I OZ 658/08

I OZ 658/08 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2008-09-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-08-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1493/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-04-26
I OZ 73/09 - Postanowienie NSA z 2009-02-11
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.87 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 5 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1493/05 odrzucające wniosek B. H. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B. H. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2008 r. , sygn. akt I SA/Wa 1493/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek B. H. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze Jej skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. W uzasadnieniu wskazano, że okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu nie zasługują na uwzględnienie, bowiem wniosek o jego przywrócenie jest spóźniony, gdyż wniesiony został po upływie terminu określonego w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z akt sprawy wynika, że WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 15 września 2006 r. ustanowił dla skarżącej pełnomocnika z urzędu, który został wyznaczony skarżącej w dniu 18 października 2006 r. przez Okręgową Radę Adwokacką w W. w osobie adwokata K. S. M.. Uwzględniając siedmiodniowy termin na doręczenie adwokatowi pisma informującego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dla B. H. - Sąd przyjął, że K. S. M. został poinformowany o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu w dniu 26 października 2006 r. Od tej daty miał on 30 dni na podjęcie czynności procesowych w niniejszej sprawie - w tym na ewentualne złożenie skargi kasacyjnej. W ustawowym 30 dniowym terminie - t.j. od dnia 26 października 2006 r. do dnia 24 listopada 2006 r. pełnomocnik K. S. M. nie podjął żadnych czynności w sprawie - nie wniósł skargi kasacyjnej. K. S. M. zmarł w dniu [...]. Następnie zarządzeniem ORA w W. z dnia 4 marca 2008 r. (doręczonym pełnomocnikowi dnia 7 marca 2008 r.), skarżącej został wyznaczony nowy pełnomocnik z urzędu - adwokat G. Z. Sąd I instancji stwierdził, że przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony został przez pełnomocnika skarżącej w terminie (art. 87 § 1 in fine p.p.s.a.), a jeżeli tak, to czy wniosek ten jest zasadny (art. 86 § 1 zd. 1 tej ustawy), powinno być rozważone działanie nie tylko adwokata G. Z., ale wszystkich kolejnych pełnomocników skarżącego, tj. także adwokata K. S. M. Do prawidłowego (terminowego) podejmowania czynności procesowych w imieniu strony skarżącej byli oni bowiem obowiązani w czasie od ich wyznaczenia aż do zwolnienia przez Radę Adwokacką, a ich uchybienia powinny być traktowane tak, jak uchybienia samego skarżącego (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZ 62/00).W świetle postanowień zawartych w art. 86 i 87 p.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. W sprawie niniejszej nie zostało wykazane, by zaistniały wszystkie wskazane wyżej przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu. Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia. Przyczyna uchybienia terminu do złożenia kasacji ustaje w dniu, w którym pełnomocnik z urzędu dowiedział się o jego ustanowieniu, (por. post. SN z dnia 17 listopada 1998 r., sygn. akt II UZ 122/98).Jak wynika z akt sprawy adwokat G. Z. dowiedział się o swojej funkcji w dniu 7 marca 2008 r. W tym też dniu ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia kasacji, a zatem złożony wniosek z dnia 15 kwietnia 2008 r. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej jest spóźniony w świetle art. 87 § 1 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki wskazał również, iż powyższy wniosek jest także bezprzedmiotowy. Kolejny pełnomocnik ustanowiony z urzędu - adwokat G. Z. - we wniosku z dnia 15 kwietnia 2008 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie podał żadnych okoliczności, które by usprawiedliwiały nie podjęcie czynności procesowych przez pełnomocnika z urzędu adwokata K. S. M..
W zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucono Sądowi I instancji naruszenie art. 37 § 1 art. 46 § 3, art. 87 § 1 i art. 244 § 2 p.p.s.a. Podano, że w dniu 18 października 2006 r. B. H. wyznaczono pełnomocnika z urzędu w osobie K. M., o czym został on poinformowany w dniu 26 października 2006 r. W dniu 4 marca 2008 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wyznaczyła adw. G. Z. nowym pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej. Powyższe zarządzenie doręczono nowemu pełnomocnikowi w dniu 7 marca 2008 r. Dnia 10 marca 2008 r. skarżącej zostało wysłane do podpisania pełnomocnictwo upoważniające nowego pełnomocnika do podejmowania czynności w jej imieniu. Skarżąca, która mieszka w Ł., stosowne pełnomocnictwo przysłała w czwartek 3 kwietnia 2008 r. Biorąc pod uwagę normalne obciążenie pracą zawodową, pełnomocnik zapozna się z aktami bez zbędnej zwłoki we wtorek 8 kwietnia 2008 r. Dnia 15 kwietnia 2008 r. pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargi kasacyjnej. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 czerwca 2008 r. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Podano dalej, że WSA w Warszawie przyjął, że przyczyna uchybienia terminu do złożenia kasacji ustała w dniu, w którym pełnomocnik z urzędu dowiedział się o jego ustanowieniu. W myśl art. 37 § 1 ppsa pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Pierwszą czynnością procesową w rozpatrywanym przypadku było zbadanie akt, celem zapoznania się z materiałem sprawy, która to czynność jest niezbędna do ustalenia, jakie czynności (jeżeli w ogóle) należy podjąć w danej sprawie. Autor zażalenia stwierdził, że nie sposób przygotować jakiegokolwiek pisma procesowego bez znajomości akt sądowych sprawy, których z kolei nie można zbadać bez właściwego pełnomocnictwa udzielonego przez klienta. Orzeczenie SN z dnia 17.11.1998 r. powołane przez Sąd I instancji odnosi się do zupełnie innego układu procesowego, gdyż dotyczy pełnomocnika w procesie cywilnym. Ponadto, zgodnie z art. 46 § 3 ppsa do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. W związku z tym budzi zdziwienie stanowisko WSA, w myśl którego wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną należało wnieść w terminie 7 dni od chwili, w której pełnomocnik dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu. Zważywszy, że od dnia otrzymania przez G. Z. zawiadomienia od ORA w W. o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu do dnia otrzymania pełnomocnictwa od skarżącej minęło 27 dni, zachowanie terminu 7 dniowego na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną nie było możliwe. Przede wszystkim jednak w myśl art. 244 § 2 ppsa ustanowienie adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi bez ponoszenia przez nią wynagrodzenia i wydatków adwokata. Zatem zgodnie z powyższym przepisem, jedynym prawidłowym następstwem czynności ustanowienia adwokata przez ORA, jako pełnomocnika z urzędu, jest udzielenie temu adwokatowi pełnomocnictwa przez osobę, dla której tenże adwokat został ustanowiony. Dopiero po utrzymaniu pełnomocnictwa adwokat, zgodnie z obowiązującymi przepisami, może dokonywać czynności, w tym także badać akta, w imieniu strony, której tego adwokata wyznaczono. Taki pogląd jest ugruntowany nie tylko w judykaturze, ale również w doktrynie (patrz "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. Tadeusza Wosia, Warszawa 2005, s. 629). G. Z., jak podano, stosowne pełnomocnictwo uzyskał 3 kwietnia 2008 r. Zbadał akta po upłynięciu dwóch dni roboczych od otrzymania stosownego pełnomocnictwa, co należy, wziąwszy pod uwagę normalne obciążenie pracą zawodową, potraktować jako działanie bez zbędnej zwłoki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
W myśl art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji błędnie przyjął, iż siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej rozpoczął bieg w dniu 7 marca 2008 r. tj. w dniu w którym kolejny pełnomocnik skarżącej - adw. G. Z. dowiedział się o swojej funkcji. Moment ustania przyczyny uchybienia terminu i bieg terminu z art. 87 § 1 P.p.s.a. powinien być liczony od momentu, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość do reprezentowania skarżącej, czyli od momentu podpisania dla niego pełnomocnictwa.
Niezależnie jednak od powyższego stwierdzenia, przyjąć należy, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wniesiony w dniu 15 kwietnia 2008 r. jest spóźniony z uwagi na ustanie przyczyny uchybienia terminu w dniu 3 kwietnia 2008 r. (dzień otrzymania przez adw. G. Z. podpisanego pełnomocnictwa).
Prawidłowo zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 czerwca 2008 r. odrzucił wniosek skarżącej.
W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.