I OZ 644/25

I OZ 644/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Łd 531/24 - Postanowienie WSA w Łodzi z 2024-12-19
I OZ 68/25 - Postanowienie NSA z 2025-02-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przywrócono termin
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 § 1, art. 87 § 1, art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 w zw. z art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 17 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 531/24 w sprawie ze skargi H.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2024 r. znak SKO. 4115.55.2024 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: 1. sprostować oczywistą omyłkę w rubrum postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 531/24 w ten sposób, że znak sprawy "SKO.4115.55.2024" zastąpić znakiem "SKO. 4115.55.2024"; 2. uchylić zaskarżone postanowienie; 3. przywrócić H.S. termin do uzupełnienia braku formalnego skargi przez wskazanie numeru PESEL
Uzasadnienie
Postanowieniem z 9 maja 2025 r. II SA/Łd 531/24 (dalej postanowienie z 9 maja 2025 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wniosek H.S. (dalej skarżący) o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że - zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 17 lipca 2024 r. - wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi przez wskazanie numeru PESEL w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej ppsa). Skarżący odebrał wezwanie 26 lipca 2024 r., lecz nie usunął braków formalnych skargi, wobec czego Sąd postanowieniem z 19 grudnia 2024 r. w sprawie o sygn. II SA/Łd 531/24 odrzucił skargę. Postanowieniem z 14 lutego 2025 r. w sprawie o sygn. akt I OZ 68/25 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie z 19 grudnia 2024 r. W piśmie z 13 stycznia 2025 r. skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu swojego wniosku wskazał, że nie mógł uzupełnić braków skargi z powodu powikłań w leczeniu powypadkowym po wypadku z 31 października 2023 r., w którym został poszkodowany, wywołanych celową odmową przyznania mu świadczenia na zakup żywności, opłatę energii, czynszu, wody i Internetu, w związku z czym doszło do jego zapaści i hospitalizacji w sierpniu 2024 r. na skutek utraty przytomności. Ostatecznie, po krótkiej przerwie w leczeniu szpitalnym, ponownie trafił do szpitala w Zgierzu 14 października 2024 r., skąd przewieziono go do Szpitala im. Biegańskiego, a następnie 12 grudnia 2024 r. na badania kontrolne do WSS w Zgierzu, po których został bezpodstawnie wypisany do domu 13 grudnia 2024 r. z powikłaniami w leczeniu powypadkowym, które zmaterializowały się w sierpniu 2024 r. poprzez utratę przytomności. Skarżący podkreślił, że hospitalizacja zapoczątkowana 14 października 2024 r. została bezpodstawnie przerwana po badaniu w WSS w Zgierzu 13 grudnia 2024 r., zaś już 15 grudnia 2024 r. doszło do utraty równowagi przez skarżącego przy wyjściu z wanny i okaleczenia na skutek upadku i uderzenia o posadzkę głową, plecami i prawym ramieniem. W takim stanie zdrowia, w ocenie skarżącego, usunięcie braków formalnych było niemożliwe. Jednocześnie, skarżący wskazał swój numer PESEL. Zgodnie z zarządzeniem z 5 marca 2025 r., wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku z 13 stycznia 2025 r., w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem jego odrzucenia, przez nadesłanie dokumentacji medycznej potwierdzającej okoliczności wskazane we wniosku, a więc niemożność złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia zakończenia hospitalizacji, tj. od 13 grudnia 2024 r. Skarżący odebrał wezwanie 31 marca 2025 r., lecz nie udzielił na nie żadnej odpowiedzi.
Sąd I instancji stwierdził, że przyczyna uchybienia terminu ustała 13 grudnia 2024 r. i od tej chwili rozpoczął swój bieg 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który upływał 20 grudnia 2024 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu dopiero 13 stycznia 2025 r. Wprawdzie skarżący podkreślił, że 15 grudnia 2024 r. doszło do utraty przez niego równowagi i upadku, skutkującego urazem głowy, pleców i prawego ramienia, lecz jednocześnie nie wskazał, aby był hospitalizowany kolejny raz po 13 grudnia 2024 r. czy też aby z tego powodu terminowe złożenie wniosku o przywrócenie terminu było niemożliwe. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie Sądu i nie przedstawił żadnej dokumentacji medycznej potwierdzającej niemożność złożenia wniosku o przywrócenie terminu do 20 grudnia 2024 r. (k. 53-55 akt sądowych).
Zażalenie na postanowienie z 9 maja 2025 r. złożył skarżący, wskazując, że jego zaniechanie wynikało z nasilenia dolegliwości powypadkowych, w tym neurologicznych spowodowanych uszkodzeniem kręgosłupa, które to uszkodzenie wywołało niedowład prawej ręki i niemożność pisania, a w konsekwencji dotarcie do placówki pocztowej celem przesłania odpowiedzi na wezwanie sądu (k. 63-63v akt sądowych).
Pismem z 12 września 2025 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu r.pr. J.B., wskazał, że podtrzymuje zażalenie i wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skarżącemu terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, który nie zostały opłacone w całości ani w części. Wskazał, że stan zdrowia skarżącego uniemożliwił mu usunięcie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, ponieważ 15 grudnia 2024 r. doznał on poważnych obrażeń na skutek utraty równowagi przy wychodzeniu z wanny. Skarżący nadal zmaga się z poważnymi obrażeniami ciała uniemożliwiającymi mu samodzielne chodzenie. Ma problemy z zachowaniem równowagi, a poruszanie się grozi mu upadkiem. Okoliczności te w oczywisty sposób utrudniają, a wręcz uniemożliwiają mu załatwianie nawet drobnych spraw życia codziennego, nie mówiąc już o konieczności dotarcia do siedziby Sądu lub placówki pocztowej w celu uzupełnienia braków formalnych. W świetle powyższego, skarżący uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminowi, a jego wniosek spełnia wymogi z art. 87 ppsa (k. 74-76 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Punktem wyjścia do rozważań w niniejszej sprawie jest kwestia braku formalnego skargi w postaci niewskazania przez skarżącego numeru PESEL w jej treści.
W myśl art. 57 § 1 in principio ppsa, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 ppsa). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, będącego przepisem szczególnym dotyczącym skarg w stosunku do przepisów Rozdziału 1 Działu III ppsa odnoszących się do pism w postępowaniu sądowym, sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Odrzucenie skargi może nastąpić wyłącznie na skutek braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie sprawie dalszego biegu.
Jednym z wymogów formalnych skargi jest - w myśl art. 57 § 1 in principio w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ppsa - wymóg, zgodnie z którym gdy pismo jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku.
Niewątpliwie, niespełnienie któregokolwiek z wymogów, o których mowa w art. 45 i n. ppsa, stanowi brak formalny pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skarga jest pismem procesowym, a więc - zgodnie z art. 57 § 1 ppsa - winna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Nie każdy jednak brak formalny skargi może być podstawą do jej odrzucenia. Kluczowa w tym aspekcie jest norma wynikająca z art. 49 § 1 ppsa, wedle której przewodniczący wzywa stronę do uzupełnienia braku formalnego pisma, jeżeli nie może ono otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Nie każdy brak formalny powoduje potrzebę wezwania strony do jego uzupełnienia, lecz tylko taki, który uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu. Podobny pogląd jest dominujący również w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych (uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 7.7.2005 r. II UZP 7/05, OSNAP 2005/24/396, Prok.i Pr.-wkł. 2006/2/51, Wokanda 2006/2/20, Biul.SN 2005/7/26, Lex 152347; postanowienie SN z 15.9.2000 r. I PZ 58/00, OSNP 2002/9/214, Lex 52242; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 3.8.2012 r. I ACz 519/12, Lex 1213818). Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów powszechnych, brak formalny pisma polegający na niewskazaniu numeru PESEL w większości przypadków nie stanowi braku uniemożliwiającego nadanie sprawie dalszego biegu (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 26.1.2021 r. V ACz 805/20, niepubl.; postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z: 20.12.2016 r. XXI Pz 279/16; 2.12.2014 r. XXI Pz 316/14, niepubl.).
Podobne stanowisko prezentuje w szeregu orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny (przykładowo - postanowienia NSA z: 15.12.2023 I OZ 604/23; 1.12.2013 r. I OZ 555/23; 20.1.2020 r. II OZ 18/20; 19.6.2020 II OZ 343/20 i II OZ 344/20; 16.2.2021 r. II OZ 75/21; 5.10.2021 r. I OZ 312/21 – opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, dalej cbosa). W orzeczeniach tych Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że obowiązek wskazywania w pierwszym piśmie w sprawie numeru PESEL wprowadzono na mocy art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 934, dalej ustawa nowelizująca). Jak wynika z uzasadnienia projektu ww. ustawy (Sejm RP VIII Kadencji, nr druku 3260), wymóg wskazania numeru PESEL ma na celu zapewnić lepszą identyfikację stron lub innych uczestników postępowania sądowoadministracyjnego (postanowienie NSA z 7.11.2019 r. II OZ 999/19, cbosa). Nieuzupełniony w zakreślonym terminie brak wskazania numeru PESEL przez wnoszącego skargę mógłby zatem stanowić podstawę do odrzucenia skargi jedynie w sytuacji, gdyby Sąd miał uzasadnione wątpliwości co do tożsamości skarżącego. Istnieniu takich wątpliwości Sąd powinien dać wówczas wyraz w uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi. Kwestia ta wymaga pogłębionej analizy o charakterze przesłankowym, to znaczy, czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do tożsamości skarżącego mogące stanowić przesłankę odrzucenia skargi, zanim Sąd postanowi o odrzuceniu skargi. Postanowienie o odrzuceniu skargi, jako orzeczenie kończące postępowanie z przyczyn formalnych, nie może być podejmowane w sposób automatyczny wobec ujawnienia jakiegokolwiek braku formalnego skargi - nawet takiego, który nie uniemożliwia nadania sprawie dalszego biegu. Co do zasady bowiem, zgodnie z art. 175 ust. 1 Konstytucji RP, w Rzeczypospolitej Polskiej Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe sprawują wymiar sprawiedliwości. O ile nie może ujść uwadze, że - stosownie do art. 176 ust. 2 in fine Konstytucji RP - postępowanie przed sądami określają ustawy, a w przypadku spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej ustawą taką - zgodnie z art. 1 ppsa - jest Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o tyle głównym celem sądownictwa administracyjnego jest wymiar sprawiedliwości, a więc rozstrzyganie spraw co do istoty. Nie można tracić z pola widzenia konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), które - w powiązaniu z nakazem wykładni prokonstytucyjnej - prowadzi do odrzucenia wyników wykładni zbyt rygorystycznej, zamykającej stronie drogę do rozpoznania jej sprawy przez sąd przez nadmierny formalizm (wyrok NSA z 10.1.2013 r. II OSK 1656/11, Lex 1323655). Koresponduje z tym także dorobek orzeczniczy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w świetle którego sądy, stosując przepisy proceduralne, muszą unikać zarówno nadmiaru formalizmu, który mógłby podważyć rzetelność postępowania, jak i nadmiernej elastyczności, która prowadziłaby do zniesienia wymogów proceduralnych ustanowionych przez prawo (wyrok ETPC z 11.10.2018 r. w sprawie Parol przeciwko Polsce, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo). W przypadku braku uzasadnionych wątpliwości co do tożsamości skarżącego lub nieprzeprowadzenia stosownej analizy przez Sąd w tym kierunku niewskazanie numeru PESEL przez wnoszącego skargę kasacyjną nie uniemożliwia nadania sprawie dalszego biegu, nie sprzeniewierza się celowi nowelizacji z dnia 12 kwietnia 2019 r., a w rezultacie nie może stanowić podstawy do odrzucenia skargi z tej przyczyny.
Uchwałą z 3 lipca 2023 r. II GPS 3/22 składu 7 Sędziów NSA (dalej uchwała II GPS 3/22, ze zdaniem odrębnym Sędziego NSA Artura Mudreckiego) orzekł, że niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ppsa, wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Uchwała II GPS 3/22, obliguje przewodniczącego do wezwania skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi pod rygorem jej odrzucenia. Tylko w tym zakresie uchwała ta jest dla sądów administracyjnych wiążąca i taką też podjął czynność Przewodniczący w niniejszej sprawie, prawidłowo wzywając skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez wskazanie jego numer PESEL pod rygorem odrzucenia skargi. Niemniej, uchwała II GPS 3/22 nie wskazuje wprost, że niepodanie numeru PESEL w skardze do sądu administracyjnego stanowi brak uniemożliwiający nadanie sprawie dalszego biegu ani nie obliguje Sądu do odrzucenia skargi, której braków formalnych strona nie uzupełniła w terminie, mimo prawidłowego wezwania. W tym miejscu odnieść się należy do istoty i charakteru danego braku - czy stanowi on brak tego rodzaju, że uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie stoi na stanowisku, że jeżeli brak jest uzasadnionych wątpliwości co do tożsamości skarżącego, to brak ten nie uniemożliwia nadania sprawie dalszego biegu, a więc nie stanowi uzasadnionej podstawy do odrzucenia skargi. Sąd nie musi stosować rygoru odrzucenia skargi, zakreślonego w wezwaniu do uzupełnienia jej braku formalnego przez wskazanie numeru PESEL.
Z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy wynika, że organy obu instancji dysponowały numerem PESEL skarżącego ([...]). Znajduje się on w licznych dokumentach medycznych będących częścią akt sprawy. Zgodnie z art. 133 § 1 in principio ppsa, sąd wydaje wyrok [...] na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. [...] Orzekanie przez sąd administracyjny możliwe jest tylko na podstawie całości akt sprawy (M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz w: red. M. Wierzbowski, R. Hauser, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2023, nb 4 i 5, s. 758-760). Wyłącznie pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego rozstrzygnięcia (wyroki NSA z: 23.8. 2016 r. I FSK 946/16, Legalis 1512153; 9.12.2010 r. I OSK 993/10, Legalis 358093). Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień na podstawie art. 166 ppsa. Art. 193 zd. pierwsze ppsa pozwala natomiast zastosować normę wynikającą z art. 133 § 1 in principio w zw. z art. 166 ppsa w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Norma wynikająca z tych przepisów obliguje Sąd do orzekania na podstawie akt sprawy - rozstrzygając o zasadności zażalenia należy wziąć pod uwagę również twierdzenia i oświadczenia strony złożone w postępowaniu międzyinstancyjnym oraz zażaleniowym. Sąd I instancji zaniechał analizy akt administracyjnych w kierunku poszukiwania numeru PESEL skarżącego, mimo że akta te są częścią akt niniejszej sprawy. W sytuacji, w której numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych (części składowej akt sprawy), natomiast brak istnieje jedynie na etapie postępowania sądowoadministracyjnego (w aktach sądowych), brak jest podstawy do odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia jej braku formalnego w tym zakresie. Sąd, kończąc postępowanie - czy to merytorycznie, czy też formalnie - orzeka bowiem na podstawie akt sprawy, a nie jedynie w oparciu o akta sądowe.
Skarżący nie wskazał swego numeru PESEL wskutek wezwania go do uzupełnienia braku formalnego skargi w tym aspekcie. Niezależnie od braku analizy akt administracyjnych przez Sąd I instancji, Sąd nie przeprowadził również analizy odnośnie do istnienia ewentualnych uzasadnionych wątpliwości co do osoby skarżącego, co wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. W braku takich rozważań przyjąć należy, że Sąd I instancji nie powziął wątpliwości co do tożsamości skarżącego, a jedynie ustalił brak formalny, który stał się podstawą do odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny również nie ma wątpliwości, że skarżący jest tą samą osobą, która występowała w postępowaniu administracyjnym, w którym wydana została zaskarżona decyzja Kolegium. Sąd, wydając zaskarżone postanowienie, nie rozważył, czy ujawniony brak formalny skargi, uniemożliwiałby nadanie skardze dalszego biegu. W konsekwencji, stwierdzić trzeba, że Sąd I instancji wykazał się w tym zakresie zbyt daleko idącym formalizmem, który nie zasługuje na aprobatę.
W niniejszej sprawie, niezależnie od powyższego wywodu, należy także zwrócić uwagę na fakt wskazania przez skarżącego numeru PESEL w piśmie z 13 stycznia 2025 r., w którym zawarty został także wniosek o przywrócenie terminu (k. 27v drugi wers od dołu - numer PESEL – [...]). Nawet gdyby uznać, że Sąd I instancji słusznie odrzucił skargę wobec nieuzupełnionego w terminie braku formalnego skargi przez niewskazanie numeru PESEL, mimo że znajduje się on w aktach administracyjnych stanowiących integralną część akt sprawy (art. 54 § 2 in principio w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 166 ppsa), rozważyć należy możliwość uzupełnienia tego braku na etapie złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w obecnym składzie, czynność prawna skarżącego polegająca na wskazaniu numeru PESEL w treści pisma z 13 stycznia 2025 r. konwaliduje skargę obarczoną dotychczas brakiem formalnym, przy czym podkreślić trzeba, że brak ten nie uniemożliwiał nadania skardze dalszego biegu, szczególnie, że numer ten znajduje się w aktach administracyjnych i nie zachodziły jakiekolwiek uzasadnione wątpliwości co do tożsamości skarżącego. Na skutek zaistnienia nowej okoliczności w postaci wskazania przez skarżącego numeru PESEL w zażaleniu skarga dotknięta wadą prawną uzyskuje pełnię wartości prawnej. Konwalidacja może bowiem nastąpić zarówno na skutek innej czynności prawnej, jak i na skutek określonego zachowania zainteresowanych podmiotów bądź - w niektórych przypadkach - nawet bez jakichkolwiek działań. Fakt niedotrzymania przez stronę terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi zgodnie z wezwaniem, o ile należy oceniać w kategoriach niestaranności strony w dbałości o własne interesy, o tyle nie ma on decydującego znaczenia dla nadania sprawie dalszego biegu. Skarżący skorzystał bowiem z przewidzianej przez prawo możliwości uzdrowienia swojej sytuacji prawnej w zakresie braku formalnego skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie stoi na stanowisku, że niepodanie przez skarżącego w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 29 kwietnia 2024 r. znak SKO. 4115.55.2024 jego numeru PESEL z pewnością nie jest brakiem, który mógłby stanowić przesłankę do odrzucenia skargi wobec nieuzupełnienia tego braku w wyznaczonym terminie, szczególnie w sytuacji, w której numer ten znajduje się w aktach administracyjnych, a także został przezeń podany w piśmie z 13 stycznia 2025 r. Brak formalny skargi w postaci niewskazania w jej treści numeru PESEL nie był brakiem, wskutek zaistnienia którego skarga w tej sprawie nie mogła otrzymać prawidłowego biegu. W kontrolowanej sprawie nie zachodzi żadna wątpliwość co do osoby skarżącego.
Powyższy wywód w niniejszym postępowaniu zażaleniowym, którego istota sprowadza się do kwestii dotrzymania bądź niedotrzymania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wykonania wezwania z 5 marca 2025 r. zobowiązującego go do uzupełnienia wniosku z 13 stycznia 2025 r. przez nadesłanie dokumentacji medycznej potwierdzającej okoliczności wskazane we wniosku, tj. niemożność złożenia wniosku w terminie 7 dni od dnia zakończenia hospitalizacji, czyli od 13 grudnia 2024 r., ma znaczenie o tyle, że brak było podstaw do zastosowania w tej sprawie rygoru zakreślonego w wezwaniu z 17 lipca 2024 r. do usunięcia braku formalnego skargi przez wskazanie numeru PESEL, tj. odrzucenia skargi, w razie niewykonania tego wezwania. Nie sposób stwierdzić w niniejszej sprawie istnienie braku formalnego uniemożliwiającego nadanie sprawie dalszego biegu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, czynności Sądu i Przewodniczącego podjęte w niniejszej sprawie zmierzające do zobligowania skarżącego do wskazania numeru PESEL na etapie postępowania sądowoadministracyjnego były niecelowe. O ile Przewodniczący - wskutek obowiązywania uchwały II GPS 3/22 - miał obowiązek wezwać skarżącego do wskazania numeru PESEL pod rygorem odrzucenia skargi, o tyle Sąd rygoru tego nie miał obowiązku, a nawet nie powinien był stosować, jako że numer PESEL skarżącego znajdował się w aktach sprawy. Uchybienie Sądu w tym aspekcie ma charakter pierwotny. W rezultacie, dalsza procedura zainicjowana wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu, jak i kwestia dotrzymania przez niego terminu złożenia wniosku o przywrócenie terminu, winna być oceniana przez pryzmat owego pierwotnego uchybienia Sądu odnośnie do zastosowania rygoru odrzucenia skargi. Kwestia złożenia wniosku o przywrócenie terminu, jak i uzupełnienia jego braku formalnego przez dostarczenie dokumentacji medycznej mają charakter wtórny wobec opisanego powyżej uchybienia pierwotnego Sądu. Stanowią wyraz nadmiernego formalizmu, który wobec skarżącego, niewątpliwie będącego osobą schorowaną - co wynika z dotychczas zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji medycznej - jak i nieporadną, występującą dotychczas bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, jest nieuzasadniony. Na uwagę zasługuje także przedmiot niniejszej sprawy - przyznanie zasiłku celowego. Co do zasady, sprawy tego rodzaju dotyczą osób w trudnej sytuacji życiowej i - abstrahując od kwestii zasadności skargi - winny być prowadzone i oceniane ze szczególnym wyczuleniem wobec strony ubiegającej się o pomoc państwa w danym zakresie.
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu i w związku z tym podlega uchyleniu. Istota sprawy w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełniania braku formalnego skargi (k. 27-27v), a tym samym w zakresie wykonania wezwania z 5 marca 2025 r. (k. 46), jest dostatecznie wyjaśniona. Zaistniały zatem przesłanki do przywrócenia skarżącemu terminu do uzupełniania skargi. Jednocześnie, zauważyć trzeba, że rozstrzygnięcie tej treści skutkuje upadkiem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19 grudnia 2024 r. (k. 17, 19-19v) i odpowiednio postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2025 r. I OZ 68/25 (k. 36-37v), które nie wywołują skutków prawnych (postanowienia NSA z: 11.5.2011 r. II OZ 393/11, Legalis 639432;1.12.2023 r. I OZ 521/23). Brak formalny skargi w postaci niewskazania w jej treści numeru PESEL należy uznać za uzupełniony. Tym samym, skarga winna podlegać merytorycznemu rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w punkcie 2 i 3 sentencji.
Zgodnie z art. 156 § 1 ppsa, sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki (art. 156 § 1 ppsa). Jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może z urzędu sprostować wyrok pierwszej instancji (art. 156 § 3 ppsa).
Sprostowaniu podlegają wadliwości występujące zarówno w rubrum samej sentencji orzeczenia, jak i w uzasadnieniu. Niedokładność lub omyłka może dotyczyć np. oznaczenia stron, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności oraz nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność (postanowienie Sądu Najwyższego z 15 kwietnia 1982 r. I PZ 7/82, OSNC 1982/10/155).
W niniejszej sprawie w rubrum postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 531/24 błędnie oznaczono znak sprawy jako "SKO.4115.55.2024" zamiast prawidłowego znaku - "SKO. 4115.55.2024". Dla przywrócenia rzeczywistej woli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi należało orzec jak w punkcie 1 sentencji na podstawie art. 156 § 1 i 3 w zw. z art. 193 ppsa.