawieszeniu postępowania z powodu zgonu M.Z. zostało wydane przez WSA w dniu 9 lipca 2015 r. Ponieważ przez pięć lat od tej daty nie zgłosili się następcy prawni zmarłej ani nie ustanowiono kuratora spadku, sąd pierwszej instancji był zobligowany do umorzenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że termin wskazany w art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu ani wydłużeniu. Nawet przesłanie prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku po zmarłej M.Z. po upływie pięcioletniego terminu było bezskuteczne. Skarżący nie przedstawił również argumentów podważających prawidłowość zaskarżonego postanowienia. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest zobowiązany do umorzenia postępowania w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny umarza zawieszone postępowanie w razie śmierci strony po upływie pięciu lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu, jeśli nie zgłosili się następcy prawni ani nie ustanowiono kuratora spadku. Termin ten ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu ani wydłużeniu, co czyni późniejsze zgłoszenie się następców prawnych bezskutecznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 130 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd umarza zawieszone postępowanie w razie śmierci strony, po upływie pięciu lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny, jeśli nie zgłosili się następcy prawni ani nie ustanowiono kuratora spadku.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 128 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności w razie śmierci strony – od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odwoławczy orzeka na podstawie akt sprawy, z tym że nie przeprowadza postępowania dowodowego, chyba że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości prawnych lub faktycznych przed wydaniem orzeczenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku oddalenia zażalenia sąd odwoławczy może przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 86

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przywrócenia terminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie zostało słusznie umorzone przez sąd pierwszej instancji na podstawie art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z uwagi na upływ pięcioletniego terminu od zawieszenia postępowania z powodu śmierci strony, przy braku następców prawnych. Termin wskazany w art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu ani wydłużeniu.

Godne uwagi sformułowania

termin wskazany w art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma charakter materialnoprawny jego wydłużenie czy przywrócenie na podstawie art. 86 p.p.s.a. jest niedopuszczalne przesłanie do sądu prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku po zmarłej M.Z. ponad 4 lata po upływie terminu [...] jest bezskuteczne

Skład orzekający

Piotr Przybysz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania w przypadku śmierci strony i upływu terminu, a także charakteru prawnego tego terminu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze śmiercią strony i upływem terminu do podjęcia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne przestrzeganie terminów proceduralnych, nawet w obliczu śmierci strony i późniejszego zgłoszenia się następców prawnych, co może być pouczające dla praktyków.

Śmierć strony i upływ 5 lat – czy postępowanie sądowe musi zostać umorzone?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OZ 661/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Przybysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Wa 314/20 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-05-24
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 130 § 1 pkt 3, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 23 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 314/20, o umorzeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi A.Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 10 lipca 2014 r., nr GZrn-057-625-42/14 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 24 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 314/20, umorzył postępowanie (k. 241).
Zażalenie na ww. postanowienie złożył A.Z. (dalej: skarżący) nie zgadzając się z całością rozstrzygnięcia (k. 264).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 130 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), sąd umarza zawieszone postępowanie w razie śmierci strony, po upływie pięciu lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny. Natomiast w myśl art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności: w razie śmierci strony - od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.
Stosownie zatem do art. 130 § 1 pkt 3 i art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umorzenie postępowania zawieszonego z powodu śmierci strony następuje w razie niezgłoszenia się lub niewskazania jej następców prawnych oraz nieustanowienia kuratora spadku, przy jednoczesnym upływie pięcioletniego okresu od wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodu śmierci strony.
W realiach niniejszej sprawy postanowienie o zawieszeniu postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym z powodu zgonu M.Z. zostało wydane 9 lipca 2015 r. Przez pięć kolejnych lat oraz 71 dni (okres, na który uległ zawieszeniu bieg terminu do umorzenia postępowania) postępowanie to nie zostało podjęte, gdyż nie zgłosili się i nie zostali wskazani jej następcy prawni oraz nie ustanowiono kuratora spadku. W takim stanie rzeczy ziściły się przesłanki skutkujące koniecznością umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, co słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Powyższego nie zmienia okoliczność przesłania do sądu prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku po zmarłej M.Z. ponad 4 lata po upływie terminu o którym mowa w treści art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zauważyć bowiem należy, że przesłanie do sądu ww. postanowienia po upływie 5 lat od wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania jest bezskuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był bowiem do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania, stwierdzającego fakt, że z upływem 5 lat od daty zawieszenia postępowanie uległo umorzeniu, wobec ziszczenia się przesłanki z art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podkreślić również należy, iż termin wskazany w art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma charakter materialnoprawny, a więc jego wydłużenie czy przywrócenie na podstawie art. 86 p.p.s.a. jest niedopuszczalne.
Skarżący w zażaleniu nie przestawił też argumentacji mogącej wpłynąć na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. Wobec powyższego, słusznie Sąd I instancji, w oparciu o art 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowe.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę