I OZ 653/23

I OZ 653/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1704/23 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2024-02-13
I OZ 384/24 - Postanowienie NSA z 2024-08-07
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 86 § 1 art 87 § 2 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1704/23 w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 9 lutego 2023 r. nr GK-II.7213.50.2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z 16 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1704/23 (dalej postanowienie z 16 listopada 2023 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił J.K. (dalej skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Podkarpackiego z 9 lutego 2023 r. nr GK-II.7213. 50.2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że okoliczności podane przez skarżącego co do braku jego winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi nie mogły zostać zaliczone do tych, które warunkują przywrócenie terminu. Nie były to okoliczności obiektywne, lecz subiektywne. Przytoczywszy treść art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2023 r. poz. 1197, dalej uswg) i tezę wyroku NSA z 27.9.2016 r. II OSK 3466/114 [winno być II OSK 3166/14], Sąd I instancji wskazał, że podane przez skarżącego okoliczności zmiany miejsca wywieszenia obwieszczenia o wydaniu decyzji nie ma wpływu na termin uznania decyzji za doręczoną. Obowiązkiem organu jest dokonanie takiego obwieszczenia, co jak wynika z akt administracyjnych, miało miejsce zarówno w Biuletynie Informacji Publicznej Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego (od 9 do 23 lutego 2023 r.), na tablicy ogłoszeń Sołectwa U. (od 14 do 28 lutego 2023 r.), [na] tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy w T. (od 13 do 27 lutego 2023 r.) i w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w J. (od 10 do 27 lutego 2023 r.). Obwieszczenia, do których dokonania organy zostały przez ustawę o scalaniu i wymianie gruntów zobowiązane, zostały dokonane. Są one dokonywane przez określony czas, zatem późniejsze próby ich odnalezienia są niemożliwe. Strony zainteresowane wynikiem postępowania powinny monitorować we własnym zakresie, czy obwieszczenie o wydanej decyzji, która ich dotyczy zostało wywieszone. W ocenie Sądu I instancji, podane przez skarżącego okoliczności nie mogły skutkować przywróceniem terminu do wniesienia skargi, gdyż nie mogły one świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do jej wniesienia (k. 22-24v akt sądowych).
Zażalenie na postanowienie z 16 listopada 2023 r. złożył skarżący, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu [do] wniesienia odwołania [winno być skargi - uw. NSA] na decyzję Wojewody [Podkarpackiego] z 9 lutego 2023 r. nr GK-II.7213.50.2022. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że ma 72 lata, a Sąd obliguje go do korzystania z nowoczesnych technologii, usilnie nie chcąc być dla niego, jako pokrzywdzonego człowieka, przychylnym w drobnej kwestii przywrócenia terminu. Monitorował we własnym zakresie i nie znalazł decyzji w określonym czasie i miejscu. Jeżeli strona chciała, lecz nie udało jej się zapoznać z decyzją w określonym czasie, lecz - po zapoznaniu się z decyzją Wojewody Podkarpackiego - napisała skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, to termin ten powinien zostać przywrócony (k. 31-31v akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zd. pierwsze ppsa). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ppsa). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ppsa). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ppsa).
Jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej (art. 49 § 1 kpa). Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 49 § 2 kpa).
Decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów, decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania scaleniowego, decyzję o umorzeniu postępowania scaleniowego oraz decyzję organu wyższego stopnia w tych sprawach podaje się do publicznej wiadomości przez wywieszenie na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń urzędu gminy, na której terenie są położone grunty objęte scaleniem, oraz na tablicy ogłoszeń we wsi, której grunty tworzą obszar scalenia, i zamieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa powiatowego, a w przypadku decyzji organu wyższego stopnia w tych sprawach - także w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ten organ (art. 28 ust. 1 uswg). Z dniem upływu terminu, o którym mowa w ust. 1, decyzje wymienione w ust. 1, uważa się za doręczone wszystkim uczestnikom scalenia (art. 28 ust. 2 uswg).
Wbrew zarzutowi skarżącego nie Sąd, lecz wskazane przepisy regulujące postępowanie administracyjne w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów obligowały skarżącego, jako uczestnika postępowania administracyjnego, do dochowania należytej staranności w śledzeniu obwieszczeń na tablicach ogłoszeń: Urzędu Gminy T., Sołectwa U. lub w Biuletynach Informacji Publicznej na stronach internetowych Starostwa Powiatowego w J. i Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego w Rzeszowie. Art. 28 ust. 1 uswg nie pozostawia organowi administracji swobody w wyborze innego sposobu doręczenia niż opisany w tym przepisie. Dlatego dokonane obwieszczenia odpowiadały prawu. Akta sprawy korzystają z domniemania prawdziwości zawartych w nich informacji. Odmienne stanowisko skarżącego, na poparcie którego nie przedłożył on żadnego dowodu, nie podważa tego domniemania. Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny okoliczności, które skarżący podał jako mające świadczyć o braku jego winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. W tym zakresie Sąd nie jest uprawniony do dowolnej, uznaniowej oceny odnośnie do przywrócenia terminu, lecz oceniając podane okoliczności w sposób swobodny, ocenia, czy obiektywnie wpłynęły one na opóźnienie strony w dochowaniu terminu, czyniąc je uzasadnionym. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie zachodziły. Zwrócić należy, że wiek skarżącego nie uzasadniał niemożliwości korzystania przez niego z Biuletynów Informacji Publicznej znajdujących się na stronach internetowych organów. Niezależnie od obwieszczeń zamieszczonych w Biuletynach, miał on możliwość zapoznania się z decyzją Wojewody na tablicach ogłoszeń: Urzędu Gminy T. lub Sołectwa U. Kwestia lokalizacji tablic w urzędach ma charakter techniczny. Brak było przeszkód, by skarżący skorzystał w tym zakresie z pomocy pracownika organu, zwracając się do niego z prośbą o wskazanie właściwego miejsca, w którym mógłby odnaleźć zaskarżoną decyzję. Dlatego w tej sprawie nie było okoliczności mogących stanowić podstawę do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa oddalił zażalenie.